Η μυστικιστική διάσταση της Κουτσογιαννόπουλου σε αφηρημένες έννοιες

2.02.2017

Κατερίνα Κουτσογιαννόπουλου
ΙΔΜΩΝ

Η γραφή της Κατερίνας Κουτσογιαννόπουλου όπως φαίνεται στη νέα της ποιητική ανθολογία, «Πτερόεντες εν τη ερήμω» (Ίδμων, 2016) που περιλαμβάνει συνθέσεις από το 1994 έως το 2004, διακρίνεται από ένα αφηγηματικό ύφος με προτάσεις επαυξημένες και συνθέτες μακριά από την εφευρετικότητά του ποιητικού λόγου και περιορίζοντας τη λιτότητα μόνο στο αναγκαίο επίπεδο της καθημερινής προφορικής έκφρασης.

Ωστόσο, τούτα δεν περιορίζουν τη λυρική χροιά της υπαρξιακής στιχουργικής της. Αντίθετα, η αβίαστη εισαγωγή φυσιολατρικών στοιχείων μέσα στην οικειότητα της γλώσσας της εντείνουν το λυρισμό (η χρυσόμυγα, εξάγνιση, το τέλος του φόβου, προστασία). Η εικονοποιία συμπλέκεται με την υπαρξιακή αναζήτηση μέσα σε ένα πεδίο ρευστότητας.

Μία διαρκής κίνηση (μετουσίωση, η κρυστάλλινη πολιτεία, μονόδρομος, το σπίτι στο Μαρούσι, η σιωπή, το μαγικό χαλί), που αισθητοποιείται στον θρυμματισμένο στίχο, διαπνέει την ποιητική της (η έλξη του ουρανού, τώρα). Η κίνηση εκφράζεται και με μία διαρκή διάθεση δραπέτευσης· ένα ταξίδι προς έναν άλλο μαγικό, φανταστικό κόσμο, προς το όνειρο (αυταπάτες, υπνοβατώντας, ο ήλιος η πραγματική μας φύση, Κάμελοτ, το μαγικό χαλί, ενεργειακή μύηση).

Και το ταξίδι συνεχίζεται είτε μέσω της θάλασσας (για τη μητέρα μου..., ο Δράκος της βροχής, το σπίτι στο Μαρούσι) είτε προς τον ουρανό (θυσία, προστασία). Ο άνεμος συνεχώς παρών (λήθη, που είσαι;, το τέλος του φόβου, εξάγνιση, ο ινδιάνος, η Χρυσόμυγα) και το Σύμπαν -πάντα ως πρόσωπο με κεφαλαίο το πρώτο γράμμα- (μία νέα ζωή, η σιωπή, υπνοβατώντας, η έλξη του ουρανού, η Χρυσόμυγα, ο Κύκλωπας της μοναξιάς, ο Δράκος της βροχής, η κόκκινη γη) εκθέτουν σε επίπεδο λέξεων την ανάγκη δραπέτευσης από τις παγίδες των ήχων και της ζωής.

Εξάλλου, η μοναξιά (το σπίτι στο Μαρούσι, προορισμός) και η σιωπή (θεατής, η σιωπή) αποτελούν σημαντικές θεματικές στην ποιητική της. Την ίδια όμως στιγμή τα στιχουργικά σπαράγματα εκφράζουν και την υπαρξιακή αγωνία (η έλξη του ουρανού, μετουσίωση, εξάγνιση, δέχομαι, τα πέπλα της μνημοσύνης) για το χρόνο (τώρα, ο έρωτας σοβάρεψε, ταξίδι στο χρόνο) και τις μεταβολές του βίου (παιχνίδι), τις επιλογές ζωής των ανθρώπων (η κρυστάλλινη πολιτεία, μονόδρομος, μία ιστορία σχεδόν αληθινοί...).

Ενδιαφέρον παρουσιάζει ο πειραματισμός στην ενότητα "12 όνειρα" με την αξιοποίηση της αρχαιοελληνικής γλώσσας μέσα σε ένα πεδίο αναφοράς που πηγάζει από τη βιβλική παράδοση με έναν αποκαλυπτικό χαρακτήρα στο όνειρο. Εντούτοις, αυτό το όνειρο συνδέεται με την υπαρξιακή αγωνία της γυναίκας και όχι με το συνηθισμένο λογικό ύφος της καταστροφής. Εξάλλου, δεν είναι λίγες οι αναφορές της ποιήτριας στην εκκλησιαστική παράδοση ως στοιχείο της λαϊκής κουλτούρας (δωδέκατη πύλη, προστασία, και συ, θυσία, μέρα λαμπρή).

Έτσι, το θρησκευτικό στοιχείο -με το έτοιμο και εύληπτο από το κοινό συναισθηματικό του βάρος, όπως διαμορφώθηκε στους αιώνες- προσφέρει μία εκφραστική διέξοδο στην υπαρξιακή αγωνία της ποιήτριας. Ταυτόχρονα, ενισχύει τη διαχρονικότητα μέσα στο λιτό συναισθηματικό πλέγμα που στήνει η δημιουργός (και σε συνδυασμό με το Σύμπαν), κάτι που παρατηρείται και στην ποιητική σύνθεση "Αδάμ, ο πρώτος άνδρας".

Μαγικό είναι και το Φως στην ποιητική της καθώς αποκτά μία μεταφυσική χροιά. Άλλοτε εμφανίζεται ως πρώτο φως (σελ. 94), άλλες φορές ως φως του φεγγαριού (σελ. 92) ή ως μαγικό φως (σελ. 88). Το φως -σε αντίθεση με τη νύχτα και το σκοτεινό Σύμπαν- διαστέλλει το υπαρξιακό περιεχόμενο τόσο χρονικά όσο και εικαστικά (σελ. 64).

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Προσφέρει όμως μία αισιόδοξη ανάσα (σελ. 64, η Κρυστάλλινη Πολιτεία, ο ήλιος η πραγματική μας φύση) στο κυνήγι της ζωής και του χρόνου. Συχνά διαχέεται στο καναβάτσο συνυποδηλωτικά με την αναφορά των άστρων (στη σκιά των άστρων, υπνοβατώντας), του ήλιου (ο ήλιος η πραγματική μας φύση) ή του πρωινού και της μέρας (το σπίτι στο Μαρούσι, η Χρυσόμυγα) με την ίδια οπτιμιστική προσέγγιση ως αυθόρμητο συναίσθημα. Την ίδια μυστικιστική διάθεση κατέχουν και οι προσωποποιημενοι Χρόνος και Ζωή (με κεφάλαια τα πρώτα γράμματα).

Η ποίησή της Κουτσογιαννόπουλου μέσα στην πεζολογική απλότητα και την προφορική διαύγεια της γλώσσας της μαγεύει. Συγκινεί με την απλούστερη εκδοχή του λόγου, τον οικείο καθημερινό, μέσα από την αμεσότητα και την ποιητική της ειλικρίνειας. Τα μαγικά στοιχεία και η μυστικιστική διάσταση που προσδίδει σε υπαρξιακές αφηρημένες έννοιες αποκαλύπτουν μία ποιητική που μέσα στην απλότητά της έχει ένα μοναδικό βάθος.

Κράτα το

Ακολουθήστε μας

Ο Τζίμης στην Κυψέλη, του Χρήστου Χωμενίδη

Ο Τζίμης στην Κυψέλη, του Χρήστου Χωμενίδη

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - Στον κόσμο του θεάτρου, της σύγχρονης Αθήνας των τελών του 20ου και των αρχών του 21ου αιώνα - και, πιο συγκεκριμένα, της Κυψέλης-, αλλά και στον ψυχισμό του κεντρικού ήρωά του, του Τζίμη Παπιδάκη διεισδύει διεξοδικά ο μεγάλος δεξιοτέχνης...

Ο φυσιοθεραπευτής, της Μέμης Καρυώτου

Ο φυσιοθεραπευτής, της Μέμης Καρυώτου

γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Το βιβλίο "Ο φυσιοθεραπευτής", μια όμορφη νουβέλα, θυμίζει παραμύθι... πραγματεύεται φαινόμενα της εποχής όπως το bulling και τον παιδικό ρατσισμό και μας περιγράφει τη μοναχική πορεία του ήρωα Σταύρου, γεμάτη ερωτηματικά και χαμένα κομμάτια...

Γλυκό μου Άλγος

Γλυκό μου Άλγος

Δεν παραδόθηκα στον Έρωτα Σε αυτόν που σε τρελαίνει  Που σου βυθίζει το κορμί σε κόκκινη άμμο Που σε γεμίζει με αισθήσεις μυστήρια όμορφες Δεν έχω παραδοθεί  Στον έρωτα εκείνο που σου γεμίζει μακάβριο φως τις νύχτες  Και σε σκεπάζει σαν δειλινό τα πρωινά Δεν έχω...

Το τρίτο λάθος, του Κωνσταντίνου Μανίκα

Το τρίτο λάθος, του Κωνσταντίνου Μανίκα

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Όλα ξεκινούν εξήντα χρόνια πριν στο κέντρο της Αθήνας μιας άλλης εποχής σε ένα νεοκλασικό κτίριο που θα δοθεί -κατά το σύνηθες- για αντιπαροχή. Μαζί του γεννιέται και η ιστορία του κυρίου Μιχάλη και της οικογένειάς του, που προσπαθούν να...

Ίνκουμπους, του Βαγγέλη Γιαννίση

Ίνκουμπους, του Βαγγέλη Γιαννίση

Μια γυναίκα πέφτει θύμα βιασμού μέσα στο σπίτι της και ένα πτώμα ανακαλύπτεται σ’ ένα ποτάμι της πόλης του Έρενμπρο. Πώς συνδέονται αυτά τα δύο εγκλήματα; Ο βιαστής θα ξαναχτυπήσει; Πόσο βαθιά στο παρελθόν πρέπει να σκάψει ο Αρχιεπιθεωρητής Άντερς Οικονομίδης; Ποιοι...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Ίνκουμπους, του Βαγγέλη Γιαννίση

Ίνκουμπους, του Βαγγέλη Γιαννίση

Μια γυναίκα πέφτει θύμα βιασμού μέσα στο σπίτι της και ένα πτώμα ανακαλύπτεται σ’ ένα ποτάμι της πόλης του Έρενμπρο. Πώς συνδέονται αυτά τα δύο εγκλήματα; Ο βιαστής θα ξαναχτυπήσει; Πόσο βαθιά στο παρελθόν πρέπει να σκάψει ο Αρχιεπιθεωρητής Άντερς Οικονομίδης; Ποιοι...

Η Μάρτα κοιμάται, της Romy Hausmann

Η Μάρτα κοιμάται, της Romy Hausmann

Μετά το συγγραφικό της ντεμπούτο με το Καλό μου παιδί, η Romy Hausmann επιστρέφει από τις εκδόσεις Μεταίχμιο με ένα ακόμα ψυχολογικό θρίλερ στο ύφος που ξέρει να χειρίζεται καλά, το Η Μάρτα κοιμάται. Πριν αρκετά χρόνια, η δεκαπεντάχρονη Νάντια Κούλκα καταδικάστηκε για...

Η ιέρεια με το τατουάζ, της Πασχαλίας Τραυλού

Η ιέρεια με το τατουάζ, της Πασχαλίας Τραυλού

Η αρχαιολόγος Αίθρα Μπάξερ αφήνεται στο αλκοόλ και στην κατάθλιψη μετά τον θάνατο του γιου και του συζύγου της σε τροχαίο και παραιτείται από τη ζωή. Μια ενδιαφέρουσα επαγγελματική πρόταση όμως και ένα αναπάντεχο γεγονός σπάνε το κουκούλι της και ξαναδίνουν σκοπό και...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου