Η ποιητική αγανάκτηση της Κατερίνας Αυγέρη

1.06.2017

Κατερίνα Αυγέρη
Γκοβόστη
ISBN:978-960-446-227-8

Η ποίηση δεν είναι μία τέχνη που επενεργεί μακριά από τις κοινωνικές εξελίξεις. Και μολονότι μάθαμε να βλέπουμε τους ποιητές εξατομικευμένα, οφείλουμε να τους επανατοποθετήσει στην εποχή τους και τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς που εκείνοι αφουγκράζονται ως ευαίσθητα αντιληπτικά όργανα και εκφράζουν/μεταφέρουν ως κοινωνικές εμπειρίες στιχουργικά -παραφράζοντας λίγο τον Vilém Flusser.

Αν και «η ποίηση της αγανάκτησης[1]» δεν διακρίνεται από κάποια συλλογική συνείδηση (όπως της γενιάς του '30 και του '70), οι κοινωνικοί κλυδωνισμοί της εποχής θέτουν τους ποιητές -ανεξαρτήτου ηλικίας ή πρώτης εμφάνισης τα γράμματα[2]- στον χώρο της κοινωνικής αγωνίας. Μόλο που δεν εκφράζεται μία οραματική πρόταση ως κοινωνική αναζήτηση, ολοφάνερη είναι η κριτική διάθεση και η αγωνία για τις κοινωνικές συνθήκες και τους ανθρώπους.

Σε αυτό το ρεύμα θα εντάξουμε και την Κατερίνα Αυγέρη με τη δεύτερη ποιητική της συλλογή «σε τρίτο πρόσωπο» (Γκοβόστης, 2014).

Η Αυγέρη αξιοποιεί την υπερρεαλιστική μεταγλώσσα αναζητώντας τον βαθύτερο συναισθηματισμό και αναδύοντας μία ειλικρινή αγωνία που πηγάζει από τη συνειρμικότητα και εδράζεται ακριβώς πάνω στη σουρεαλιστική ειρωνεία και τον πλούσιο μεταφορικό λόγο (το θέαμα των γιατρικών, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, έξοδος Παρασκευής, καμπύλη θερμότητας, τα γυαλιά αντίδωρο). Με την ίδια λεπτή ειρωνεία μιλά και για τους ποιητές και την ποίηση (κρεμάστρα, οι σαλοί, συγχώρεση από ένα ζητιάνο καλώδια, λευκότητα, στη σειρά, υπολογισμοί).

Και στο υπερρεαλιστικό καναβάτσο της Αυγέρη οι υπαρξιακές αγωνίες συναντούν τις κοινωνικές αναζητήσεις σαν ένας κοινωνικός παρατηρητής να αφηγείται σε τρίτο πρόσωπο. Κοινωνικές παραστάσεις συμπλέκονται με την παρωδία (υπενθύμιση) και έναν σαρκασμό που αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πόνο για την κοινωνία (το θέαμα των γιατρικών, η κούνια, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, αντίδωρο) και τον Άνθρωπο (νεράντζια, τα γυαλιά, συγχώρεση από ένα ζητιάνο, διαστημόπλοιο ή ένας χρόνος μετά, στην Ελένη, ψίχουλα), τη μοναξιά (φαντασίωση, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, καλώδια, λευκότητα) και τον έρωτα (φαντασίωση, το θέαμα των γιατρικών).

Πολύ συχνή είναι η εμφάνιση του ονείρου, με την κοινωνική του προσέγγιση ως κατεδάφιση των ελπίδων και των σχεδίων για το μέλλον (οι σαλοί, η κούνια, έξοδος Παρασκευής, η τιμή, αντίδωρο, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, στη σειρά, κάθε δεκαπέντε, υπολογισμοί), όπως και η αναζήτηση ηρώων (φαντασίωση, το θέαμα των γιατρικών, τηλεμεταφορά).

Η σουρεαλιστική της εικονοποιία (στην Ελένη, ψίχουλα, στη σειρά, υπολογισμοί, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, τα γυαλιά, φαντασίωση, κρεμάστρα, συγχώρεση από ένα ζητιάνο) συναντά τον αλληγορικό ποιητικό λόγο ξαφνιάζοντας με τη δύναμή του τον ακροατή/αναγνώστη.

Και οφείλουμε να υπογραμμίσουμε τη συναισθηματική βάση της γραφής της Αυγέρη. Η εικονοπλασία της δεν περιορίζεται απλά στην επίκληση των αισθήσεων. Με οδηγό το σουρεαλισμό αναδεικνύει τη συστηματική ισχύ των εικόνων μεταφορών ως αγωγούς προς τη στοχαστική έκφραση (η τιμή, αντίδωρο).

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Ο ποιητικός της χώρος είναι πολυάνθρωπος (έξοδος Παρασκευής, τα γυαλιά, τηλεμεταφορά, διασταύρωση 61ης και 49ης λεωφόρου, αντίδωρο, καμπύλη θερμότητας, ψίχουλα, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι). Άλλωστε, το συχνό γ' πληθυντικό πρόσωπο διαμορφώνει ένα πολυπληθές κάδρο συνυποδηλωτικά γεμάτο κίνηση και ήχο (υπενθύμιση, καλώδια, στη σειρά). Μέσα όμως σε αυτόν τον πολυάνθρωπο καμβά ξεχωρίζουν με την αντίθεσή τους το α' ενικό (συγχώρεση από ένα ζητιάνο) και το β' ενικό (διαστημόπλοιο ή Ένας χρόνος μετά, συγχώρεση από ένα ζητιάνο, στην Ελένη).  Μία νωχελική κίνηση χαρακτηρίζει το κάδρο της (διασταύρωση 61ης και 49ης λεωφόρου, κάθε δεκαπέντε, ψίχουλα, φαντασίωση, έξοδος Παρασκευής, συγχώρεση από ένα ζητιάνο, η τιμή).

Οφείλουμε, επιλογικά, να υπενθυμίσουμε πως η ποίηση αποτελούσε πάντα μία ενέργεια κοινωνικά στοχευμένη, είτε κινούνταν στο χώρο του έπους διδάσκοντας ήθη και ερμηνεύοντας μυθολογικά την ιστορία είτε εκθέτοντας κοινωνικές καταστάσεις και συμπεριφορές, από την αρχαϊκή περίοδο μέχρι το Μεσαίωνα. Και μολονότι πρόκειται για μία καθαρά ατομική πράξη, θεωρούμε λάθος να την προσεγγίσουμε ως μία ψυχολογική διέξοδο, χωρίς να εντάσσεται στην κοινωνία που δεν γέννησε. Αυτή είναι άλλωστε και η κοινωνική λειτουργία της ποίησης που οφείλουμε να προστατεύσουμε.

______________
[1] βλ. Δήμος Χλωπτσιούδης, Οι ποιητές της αγανάκτησης, τοβιβλίο.net (12.05.2015).
[2] βλ. Δήμος Χλωπτσιούδης, Προβληματική για την ποιητική γενεαλογία και τον όρο “γενιά”, τοβιβλίο.net (30.04.2015).

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Ακολουθήστε μας

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Μπορείς να με λες Αδάμ ή ό, τι σου αρέσει Λέω στον φίλο μου Ρούμπιν στο όνειρό μου   Ξέρεις τι εννοώ Ρούμπιν Δώσε μου την εντολή σου Δώσε μου τις παραγγελίες σου   Είμαστε και τα δύο παιχνιδιάρικα παιδιά που συμπεριφέρονται σαν ενήλικες που θέλουν να γίνουν διάσημοι...

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ακόμα κι αν κάποιος δεν είναι φανατικός αναγνώστης του Ian Fleming και οπαδός του πιο διάσημου μυστικού πράκτορα στον κόσμο, ένα βιβλίο με τίτλο Ο θάνατος του 007 αποκλείεται να μην του τραβήξει το ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας Anthony Horowitz αποδέχεται την...

Αμείωτη ταλάντωση

Αμείωτη ταλάντωση

Και σιγανά είπε: «Είμαι λυπημένη Έχω κατάθλιψη Χρειάζομαι βοήθεια  την χρειάζομαι τώρα Γιατί είμαι εδώ πνιγμένη  Σε μία θάλασσα από ατυχή συμβάντα  και λάθος υποθέσεις Τη θεραπεύεις; Αυτή την έλλειψη γνώσεων που κυλά στα δικά μου  τα γονίδια Τη μαγεύεις; Την μάζωξη...

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Πρόκειται για ένα οδοιπορικό σε οχτώ διαφορετικούς προορισμούς, ο καθένας με τον δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα, αλλά όλοι μαζί ταυτόχρονα αποτελούν ένα μεγάλο εξωτικό ταξίδι για τον αναγνώστη. Ουσιαστικά, περιγράφεται με απλή γλώσσα και...

Εν συντομία

Εν συντομία

Σκηνοθετούσε τη ζωή αρνιόταν την ανατομία του χρόνου ερωτοτροπούσε με τα προσωποποιημένα όνειρα βάδιζε πάνω σε θραύσματα νεκρών τρεφόταν με άγριο ρεαλισμό αγαπούσε τις πληγές των εβένινων πλασμάτων μετρούσε τις γραμμές του πεπρωμένου πάντα κατέληγαν σε θηλιές άγγιζε...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Εν συντομία

Εν συντομία

Σκηνοθετούσε τη ζωή αρνιόταν την ανατομία του χρόνου ερωτοτροπούσε με τα προσωποποιημένα όνειρα βάδιζε πάνω σε θραύσματα νεκρών τρεφόταν με άγριο ρεαλισμό αγαπούσε τις πληγές των εβένινων πλασμάτων μετρούσε τις γραμμές του πεπρωμένου πάντα κατέληγαν σε θηλιές άγγιζε...

Πάστα σεράνο, του Τάκη Ζαχαράτου

Πάστα σεράνο, του Τάκη Ζαχαράτου

Ο Άγγελος εκτίει είκοσι χρόνια για ένα έγκλημα και τώρα προσπαθεί να προετοιμαστεί για την αποφυλάκισή του. Τι συνέβη στη ζωή του; Είναι αθώος ή ένοχος; Τι ψυχικά τραύματα κουβαλάει και πόσο υπεύθυνος είναι για τις πράξεις του; Θα βρει επιτέλους τη λύτρωση που...

Γόρδιος δεσμός

Γόρδιος δεσμός

Δεκαπέντε πουλιά σε χρώμα χακί τα φτερά μας ξύρισαν σήμερα. Αναπνεύσαμε κάπως βαριά Αργά το απόγευμα Ιούνη του ‘20 σαν πέρασαν τα θεριά στον αέρα τρώγοντας τις σκεπές απ' τις παλιές οικοδομές. Τις σκέψεις κάρφωσαν σαν πόνο στο στομάχι κι ας είπαν άσκηση πως ήταν....

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου