Η ποιητική αγανάκτηση της Κατερίνας Αυγέρη

1.06.2017

Κατερίνα Αυγέρη
Γκοβόστη
ISBN:978-960-446-227-8

Η ποίηση δεν είναι μία τέχνη που επενεργεί μακριά από τις κοινωνικές εξελίξεις. Και μολονότι μάθαμε να βλέπουμε τους ποιητές εξατομικευμένα, οφείλουμε να τους επανατοποθετήσει στην εποχή τους και τους κοινωνικούς μετασχηματισμούς που εκείνοι αφουγκράζονται ως ευαίσθητα αντιληπτικά όργανα και εκφράζουν/μεταφέρουν ως κοινωνικές εμπειρίες στιχουργικά -παραφράζοντας λίγο τον Vilém Flusser.

Αν και «η ποίηση της αγανάκτησης[1]» δεν διακρίνεται από κάποια συλλογική συνείδηση (όπως της γενιάς του '30 και του '70), οι κοινωνικοί κλυδωνισμοί της εποχής θέτουν τους ποιητές -ανεξαρτήτου ηλικίας ή πρώτης εμφάνισης τα γράμματα[2]- στον χώρο της κοινωνικής αγωνίας. Μόλο που δεν εκφράζεται μία οραματική πρόταση ως κοινωνική αναζήτηση, ολοφάνερη είναι η κριτική διάθεση και η αγωνία για τις κοινωνικές συνθήκες και τους ανθρώπους.

Σε αυτό το ρεύμα θα εντάξουμε και την Κατερίνα Αυγέρη με τη δεύτερη ποιητική της συλλογή «σε τρίτο πρόσωπο» (Γκοβόστης, 2014).

Η Αυγέρη αξιοποιεί την υπερρεαλιστική μεταγλώσσα αναζητώντας τον βαθύτερο συναισθηματισμό και αναδύοντας μία ειλικρινή αγωνία που πηγάζει από τη συνειρμικότητα και εδράζεται ακριβώς πάνω στη σουρεαλιστική ειρωνεία και τον πλούσιο μεταφορικό λόγο (το θέαμα των γιατρικών, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, έξοδος Παρασκευής, καμπύλη θερμότητας, τα γυαλιά αντίδωρο). Με την ίδια λεπτή ειρωνεία μιλά και για τους ποιητές και την ποίηση (κρεμάστρα, οι σαλοί, συγχώρεση από ένα ζητιάνο καλώδια, λευκότητα, στη σειρά, υπολογισμοί).

Και στο υπερρεαλιστικό καναβάτσο της Αυγέρη οι υπαρξιακές αγωνίες συναντούν τις κοινωνικές αναζητήσεις σαν ένας κοινωνικός παρατηρητής να αφηγείται σε τρίτο πρόσωπο. Κοινωνικές παραστάσεις συμπλέκονται με την παρωδία (υπενθύμιση) και έναν σαρκασμό που αποκαλύπτει ένα βαθύτερο πόνο για την κοινωνία (το θέαμα των γιατρικών, η κούνια, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, αντίδωρο) και τον Άνθρωπο (νεράντζια, τα γυαλιά, συγχώρεση από ένα ζητιάνο, διαστημόπλοιο ή ένας χρόνος μετά, στην Ελένη, ψίχουλα), τη μοναξιά (φαντασίωση, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, καλώδια, λευκότητα) και τον έρωτα (φαντασίωση, το θέαμα των γιατρικών).

Πολύ συχνή είναι η εμφάνιση του ονείρου, με την κοινωνική του προσέγγιση ως κατεδάφιση των ελπίδων και των σχεδίων για το μέλλον (οι σαλοί, η κούνια, έξοδος Παρασκευής, η τιμή, αντίδωρο, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, στη σειρά, κάθε δεκαπέντε, υπολογισμοί), όπως και η αναζήτηση ηρώων (φαντασίωση, το θέαμα των γιατρικών, τηλεμεταφορά).

Η σουρεαλιστική της εικονοποιία (στην Ελένη, ψίχουλα, στη σειρά, υπολογισμοί, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι, τα γυαλιά, φαντασίωση, κρεμάστρα, συγχώρεση από ένα ζητιάνο) συναντά τον αλληγορικό ποιητικό λόγο ξαφνιάζοντας με τη δύναμή του τον ακροατή/αναγνώστη.

Και οφείλουμε να υπογραμμίσουμε τη συναισθηματική βάση της γραφής της Αυγέρη. Η εικονοπλασία της δεν περιορίζεται απλά στην επίκληση των αισθήσεων. Με οδηγό το σουρεαλισμό αναδεικνύει τη συστηματική ισχύ των εικόνων μεταφορών ως αγωγούς προς τη στοχαστική έκφραση (η τιμή, αντίδωρο).

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Ο ποιητικός της χώρος είναι πολυάνθρωπος (έξοδος Παρασκευής, τα γυαλιά, τηλεμεταφορά, διασταύρωση 61ης και 49ης λεωφόρου, αντίδωρο, καμπύλη θερμότητας, ψίχουλα, ακρωτηριασμένοι μονόκεροι). Άλλωστε, το συχνό γ' πληθυντικό πρόσωπο διαμορφώνει ένα πολυπληθές κάδρο συνυποδηλωτικά γεμάτο κίνηση και ήχο (υπενθύμιση, καλώδια, στη σειρά). Μέσα όμως σε αυτόν τον πολυάνθρωπο καμβά ξεχωρίζουν με την αντίθεσή τους το α' ενικό (συγχώρεση από ένα ζητιάνο) και το β' ενικό (διαστημόπλοιο ή Ένας χρόνος μετά, συγχώρεση από ένα ζητιάνο, στην Ελένη).  Μία νωχελική κίνηση χαρακτηρίζει το κάδρο της (διασταύρωση 61ης και 49ης λεωφόρου, κάθε δεκαπέντε, ψίχουλα, φαντασίωση, έξοδος Παρασκευής, συγχώρεση από ένα ζητιάνο, η τιμή).

Οφείλουμε, επιλογικά, να υπενθυμίσουμε πως η ποίηση αποτελούσε πάντα μία ενέργεια κοινωνικά στοχευμένη, είτε κινούνταν στο χώρο του έπους διδάσκοντας ήθη και ερμηνεύοντας μυθολογικά την ιστορία είτε εκθέτοντας κοινωνικές καταστάσεις και συμπεριφορές, από την αρχαϊκή περίοδο μέχρι το Μεσαίωνα. Και μολονότι πρόκειται για μία καθαρά ατομική πράξη, θεωρούμε λάθος να την προσεγγίσουμε ως μία ψυχολογική διέξοδο, χωρίς να εντάσσεται στην κοινωνία που δεν γέννησε. Αυτή είναι άλλωστε και η κοινωνική λειτουργία της ποίησης που οφείλουμε να προστατεύσουμε.

______________
[1] βλ. Δήμος Χλωπτσιούδης, Οι ποιητές της αγανάκτησης, τοβιβλίο.net (12.05.2015).
[2] βλ. Δήμος Χλωπτσιούδης, Προβληματική για την ποιητική γενεαλογία και τον όρο “γενιά”, τοβιβλίο.net (30.04.2015).

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Ακολουθήστε μας

«Ο Δράκος», της  Καίτης Δροσίνη

«Ο Δράκος», της Καίτης Δροσίνη

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Ο Δράκος ζει σ’ ένα παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου, όπου το Φως πλημμυρίζει τα σοκάκια με τις βουκαμβίλιες και τα μικρά γραφικά σπίτια  σκαρφαλώνουν το ένα πάνω στο άλλο. Ένα μέρος παραδεισένιο, όπου νομίζεις πως το Κακό δεν μπορεί να...

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Μερικές φορές αυτός που σε αφήνει να φύγεις σε αγαπάει περισσότερο από αυτόν που σε κρατάει κοντά του..." Αυτή είναι η φράση η οποία αντιπροσωπεύει εν ολίγοις το νόημα του βιβλίου "Το τρένο των παιδιών" της Ναπολιτάνας λογοτέχνιδας Βιόλα...

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Συνήθως όταν διαλέγουμε παραμύθια ψάχνουμε αυτά που έχουν ένα κοινωνικό μήνυμα να περάσουν, αυτά που είναι διασκεδαστικά ή αυτά που κινητοποιούν τις δεξιότητες των παιδιών. Τα τελευταία χρόνια η παιδική λογοτεχνία καταπιάνεται όλο και συχνότερα με πιο «δύσκολες»...

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Κορίτσια και Άνοιξη

Κορίτσια και Άνοιξη

Απρίλης, Μάης καθοδόν.  Κορίτσια στου έρωτα το ρουν.  Έχουν το ένστικτο των λουλουδιών:  να μην ανθίσουν δε μπορούν.   _ γράφει ο Σπύρος...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Κορίτσια και Άνοιξη

Κορίτσια και Άνοιξη

Απρίλης, Μάης καθοδόν.  Κορίτσια στου έρωτα το ρουν.  Έχουν το ένστικτο των λουλουδιών:  να μην ανθίσουν δε μπορούν.   _ γράφει ο Σπύρος...

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Ο Αλέξανδρος Κορρές, δημοσιογράφος και παρουσιαστής στη μεσημεριανή τηλεοπτική ζώνη, βρίσκεται δολοφονημένος, βασανισμένος και φριχτά ακρωτηριασμένος στο διαμέρισμά του στον Λυκαβηττό. Τι θέλει να δείξει ο δολοφόνος με τον τρόπο που τοποθέτησε το θύμα αφού αφαίρεσε τη...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου