Οι σαχτουρικές επιρροές στην ποίηση του Γκανέλη

17.10.2017

Γιώργος Γκανέλης
Στοχαστής
ISBN: 978-960-303-238-0

Η νέα ποιητική συλλογή του Γιώργου Γκανέλη «υπό το μηδέν» (στοχαστής, 2017) αποτελεί μία "χορταστική" έκδοση διακοσίων ποιημάτων που στην ουσία αποτελούν τέσσερις ποιητικές συλλογές. Βέβαια και στο παρελθόν έχουμε κρατήσει αποστάσεις από εκδόσεις πολυσέλιδες που αποτυπώνουν την -ειλικρινή- αγωνία δημιουργών να ποιήσουν.

Συχνά όμως μέσα στον όγκο τους τούτα τα ποιητικά βιβλία κουράζουν τον αναγνώστη/ακροατή και φέρουν τον ποιητή αντιμέτωπο με την προσωπική κοινοτοπία, επαναλαμβάνοντας τον εαυτό στο ίδιο ύφος και τις ίδιες αγωνίες. Άλλωστε η ποίηση είναι μία τέχνη με στόχο να τέρψει το κοινό και παράλληλα να το προβληματίσει, και όχι μία ποσοτική μονάδα.

Στην περίπτωση βέβαια του Γκανέλη εντυπωσιάζει η υπερρεαλιστική εικονοποιία με τη ζωντάνια της έκφρασής του και την ισχύ του μεταφορικού του λόγου. Το φυσικό περιβάλλον με τη δύναμη της σουρεαλιστικής έκφρασης συνδέεται αβίαστα με τις υπαρξιακές αναζητήσεις. Ξαφνιάζει με τις ανοίκειες εκφράσεις μεταφορικής διάστασης προσδίδοντας μία αίσθηση ποιητικής ειρωνείας που ξεπηδά από την παραστατικότητα του καναβάτσου του. Μέσα από τη σουρεαλιστική ειρωνεία αναδεικνύεται και το στοχαστικό υλικό.

Στην ποίηση του Γκανέλη κυριαρχεί το παράλογο στοιχείο με την απλή γλώσσα και την ποιητική σκηνογραφία. Ο δημιουργός αρνείται την υπερρεαλιστική συνειρμικότητα, μα συμμερίζεται την απαισιοδοξία και τη μελαγχολική διάσταση του πρωτογενούς σουρεαλισμού. Φέρνει ρίγη μέσα από την ανάδειξη του παραλόγου και τη λυρική δραματικότητα του στίχου του. Ο αλλόκοτος κόσμος του, γεμάτος φτερά/πουλιά, αίμα/θάνατο και ειρωνεία, μοιάζει να ξαναβρίσκει τον ομηρικό "κότον" (=μήνις, οργή) για τον σύγχρονο παραλογισμό και την καταπίεση των συναισθημάτων.

Εμφανείς στην ποιητική του Γκανέλη είναι οι επιρροές από τη σαχτουρική στιχουργική. Η σταθερή αυτοαναφορικότητα του δημιουργού μοιάζει να συνδέεται με τη σαχτουρική παράδοση. Ακόμα και στους τίτλους παρατηρούμε κοινές αναφορές, πολύ συχνά, με τα έναρθρα μονολεκτικά προσηγορικά κατά βάση ουσιαστικά.

Μολονότι ο σύγχρονος ποιητής απέχει από το σφιχτό σαχτουρικό δίπολο ουρανού-γης, ο ουρανός και τα πουλιάφτερά) κατέχουν δεσπόζουσα θέση στον καμβά του, διατηρώντας ενίοτε τα εξπρεσιονιστικά χαρακτηριστικά του συμβολισμού του μεταπολεμικού ποιητή. Αναλόγως η συχνότατη θέαση του αίματος (και του θανάτου) αποτελούν αποτελεί μία άλλη σαχτουρική επιρροή. Ας μη λησμονούμε πως το αίμα αποτελεί ένα κεντρικό σύμβολο εξπρεσιονιστικό στον σαχτουρικό προβληματισμό με σαφή χρωματική απόδοση, όπως επίσης και ο ουρανός ως ο χώρος του πνεύματος σε αντίθεση προς την χθόνια πραγματικότητα των πολέμων και του υλικού πολιτισμού που συμβολίζει η γη με τα πουλιά σε ρόλο μεσολαβητή και αγγελιαφόρων.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Μα οι επιρροές τούτες δε σημαίνουν τυφλή μίμηση. Αντίθετα, ο Γκανέλης ενσωματώνει στον σύγχρονο προβληματισμό τον σαχτουρικό εξπρεσιονισμό. Τα διαλογικά σημεία συντελούν στη διαμόρφωση μιας σύγχρονης ποιητικής σκηνικής διάστασης. Έτσι όμως ο σύγχρονος δημιουργός ξεπερνά τον σαχτουρικό εξπρεσιονισμό γινόμενος πιο άμεσος και πιο εύληπτος διατηρώντας, ταυτόχρονα, τον δραματικό τόνο και τη λυρικότητα του μεταπολεμικού ποιητή.

Αν ο Μίλτος Σαχτούρης είχε ως κεντρικό του θέμα τον -παγκόσμιο- πόλεμο και τον μεταπολεμικό υλικό ευδαιμονισμό, ο Γιώργος Γκανέλης αντιμετωπίζει σχεδόν τις ίδιες θεματικές ως μέλος μίας κοινωνίας σε παρακμή. Μόλο που δεν γίνονται σαφείς αναφορές στην οικονομική και κοινωνική κρίση, εντούτοις η κρίση -ως υπαρξιακή αποτύπωση- αντικατοπτρίζεται σε συναισθηματικό επίπεδο σε κάθε σχεδόν ποίημα της συλλογής μαζί με τον πόλεμο. Έτσι, το παράλογο με τα εξπρεσιονιστικά χαρακτηριστικά του γίνονται η ποιητική φωνή της αγανάκτησης του δημιουργού μπροστά στην εικόνα μίας κοινωνίας που καταρρέει.

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Ακολουθήστε μας

Η Ήττα

Η Ήττα

Και τελικά πες μου. Γιατί να πετάξω; Ποιος ο λόγος τα σύννεφα να φτάσω; Έκανα το πρώτο βήμα και τόλμησα, έκανα το πρώτο άλμα με τόσες προσδοκίες. Τόσα σενάρια πιθανά, τόσες ελπίδες επιθυμητές. Αλλά, ξέχασα ότι η ζωή δεν είναι ποτάμι που κυλάει όπως επιθυμώ. Έκανα την...

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

ΥΠΑΤΙΑ Δημήτρης Βαρβαρήγος 24 γράμματα εκδόσεις - Γράφει ο Απόστολος Τριφύλλης καθηγητής φιλόλογος στο πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου - Στο έργο του με τίτλο «Υπατία» ο Δημήτρης Βαρβαρήγος τέθηκε ενώπιον της πρόκλησης να σκιαγραφήσει μια μεγάλη μορφή των ελληνικών...

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

- γράφει η Χρυσάνθη Τσιαμπαλή -   Το νεανικό μυθιστόρημα της Γιώτας Φώτου, Με 6 κλικ, εκδόσεις Ψυχογιός, κυκλοφόρησε το 2016 και η ιστορία έχει τις ρίζες της στην οικονομική κρίση που βίωσαν έντονα οι Έλληνες την περίοδο εκείνη - είχε ήδη ξεκινήσει λίγα χρόνια...

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Τριάντα οχτώ  μικρές και μεγάλες ιστορίες, κατά κύριο λόγο αυτοβιογραφικές, μας χαρίζει στο νέο του βιβλίο ο Τάκης Γεράρδης. Διηγήματα τα χαρακτηρίζει εκείνος, ψηφίδες ζωής θα τα αποκαλέσω εγώ, μιας και πρόκειται για αναμνήσεις, βιώματα, ακούσματα από την πολυκύμαντη...

O κόσμος μας

O κόσμος μας

Πόσο μικρή στα αλήθεια, μοιάζει η ζωή; Πόσο ασύστολα, παλεύει με τον χρόνο; σαν συμπυκνώνεται, σε μια μόνο στιγμή σε ένα παιχνίδι, που σε βρίσκει πάντα μόνο.   Πόσο μικρός μοιάζει ο κόσμος μας, αλήθεια;  σε ένα σύμπαν που ατέλειωτο φαντάζει όταν το συναίσθημα,...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

O κόσμος μας

O κόσμος μας

Πόσο μικρή στα αλήθεια, μοιάζει η ζωή; Πόσο ασύστολα, παλεύει με τον χρόνο; σαν συμπυκνώνεται, σε μια μόνο στιγμή σε ένα παιχνίδι, που σε βρίσκει πάντα μόνο.   Πόσο μικρός μοιάζει ο κόσμος μας, αλήθεια;  σε ένα σύμπαν που ατέλειωτο φαντάζει όταν το συναίσθημα,...

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Μπορείς να με λες Αδάμ ή ό, τι σου αρέσει Λέω στον φίλο μου Ρούμπιν στο όνειρό μου   Ξέρεις τι εννοώ Ρούμπιν Δώσε μου την εντολή σου Δώσε μου τις παραγγελίες σου   Είμαστε και τα δύο παιχνιδιάρικα παιδιά που συμπεριφέρονται σαν ενήλικες που θέλουν να γίνουν διάσημοι...

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ακόμα κι αν κάποιος δεν είναι φανατικός αναγνώστης του Ian Fleming και οπαδός του πιο διάσημου μυστικού πράκτορα στον κόσμο, ένα βιβλίο με τίτλο Ο θάνατος του 007 αποκλείεται να μην του τραβήξει το ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας Anthony Horowitz αποδέχεται την...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου