Select Page

Ο Τόλης Νικηφόρου από τη φλόγα της ποίησης στη στάχτη του παρόντος

Ο Τόλης Νικηφόρου από τη φλόγα της ποίησης στη στάχτη του παρόντος

Τόλης Νικηφόρου
Μανδραγόρας
ISBN:978-960-592-049-4

Έχουν περάσει περισσότερα από 50 χρόνια από την πρώτη ποιητική συλλογή του Τόλη Νικηφόρου, και ακόμα ο ποιητής συνεχίζει το δημιουργικό δρόμο πού ξεκίνησε το 1966. Η «φλόγα απ' τη στάχτη» (Μανδραγόρας, 2017) εντάσσεται κατά τη γνώμη μας στην τρίτη περίοδο της ποιητικής του πορείας, αυτή που ονομάσαμε[1] ελεγειακό απολογισμό μαζί με τις συλλογές «μια κιμωλία στον μαυροπίνακα» (2012) και «σκοτεινά παράθυρα» (2014).

Η  ποιητική του παραμένει εικονιστική (στο δρόμο για το πουθενά, ως τον υπόνομο) ενώ το καναβάτσο του είναι γεμάτο χρώματα  (και ξαφνικά η ζωή, ονειροφαντασία θνητού, αρμονίη αφανής φανερής κρείττων, ευχαριστώ, γιατί το φως) και σημαντική παρουσία του φυσικού στοιχείου. Μία διαρκής κίνηση  διακρίνει  το ποιητικό του κάδρο (μήπως, εξόριστη θλίψη, ξαναγυρίζει στο μυστήριό του, ποιος τώρα, ανοιξιάτικο σπουργίτι, χαμογελάει βουρκωμένος ο ουρανός, και ξαφνικά η ζωή, ονειροφαντασία θνητού) πλάι σε εικόνες οσφρητικές (αρμονίη αφανής φανερής κρείττων, μήπως) και ακουστικές (εξόριστη θλίψη, άγρια φυτά στην έρημο του κόσμου, ποιος τώρα).

Ενώ όμως ο Νικηφόρου διατηρεί την χαρακτηριστική εικαστική στιχουργική του, τούτη η τελευταία συλλογή διακρίνεται από ένα πλήθος εσωτερικών -κι όχι μόνο- αντιθέσεων (γιατί το φως, άγρια φυτά στην έρημο  του κόσμου, εξόριστη θλίψη, μήπως, χαμογελάει βουρκωμένος ο ουρανός, εσπερινή απολογία θνητού). Κλειστοί ή στενοί και ανοιχτοί χώροι συνυπάρχουν στη ίδια συλλογή, σκοτάδι και φως ή συχνά το πρώτο φως της μέρας ή ένα σπινθήρισμα αγκαλιάζονται σε μία διαρκή εικαστική μάχη αισιοδοξίας/ελπίδας και πεσιμισμού/απογοήτευσης.

Εξάλλου, το φως στην ποιητική του Νικηφόρου κατέχει σημαντική θέση, όπως λέει ο ίδιος (γιορτάζω, γιατί το φως) είναι μία ακτίνα μπροστά στο τίποτα, μία λύτρωση από τα τραύματα ενός πλάσματος του βυθού (ο ίδιος ο ποιητής). Είναι το αντιθετικό ζεύγος προς το σκοτάδι που δηλώνει την ίδια τη ζωή, τη νίκη έναντι του χαμού και της φθοράς.  Μέσα σε ένα στιχουργικό ιστό νυχτερινών ή σκοτεινών χώρων και σκοταδιού (αρμονίη αφανής φανερής κρείττων, άγρια φυτά στην έρημο του κόσμου, μήπως, απορημένα όλα), το φως προσφέρει μία νότα αισιοδοξίας (συλλέκτης τραυμάτων, γιατί το φως, ένα πρώτο φως, γιορτάζω, ευχαριστώ, εσπερινή απολογία θνητού, ολάνθιστη, ονειροφαντασία θνητού).

 «Η αισιοδοξία όμως αυτή προκύπτει ως μια προσπάθεια αντίστασης του ποιητή απέναντι στα προβλήματα που ταλανίζουν τόσο τον ίδιο όσο και την κοινωνία. Είναι η αντίδρασή του απέναντι στο χαμό αγαπημένων προσώπων, τη μοναξιά και το άγχος. Στην ουσία πρόκειται για μία αγωνιστική στάση απέναντι στις μεταβολές της ζωής που αναζητά το φως στις σκοτεινές της εποχές και μία διαφορετική οπτική για την ίδια την τέχνη σε μία προσπάθεια εξοστρακισμού της μαυρίλας και του φόβου για το θάνατο. Και τούτη η αισιοδοξία τροφοδότησε την εκφραστική διέξοδο στην ποιητική του Νικηφόρου»[2].

Έτσι με επίκεντρο τον λυρισμό του φωτός ο ποιητής ταξιδεύει στο παρελθόν, αναπολώντας (στον ουρανό της μνήμης μου,  χαμογέλασέ μου,  ανοιξιάτικο σπουργίτι, μία άτυχη ζαριά) στιγμές μοναξιάς ή έρωτα (ο εσωτερικός εχθρός 2, εσπερινή απολογία θνητού, χαμογέλασέ μου), οδηγώντας σε έναν μονολογικό απομνημονευματικό απολογισμό. Βέβαια, τούτο δεν τον εμποδίζει  να μιλήσει για την ποίηση (ξαναγυρίζει στο μυστήριό του,  η διψασμένη άβυσσος, ονειροφαντασία θνητού) ή να στοχαστεί  πάνω σε αφηρημένες έννοιες (σκιές από το τίποτα,  γιορτάζω,  στάση ζωής).

Ταυτόχρονα, όμως, ο ποιητής στοχάζεται για το παρόν με ευαισθησία εκφράζοντας την κοινωνική του αγωνία. Με επίκεντρο το αυτοαναφορικό υποκείμενο η ποιητική του αποκτά μία συλλογική διάσταση. Μόλο που το ποιητικό εγώ κυριαρχεί, δεν εγκλωβίζεται στις ατραπούς του ατομοκεντρισμού.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Και μολονότι έχουν περάσει δεκαετίες από την εποχή των «άταφων» ή των «αναρχικών», ως ευαίσθητο αντιληπτικό όργανο της κοινωνίας ο Σαλονικιός ποιητής εκφράζει τις αγωνίες του για τους απόκληρους (κάποτε κάτι στον δρόμο για το πουθενά, ως τον υπόνομο, ονειροφαντασία θνητού, το άγριο θηρίο της μοναξιάς, ξαναγυρίζει στο μυστήριό του, η διψασμένη άβυσσος, στάση ζωής).

Έτσι όμως αφήνει σπέρματα μιας στροφής προς τη δημιουργία ενός κύκλου με την αρχική του πορεία  στην ποίηση. Μοιάζει σα  να θέλει να πλησιάσει τη νεανική ποίηση -κοινωνικής αναζήτησης- εκ νέου μέσα στις σημερινές κοινωνικές συνθήκες, εκφράζοντας την αγωνία του για το κοινωνικό παρόν, πολύ μακριά όμως από την ουτοπία που ο ίδιος κυνηγούσε στις πρώτες συλλογές του. Έτσι, μέσα από την ωριμότητα της ηλικίας, τις απογοητεύσεις και τις χαρές που αυτή φέρνει ο Νικηφόρου μοιάζει με την εσωτερική δύναμη που διακρίνει τον ίδιο και την στιχουργική του να θέλει να επικοινωνήσει με το κοινό, εξομολογούμενος προσωπικά βιώματα και όσα παρατηρεί και σήμερα γύρω του.

_______________
[1] βλ. Δήμος Χλωπτσιούδης, Τόλης Νικηφόρου, από την ουτοπία στον μυστικισμό του φωτός, περ. ο Σίσυφος, 12-13, 2017.
[2]  βλ. Δήμος Χλωπτσιούδης, Τόλης Νικηφόρου…, ό.π.

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Επιμέλεια κειμένου

Δήμος Χλωπτσιούδης

Ο Δήμος Χλωπτσιούδης είναι φιλόλογος και ποιητής. Γράφει δοκίμια και κριτικές ποίησης παρακολουθώντας τις νέες τάσεις στην Τέχνη. Ασχολείται με επιμέλειες κειμένων και εκδόσεων. Έχει συγγράψει ιστορικές και κοινωνικές μελέτες. Άρθρα (πολιτικά, εκπαιδευτικά, λογοτεχνικά) του δημοσιεύονται στο site tovivlio.net, στο tvxs.gr, στα "Ενθέματα" της Κυριακάτικης Αυγής κ.ά. Έχουν εκδοθεί οι ποιητικές συλλογές: «η οργή της πεταλούδας» (2013), «κατάστιχα» (2014) και «ακατάλληλο» (2016). Έχει συγγράψει τα πολιτικά δοκίμια βιβλία «η δημαγωγία της δημοκρατίας» (2009), «Τοπική Αυτοδιοίκηση, προοπτικές ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών» (δοκιμιακή μελέτη, 2011), και «η μεσαία τάξη στην αγχόνη της κρίσης» (2014). Επίσης, έχει εκδόσει τη συλλογή κοινωνικών δοκιμίων «7 δοκίμια» (2013).

Υποβολή σχολίου

Ακολουθήστε μας!

Follows

Εγγραφείτε στο newsletter

Εκδηλώσεις

Ο Δημήτρης Τσίοδρας στη Χαλκιδική

Ο Δημήτρης Τσίοδρας στη Χαλκιδική

28.07.2017, 9:00μμ – 28.07.2017, 9:00μμ

Άφυτος Χαλκιδικής Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας, η Κοινότητα Αφύτου και το βιβλιοπωλείο Οιωνός σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Ευρωπατριωτισμός ή Εθνοκεντρισμοί του συγγραφέα Δημήτρη Τσιόδρα. Σας περιμένουμε την Παρασκευή 28 Ιουλίου, στις 21:00, στην οικία του Κλεάνθη Βαλαρούτσου στην Άφυτο Χαλκιδικής.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Μαρία Σπυράκη και ο Κώστας Χρυσόγονος, ευρωβουλευτές, και ο συγγραφέας.
Την εκδήλωση θα συντονίσει η Μαρία Καραθανάση, δικηγόρος.
ΠερισσότεραΛιγότερα

3 ενδιαφέρθηκαν  ·  1 θα πάνε
Παρουσίαση του βιβλίου «Λίγες και μία νύχτες»

Παρουσίαση του βιβλίου «Λίγες και μία νύχτες»

28.07.2017, 9:00μμ – 28.07.2017, 10:00μμ

Μύλος Ιερισσού

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ιερισσού «Κλειγένης» και οι Εκδόσεις Πατάκη σας προσκαλούν την Παρασκευή 28 Ιουλίου 2017 στις 21.00 στoν Μύλο Ιερισσού, στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του Ισίδωρου Ζουργού «Λίγες και μία νύχτες».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Λένα Οφλίδη, φιλόλογος
Βαγγελιώ Μπαλτζή, φιλόλογος

Θα ακολουθήσει μουσική βραδιά.

Βρείτε το βιβλίο εδώ: bit.ly/2mVgKg9ΠερισσότεραΛιγότερα

Έρη Ρίτσου | Ο νεκρός δολοφονήθηκε (Σάμος)

Έρη Ρίτσου | Ο νεκρός δολοφονήθηκε (Σάμος)

2.08.2017, 8:00μμ – 2.08.2017, 9:00μμ

Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Αιγαίου

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και το βιβλιοπωλείο ΚΑΡΑΣΤΑΘΗ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου της Έρης Ρίτσου

Ο ΝΕΚΡΟΣ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8633

στον αύλειο χώρο της Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Αιγαίου, Χατζηγιάννειο Κτίριο, Βλιάμου 21, Νέο Καρλόβασι, Σάμος.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς Έλσα Χίου και Έλενα Χουσνή.

Η Έρη Ρίτσου θα διαβάσει αποσπάσματα απ’ το βιβλίο.ΠερισσότεραΛιγότερα

6 ενδιαφέρθηκαν
Η Άννα Γαλανού στο Ληξούρι

Η Άννα Γαλανού στο Ληξούρι

2.08.2017, 9:00μμ – 2.08.2017, 10:00μμ

Lixouri, Kaluga Oblast, Russie
Paliki,   Χάρτης

Οι εκδόσεις Διόπτρα και το Βιβλιοπωλείο Happy House σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Άννας Γαλανού
στον προαύλιο χώρο του βιβλιοπωλείου.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η δημοσιογράφος Ελευθερία Κουλουριώτη, η εκπαιδευτικός Καλλιόπη Κρητικού και η συγγραφέας.
Ανάγνωση κειμένων και συντονισμός της εκδήλωσης από τη συγγραφέα Μαίρη Μοσχοπούλου.
Happy House
26710 92411
ΠερισσότεραΛιγότερα

3 ενδιαφέρθηκαν  ·  2 θα πάνε
Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης (Λευκωσία)

Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης (Λευκωσία)

3.08.2017, 12:30μμ – 3.08.2017, 1:00μμ

University of Nicosia
46 Makedonitissas Ave., CY-2417
Nicosia,  Nicosia, Cyprus Χάρτης

Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και οι Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση και συζήτηση

Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης
www.kedros.gr/main.php?manufacturers_id=2023

Αμφιθέατρο UNESCO, Κτίριο Europa

12:30-12:35 Καλωσόρισμα
Αντώνης Πολεμίτης, Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

12:35-12:45 «Ιωάννης Ιωαννίδης: ο Επιστήμονας»
Σπύρος Μακριδάκης, Διευθυντής Institute For the Future (IFF)
Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Ομότιμος Καθηγητής, INSEAD

12:45-12:55 «Ιωάννης Ιωαννίδης: ο Λογοτέχνης»
Στεφανία Παπαθεοδώρου, Λέκτορας Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου

12:55-13:25 Τοποθέτηση Συγγραφέα
Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης, Τακτικός Καθηγητής Ιατρικής Stanford University

Ο συγγραφέας θα διαβάσει αποσπάσματα από το τελευταίο του βιβλίο,

Tractatus για την έκτη φήμη (www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8561), συζητώντας θέματα στο μεταίχμιο τέχνης και επιστήμης.

13:25-13:45 Ανοιχτή συζήτηση με το κοινό.

13:45 – 14:00 ΔεξίωσηΠερισσότεραΛιγότερα

2 ενδιαφέρθηκαν
Τάκης Γεράρδης | Το καμίνι (Νεάπολη Λακωνίας)

Τάκης Γεράρδης | Το καμίνι (Νεάπολη Λακωνίας)

9.08.2017, 8:30μμ – 9.08.2017, 9:30μμ

Limira Mare Hotel
Akti Vion 186
Neápolis,  23053 Χάρτης

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και ο Σύνδεσμος Αγιονικολαϊτών «Ο κάβο Μαλλιάς» σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Τάκη Γεράρδη

ΤΟ ΚΑΜΙΝΙ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8628

Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Μάρω Χαραμή, φιλόλογος και η Σοφία Δουμάνη, δικηγόρος.

Θα ακολουθήσει συζήτηση με τον συγγραφέα και στο τέλος της εκδήλωσης θα υπογράψει αντίτυπα για τους αναγνώστες.ΠερισσότεραΛιγότερα

5 ενδιαφέρθηκαν
Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Νάξος)

Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Νάξος)

18.08.2017, 8:30μμ – 18.08.2017, 9:30μμ

Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Ντελή

Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8528

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Νίκος Λεβογιάννης, φιλόλογος, πρώην Βουλευτής.

Αποσπάσματα θα διαβάσει η Κατερίνα Σιδερή, Μέλος του ΝΟΠΠΑΠΠΠΑ.

Ο συγγραφέας θα αναφερθεί με διαφάνειες στην προϊστορική Νάξο και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό.

Τον συντονισμό της παρουσίασης θα κάνει ο δημοσιογράφος Νικόδημος Λιανός.ΠερισσότεραΛιγότερα

1 θα πάνε
Στην Φθιώτιδα η Δήμητρα Μουλαρά

Στην Φθιώτιδα η Δήμητρα Μουλαρά

19.08.2017, 7:00μμ – 19.08.2017, 7:00μμ

Δρυμαια Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας και ο Σύλλογος Απανταχού Δρυμαιωτών σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Το τσαντάκι της Αλφαβήτας της Δήμητρας Μουλαρά.
Σας περιμένουμε το Σάββατο 19 Αυγούστου, στις 19:00, στον χώρο του Δημοτικού Σχολείου στη Δρυμαία Φθιώτιδας.
ΠερισσότεραΛιγότερα

10 ενδιαφέρθηκαν  ·  5 θα πάνε
Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Οικομουσείο Κoρώνου - Νάξος)

Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Οικομουσείο Κoρώνου – Νάξος)

20.08.2017, 7:30μμ – 20.08.2017, 8:30μμ

Οικομουσείο Κoρώνου

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Ντελή

O ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8528

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Νίκος Λεβογιάννης, φιλόλογος, πρώην Βουλευτής.

Αποσπάσματα θα διαβάσει η Κατερίνα Σιδερή, μέλος του ΝΟΠΠΑΠΠΠΑ.

Ο συγγραφέας θα αναφερθεί με διαφάνειες στην προϊστορική Νάξο και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό.

Τον συντονισμό της παρουσίασης θα κάνει ο δημοσιογράφος Νικόδημος Λιανός.ΠερισσότεραΛιγότερα

Στην Ξάνθη η Δήμητρα Μουλαρά

Στην Ξάνθη η Δήμητρα Μουλαρά

8.09.2017, 7:00μμ – 8.09.2017, 7:00μμ

Palia Poli
Charsitzoglou
Xánthi,   Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας και το εκπαιδευτικό κέντρο Μεταγνώση, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης, σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Το τσαντάκι της Αλφαβήτας της Δήμητρας Μουλαρά.
Σας περιμένουμε την Παρασκευή 8 Σεπτεμβρίου, στις 19:00, στο Θεατράκι της Κεντρικής Πλατείας Ξάνθης.
ΠερισσότεραΛιγότερα

1 ενδιαφέρθηκαν
Η Έλενα Ακρίτα στη Θεσσαλονίκη

Η Έλενα Ακρίτα στη Θεσσαλονίκη

26.09.2017, 7:30μμ – 26.09.2017, 8:30μμ

Public
Tsimiski 24
Thessaloníki,  54624 Χάρτης

Ένας φόνος μεταξύ φίλων.
Η Έλενα Ακρίτα και o Άρης Δημοκίδης παρουσιάζουν το νέο της αστυνομικό μυθιστόρημα Το Mυστικό της Mπλε Πολυκατοικίας. Το τέλειο αυτό έγκλημα θα διαπραχθεί Πέμπτη 15 Ιουνίου 2017, στις 19:30 στα Public Τσιμισκή.

Public
Τσιμισκή 24
2310 227288ΠερισσότεραΛιγότερα

229 ενδιαφέρθηκαν  ·  101 θα πάνε

Φόρτωση περισσότερων

Διαγωνισμοί σε εξέλιξη

Υποβολή συμμετοχής!

Αρχείο

Είσοδος

Pin It on Pinterest

Αν σας άρεσε...

κοινοποιήστε το στους φίλους σας!