Ο δάσκαλος και ο καθρέφτης, του Κώστα Θερμογιάννη

 

Πριν λίγο καιρό έλαβα ένα δώρο, πολύτιμο για μένα, από έναν φίλο που τον γνωρίζω ελάχιστα προσωπικά, αλλά πολύ καλά μέσω των γραπτών του και ως συνεργάτη. Το δώρο αυτό ήταν το βιβλίο “Ο δάσκαλος και ο καθρέφτης” υπογεγραμμένο απ’ τον ίδιο τον Κώστα Θερμογιάννη. Με όλη την υποκειμενικότητα που διακρίνει την παρούσα κριτική, θέλω να πω δυο πράγματα δόκιμα γι’ αυτό το υπέροχο μικρό διαμάντι.

“Ο δάσκαλος και ο καθρέφτης” είναι μια συλλογή διηγημάτων ανθρωποκεντρική. Δεν είναι ότι θίγει κοινωνικά ζητήματα, είναι ότι έχει ως επίκεντρο τον άνθρωπο και κάθε έκφραση και έκφανση που τον διακρίνει. Ο συγγραφέας αναζητά στα εσώτερα ενδόψυχα του ανθρώπου τις στέρεες βάσεις μιας παρουσίας ενάντια στη ματαιόδοξη άποψη του σύντομου οδοιπορικού απ’ αυτόν τον κόσμο. Με την μυθοπλασία σε κάθε διήγημα να σκιαγραφεί ψυχογραφικά τους ήρωές του καταλήγει σε έναν κύκλο ο οποίος έχει κυκλική αφετηρία και τέλος, αλλά ενδιάμεσα παρεμβάλει ένα ταξίδι με σταθμούς.

Ξεκινά την αναζήτηση με φιλοσοφικούς στοχασμούς για την “ψυχή του ανθρώπου”. Διάλογοι των ηρώων με τους εαυτούς τους, συχνά τους φαντάστηκε να κοιτιόνται στον καθρέφτη και να δικάζουν τα προδεδικασμένα και τα δεδικασμένα. Τότε μόνο ανακαλύπτει, κατά τον συγγραφέα, τους εαυτούς τους και τα συστατικά τους. Γιατί κάθε “δίκη” έχει το λαθητό του ανθρώπου, δεν θα γίνει ποτέ ανθρώπινη γιατί κάθε νόμισμα έχει δυο όψεις και ο καθένας πρέπει να ανακαλύψει τη δική του αλήθεια.

Η αλήθεια όμως δεν είναι αμετάβλητη, ούτε αλώβητη. Βάλλεται από τα καθημερινά βιώματα που είναι τόσο δίκαια ή άδικα, όπως κανείς τα ερμηνεύσει, αλλά και τόσο όμορφα όπως η ίδια η ζωή, ο σεβασμός της οποίας αιθεροβατεί όπως ένα “φτερό” που ταξιδεύει στον άνεμο. Οι ένοχες σκέψεις μπορούν να γίνουν η κόλαση και ο παράδεισος ταυτόχρονα και η πίστη στο άγνωστο πηγάζει απ’ τον φόβο γι’ αυτό.

Ο συγγραφέας συχνά παραβάλει συμβολικές εικόνες για να απεικονίσει την κρυμμένη αλήθεια. Και πιστεύει στα μάτια και την άβυσσο που κρύβουν. Ακόμα και το είδωλο στον καθρέφτη είναι παρελθόν, έστω και στιγμιαίο (ο δάσκαλος και ο καθρέφτης), ωστόσο η αλήθεια πολλές φορές δεν ειπώνεται με λέξεις.

Πειραματίζεται με διαλόγους και αφιερώνει ένα μεγάλο μέρος του στο διήγημα “άνθρωπος, άρα; “ τονίζοντας ότι απ’ τη στιγμή της σύλληψης του ανθρώπου υπάρχει υποσυνείδητο, ακόμη και ενσυνείδητο, κάτι που ποτέ δεν θα μπορέσουμε να μάθουμε.

Συγχωρεί την ενοχή της ψυχής και διαπιστώνει ότι τα συστατικά της αναμειγνύονται μόνο με την εμπιστοσύνη. Η δυαδικότητα της ψυχής, όταν δυο άνθρωποι ενώνονται, τότε η ψυχή ηρεμεί και αισθάνεται ασφάλεια.

Υπενθυμίζει ότι όλα είναι παροδικά και η παρουσία μας σ’ αυτόν τον κόσμο φαίνεται απ’ τις πράξεις μας, γιατί αυτό που κάνουμε μας ορίζει. Τέλος ασχολείται με το πραγματικό άδικο αυτού του κόσμου και πώς η τέχνη αντιμάχεται τον πόλεμο. Στέκει και επιμένει πολύ στην τέχνη στα τελευταία διηγήματά του γιατί πιστεύει ότι μόνο η τέχνη μπορεί να πολεμήσει τα ανθρώπινα αρχέτυπα του ανθρώπινου παράδοξου που είναι ο πόλεμος, κάτι που αντιβαίνει στην ίδια του την ύπαρξη.

Προτείνει να αδράξουμε την κάθε μέρα ως δώρο και δεν συγχωρεί την απραξία ως στάση ζωής, συχνά ο άνθρωπος μπερδεύεται με ναρκοθετημένες συνήθειες, ωστόσο ο καθένας μπορεί να συνεχίσει να ζει μην κοιτώντας πίσω, αλλά μονάχα μπροστά.

Αρνείται πεισματικά να επιμένει σε υλικά αγαθά και τονίζει τα σταυροδρόμια της ζωής και τις αποφάσεις που μπορεί ο καθένας μας να πάρει.Τέλος τελειώνει το βιβλίο του με ένα διήγημα του αιώνιου έρωτα, του έρωτα μιας ολόκληρης ζωής, απ’ αυτούς τους έρωτες που συχνά θαυμάζουμε και που ακόμη και ο θάνατος δεν μπορεί να τους χωρίσει.

Όλα αυτά τα συστατικά ο Κώστας Θερμογιάννης τα έχει δέσει σε μια αισθαντική σειρά που σε κάνει να θες να ξαναδιαβάσεις τα αγαπημένα σου αποσπάσματα. Και υπενθυμίζω, μια και αγάπησα αυτό το βιβλίο, ότι υπάρχουν εδάφια τα οποία εμπεριέχουν ουσία. Και η γραφή του συγγραφέα αυτού ομολογουμένως την έχει. Ουσία στον άνθρωπο.

 

_

γράφει ο Νίκος Φάκος

Μην ξεχνάτε πως το σχόλιό σας είναι πολύτιμο!

Ακολουθήστε μας

Η τυχερή Δάφνη, του Κωνσταντίνου Γαβριήλ

Η τυχερή Δάφνη, του Κωνσταντίνου Γαβριήλ

Μια παρέα νέων ανθρώπων κάνει τις καλοκαιρινές της διακοπές με ιστιοπλοϊκό στα ανοιχτά του Αιγαίου. Η ευθυμία και η ομαδικότητα ενός τέτοιου ταξιδιού σύντομα αντικαθίστανται από καχυποψία, μίσος και ζήλια όταν μια κατά βάση ευχάριστη είδηση έρχεται στο φως. Τα πάντα...

Το Παλάτι του Μεσονυκτίου, του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (Η Τριλογία της Ομίχλης #2)

Το Παλάτι του Μεσονυκτίου, του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (Η Τριλογία της Ομίχλης #2)

Πόσο σημαντικά είναι για κάποιον δύο βρέφη που εγκαταλείπονται κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας σ’ ένα ορφανοτροφείο της Καλκούτας; Ποια είναι η μαύρη φιγούρα που τα κυνηγάει; Τι συνέβη εκείνες τις τέσσερις μέρες του Μαΐου του 1932 και γιατί χιόνισε στην πόλη; Ποιος...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Το Παλάτι του Μεσονυκτίου, του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (Η Τριλογία της Ομίχλης #2)

Το Παλάτι του Μεσονυκτίου, του Κάρλος Ρουίθ Θαφόν (Η Τριλογία της Ομίχλης #2)

Πόσο σημαντικά είναι για κάποιον δύο βρέφη που εγκαταλείπονται κατά τη διάρκεια μιας καταιγίδας σ’ ένα ορφανοτροφείο της Καλκούτας; Ποια είναι η μαύρη φιγούρα που τα κυνηγάει; Τι συνέβη εκείνες τις τέσσερις μέρες του Μαΐου του 1932 και γιατί χιόνισε στην πόλη; Ποιος...

Η λεία, της Yrsa Sigurdardóttir

Η λεία, της Yrsa Sigurdardóttir

Η βασίλισσα του σκανδιναβικού θρίλερ, Yrsa Sigurdardóttir, επιστρέφει με τη Λεία, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο και προσκαλεί τον αναγνώστη σε ένα ταξίδι στη μακρινή Ισλανδία, γεμάτο χιόνια, αγωνία και μεταφυσικό τρόμο. Μια παρέα τεσσάρων πεζοπόρων...

Πρόβα ζωής, του Πασχάλη Λαμπαρδή

Πρόβα ζωής, του Πασχάλη Λαμπαρδή

- γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Ο Ραφαήλ Καστρινός, είναι φιλόλογος, με προσδοκίες για ένα σύστημα μάθησης διαφορετικό από το κατεστημένο. Θα κληθεί να διδάξει σε ένα λύκειο και συγκεκριμένα σε μια τάξη όπου θεωρείται αρκετά ιδιόμορφη με δύσκολους μαθητές, κάτι που από...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου