Ο κοινωνικός λυρισμός και η λεπτή ειρωνεία της Κατερίνας Ασημακοπούλου

29.12.2016

Κατερίνα Ασημακοπούλου
Μελάνι
ISBN: 978-960-591-048-8

Πολλές φορές έχουμε σημειώσει ότι η Ποίηση δεν είναι μία ρηχή ψυχική εκτόνωση του δημιουργού. Δεν αποτελεί πεδίο καταγραφής σκέψεων με άλλο ύφος, αλλά μία τέχνη στην οποία ο δημιουργός βασανίζεται μέσα σε πειραματισμούς με τις λέξεις και τα συναισθήματα. Και τούτο αντικατοπτρίζεται και στην πρώτη ποιητική συλλογή της Κατερίνας Ασημακοπούλου, «μία σακούλα καραμέλες» (Μελάνι, 2016), η οποία έρχεται να προσφέρει στην Ποίηση και να την ενισχύσει.

Πρόκειται για μια ποίηση όλο θέρμη και ευαισθησία που οικοδομείται σε έναν στίχο πεζό, σαν την πεζή πραγματικότητα που τυφλώνει τη νέα γενιά πυρπολώντας τα όνειρά της. Μα αυτά τα όνειρα προσπαθεί να αναγεννήσει κι η Ασημακοπούλου μέσα από την πεζόμορφη ποιητική της.

Στίχοι επιμήκεις θρυμματίζονται και ξαναμεγαλώνουν αισθητοποιώντας τις συναισθηματικές διακυμάνσεις της νεαρής δημιουργού. Ταυτόχρονα, όμως, καθορίζουν το ρυθμό που ακολουθεί η συναισθηματική ένταση των συνθέσεων προς την κορύφωση. Ωστόσο, ο πειραματισμός στην πλαστικότητα του στίχου δεν απουσιάζει. Συνθέσεις με κοφτούς στίχους (είπες να πετάξουμε, λήθη, τα μάτια σου) ή πεζοποιήματα (εκείνοι που μένουν, θα σου έστελνα μία πρόσκληση, 4 λεπτά, blue velvet, απολείπειν η σελήνη ήλιον, με λες πραγματικότητα, είχες να ζήσεις, ηρωικοί φόνοι, έξοδος) συμπληρώνουν τη συλλογή αποκαλύπτοντας μία αναζήτηση έκφρασης και φόρμας.

Η ίδια διάθεση πειραματισμού διαφαίνεται και στη σκηνική διάσταση που προσδίδει στην εκφραστική της. Αξιοποιεί την παραστατικότητα του διαλόγου (θα σου έστελνα μία πρόσκληση, απολείπειν η σελήνη ήλιον, 3+) και τη ζωντάνια των ερωτήσεων (φυγάδες) δίπλα σε ένα β’ ενικό πρόσωπο που διαμορφώνει συνθήκες ψευδοδιαλόγου. Εξάλλου, το εξομολογητικό ύφος, το οποίο ορίζει ο πρωτοενικός μονολογικός υποκριτής, ενισχύει την αίσθηση της κοινωνικής διάστασης της στιχουργικής της.

Η συνειρμική κίνηση, την ίδια στιγμή, συνεισφέρει στην αφηγηματική ροή δομημένη σε μία γλώσσα αμιγώς προφορική και οικεία. Σουρεαλιστικά στοιχεία ολοκληρώνουν τον υπερρεαλιστικό χαρακτήρα της στιχουργικής της. Και το ενδιαφέρον -ειδικά για μία πρωτοεμφανιζόμενη δημιουργό- είναι ότι ο υπερρεαλισμός της δεν κατευθύνεται προς την εικονοποιία, μόλο που συντελεί εικονοπλαστικά, σε μία πρωτότυπη ειρωνεία με οδηγό την ανοικείωση (κλοπή οφθαλμών, 4 λεπτά, ιχθύ λένε τη λήθη, 3 +, είχες να ζήσεις).

Η συλλογή, άλλωστε, διακρίνεται για τη λεπτή ποιητική ειρωνεία που εκχέεται με ευαισθησία και τόνους χαμηλούς. Συνεσταλμένες αντιθέσεις μέσα στο υπερρεαλιστικό υπόβαθρο ξαφνιάζουν τον αναγνώστη/ακροατή μέσα στο ήρεμο ποιητικό πεδίο (ρίζες διπλωμένος, θα σου έστελνα μία πρόσκληση, οι πότες, blue velvet, σαρκική ανωτερότητα, με λες πραγματικότητα, ομολογία) ή με ένα απρόσμενο τέλος (άγνοια φωτός, την αθάλασσαν, άγραφη, απολείπειν η σελήνη ήλιον, έξοδος).

Η δυναμική και τόσο ήσυχη υπερρεαλιστική μάτια της Ασημακοπούλου εκφράζει ακριβώς την απογοήτευση μιας γενιάς με το μέλλον μπροστά της, η οποία όμως αντικρίζει έναν κόσμο παράλογο, που παρακμάζει σέρνοντάς την στο βυθό της αποσύνθεσης. Την ίδια όμως στιγμή, με οδηγό τις αισθήσεις και το θυμικό που διεγείρει η σουρεαλιστική της ειρωνεία, τρύπα στην καρδιά του κοινού και επιτρέπει να αναδειχθεί το λανθάνον στοχαστικό περιεχόμενο.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Πάνω όμως στην παράλογη ειρωνική στιχουργική της και τις ευαίσθητες χορδές με τις οποίες αγγίζει την κοινωνία (μίλα μου για θαύματα μωρό μου, αμετανόητα, Δεκέμβρης, εν πλω ή πως εγκαταλείπεις μία αλήθεια) δομείται ένας πρωτότυπος κοινωνικός λυρισμός (αυλαία). Άλλωστε, με την επιμελημένη φροντίδα στην εκφραστική της, η Ασημακοπούλου δεν επιτρέπει να μετασχηματιστεί η ποιητική της ειρωνεία σε σαρκασμό ή δηκτικό ύφος (ηρωικοί φόνοι, ασυγχώρητο). Έτσι, η λυρική προσέγγιση εμποτίζει τις συνθέσεις δίχως να αλλοιώνει την κριτική διάθεση ή την απογοήτευση (την αθάλασσαν, ρίζες, μία σακούλα καραμέλες, τα μάτια σου, γενέθλια 2010).

Αντίθετα, μάλιστα, τα ενισχύει. Ακόμα και η πολιτική σύγκρουση (λήθη) ή η βαρβαρότητα (έξοδος) υποτάσσονται στις λυρικές ανάσες της. Ακόμα και ο έρωτας και η αγάπη δεσμεύονται σε αυτή τη νόρμα (μελλοντικό, ανεξαρτήτως άνοιξης, γενέθλια 2010).

 

Η Ασημακόπουλου, από την πρώτη της κιόλας εμφάνιση στα ελληνικά γράμματα, μας χαρίζει μία σακούλα με στίχους γεμάτους με τη γλύκα του υβριδικού λυρισμού της με ρίζες στον υπερρεαλισμό και την κοινωνική αναζήτηση. Μία γλυκιά γεύση που αποτυπώνει τον κοινωνικό παραλογισμό που την περικλείει, αποφεύγοντας με ευκολία τον ποιητικό εγωκεντρισμό, εκφράζοντας μία ολόκληρη γενιά.

Κράτα το

Ακολουθήστε μας

Άδειο σπίτι

Άδειο σπίτι

Μπήκα μετά από καιρό. Στο άδειο σπίτι. Με πήρε αγκαλιά το κύμα του χρόνου. Ήταν κρυμμένος εκεί πριν από μένα. Χρόνος Οικόσιτος. Χρόνος Άγγελος. Άυλος. Η ρομφαία του, ακίδα διπλόχορδη.   Περιφέρεται Ανάμεσα στ’ αγαπημένα φορέματα της μάννας. Άδεια φορέματα στις...

Αναζητώντας τη Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, του Γεωργίου Αναπνιώτη

Αναζητώντας τη Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, του Γεωργίου Αναπνιώτη

Ο Γεώργιος Αναπνιώτης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου και σπούδασε Αρχιτεκτονική στην Ακαδημία Καλών Τεχνών (Mimar Sinan Universitesi). Το 1966 αναγκάστηκε να διαφύγει στην Ελλάδα και συνεργάστηκε με αρχιτεκτονικά γραφεία ενώ στη συνέχεια μελέτησε και επέβλεψε...

Θα σε περιμένω

Θα σε περιμένω

Στου κόσμου τα τελευταία απομεινάρια  στου Ήλιου την ατελεύτητη σιωπή  τα άστρα αφήνουν χρώματα και σημάδια  να βρίσκεις το δρόμο σ’ άγνωστη εποχή.  Η μέρα που φεύγει όμορφη και σκληρή  το ίδιο θα ‘ναι κι η άλλη που ξεκινάει  ας ήταν μετά τη δύση της ν’ ακουστεί ...

Μπαλάντα μέσα στο Χάος που τραγουδάει

Μπαλάντα μέσα στο Χάος που τραγουδάει

Στου κόσμου τα τελευταία απομεινάρια  στου Ήλιου την ατελεύτητη σιωπή  τα άστρα αφήνουν χρώματα και σημάδια  να βρίσκεις το δρόμο σ’ άγνωστη εποχή.  Η μέρα που φεύγει όμορφη και σκληρή  το ίδιο θα ‘ναι κι η άλλη που ξεκινάει  ας ήταν μετά τη δύση της ν’ ακουστεί ...

«Ο Δράκος», της  Καίτης Δροσίνη

«Ο Δράκος», της Καίτης Δροσίνη

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Ο Δράκος ζει σ’ ένα παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου, όπου το Φως πλημμυρίζει τα σοκάκια με τις βουκαμβίλιες και τα μικρά γραφικά σπίτια  σκαρφαλώνουν το ένα πάνω στο άλλο. Ένα μέρος παραδεισένιο, όπου νομίζεις πως το Κακό δεν μπορεί να...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

«Ο Δράκος», της  Καίτης Δροσίνη

«Ο Δράκος», της Καίτης Δροσίνη

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Ο Δράκος ζει σ’ ένα παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου, όπου το Φως πλημμυρίζει τα σοκάκια με τις βουκαμβίλιες και τα μικρά γραφικά σπίτια  σκαρφαλώνουν το ένα πάνω στο άλλο. Ένα μέρος παραδεισένιο, όπου νομίζεις πως το Κακό δεν μπορεί να...

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Μερικές φορές αυτός που σε αφήνει να φύγεις σε αγαπάει περισσότερο από αυτόν που σε κρατάει κοντά του..." Αυτή είναι η φράση η οποία αντιπροσωπεύει εν ολίγοις το νόημα του βιβλίου "Το τρένο των παιδιών" της Ναπολιτάνας λογοτέχνιδας Βιόλα...

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Συνήθως όταν διαλέγουμε παραμύθια ψάχνουμε αυτά που έχουν ένα κοινωνικό μήνυμα να περάσουν, αυτά που είναι διασκεδαστικά ή αυτά που κινητοποιούν τις δεξιότητες των παιδιών. Τα τελευταία χρόνια η παιδική λογοτεχνία καταπιάνεται όλο και συχνότερα με πιο «δύσκολες»...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου