Ο κοινωνικός λυρισμός και η λεπτή ειρωνεία της Κατερίνας Ασημακοπούλου

29.12.2016

Κατερίνα Ασημακοπούλου
Μελάνι
ISBN: 978-960-591-048-8

Πολλές φορές έχουμε σημειώσει ότι η Ποίηση δεν είναι μία ρηχή ψυχική εκτόνωση του δημιουργού. Δεν αποτελεί πεδίο καταγραφής σκέψεων με άλλο ύφος, αλλά μία τέχνη στην οποία ο δημιουργός βασανίζεται μέσα σε πειραματισμούς με τις λέξεις και τα συναισθήματα. Και τούτο αντικατοπτρίζεται και στην πρώτη ποιητική συλλογή της Κατερίνας Ασημακοπούλου, «μία σακούλα καραμέλες» (Μελάνι, 2016), η οποία έρχεται να προσφέρει στην Ποίηση και να την ενισχύσει.

Πρόκειται για μια ποίηση όλο θέρμη και ευαισθησία που οικοδομείται σε έναν στίχο πεζό, σαν την πεζή πραγματικότητα που τυφλώνει τη νέα γενιά πυρπολώντας τα όνειρά της. Μα αυτά τα όνειρα προσπαθεί να αναγεννήσει κι η Ασημακοπούλου μέσα από την πεζόμορφη ποιητική της.

Στίχοι επιμήκεις θρυμματίζονται και ξαναμεγαλώνουν αισθητοποιώντας τις συναισθηματικές διακυμάνσεις της νεαρής δημιουργού. Ταυτόχρονα, όμως, καθορίζουν το ρυθμό που ακολουθεί η συναισθηματική ένταση των συνθέσεων προς την κορύφωση. Ωστόσο, ο πειραματισμός στην πλαστικότητα του στίχου δεν απουσιάζει. Συνθέσεις με κοφτούς στίχους (είπες να πετάξουμε, λήθη, τα μάτια σου) ή πεζοποιήματα (εκείνοι που μένουν, θα σου έστελνα μία πρόσκληση, 4 λεπτά, blue velvet, απολείπειν η σελήνη ήλιον, με λες πραγματικότητα, είχες να ζήσεις, ηρωικοί φόνοι, έξοδος) συμπληρώνουν τη συλλογή αποκαλύπτοντας μία αναζήτηση έκφρασης και φόρμας.

Η ίδια διάθεση πειραματισμού διαφαίνεται και στη σκηνική διάσταση που προσδίδει στην εκφραστική της. Αξιοποιεί την παραστατικότητα του διαλόγου (θα σου έστελνα μία πρόσκληση, απολείπειν η σελήνη ήλιον, 3+) και τη ζωντάνια των ερωτήσεων (φυγάδες) δίπλα σε ένα β’ ενικό πρόσωπο που διαμορφώνει συνθήκες ψευδοδιαλόγου. Εξάλλου, το εξομολογητικό ύφος, το οποίο ορίζει ο πρωτοενικός μονολογικός υποκριτής, ενισχύει την αίσθηση της κοινωνικής διάστασης της στιχουργικής της.

Η συνειρμική κίνηση, την ίδια στιγμή, συνεισφέρει στην αφηγηματική ροή δομημένη σε μία γλώσσα αμιγώς προφορική και οικεία. Σουρεαλιστικά στοιχεία ολοκληρώνουν τον υπερρεαλιστικό χαρακτήρα της στιχουργικής της. Και το ενδιαφέρον -ειδικά για μία πρωτοεμφανιζόμενη δημιουργό- είναι ότι ο υπερρεαλισμός της δεν κατευθύνεται προς την εικονοποιία, μόλο που συντελεί εικονοπλαστικά, σε μία πρωτότυπη ειρωνεία με οδηγό την ανοικείωση (κλοπή οφθαλμών, 4 λεπτά, ιχθύ λένε τη λήθη, 3 +, είχες να ζήσεις).

Η συλλογή, άλλωστε, διακρίνεται για τη λεπτή ποιητική ειρωνεία που εκχέεται με ευαισθησία και τόνους χαμηλούς. Συνεσταλμένες αντιθέσεις μέσα στο υπερρεαλιστικό υπόβαθρο ξαφνιάζουν τον αναγνώστη/ακροατή μέσα στο ήρεμο ποιητικό πεδίο (ρίζες διπλωμένος, θα σου έστελνα μία πρόσκληση, οι πότες, blue velvet, σαρκική ανωτερότητα, με λες πραγματικότητα, ομολογία) ή με ένα απρόσμενο τέλος (άγνοια φωτός, την αθάλασσαν, άγραφη, απολείπειν η σελήνη ήλιον, έξοδος).

Η δυναμική και τόσο ήσυχη υπερρεαλιστική μάτια της Ασημακοπούλου εκφράζει ακριβώς την απογοήτευση μιας γενιάς με το μέλλον μπροστά της, η οποία όμως αντικρίζει έναν κόσμο παράλογο, που παρακμάζει σέρνοντάς την στο βυθό της αποσύνθεσης. Την ίδια όμως στιγμή, με οδηγό τις αισθήσεις και το θυμικό που διεγείρει η σουρεαλιστική της ειρωνεία, τρύπα στην καρδιά του κοινού και επιτρέπει να αναδειχθεί το λανθάνον στοχαστικό περιεχόμενο.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Πάνω όμως στην παράλογη ειρωνική στιχουργική της και τις ευαίσθητες χορδές με τις οποίες αγγίζει την κοινωνία (μίλα μου για θαύματα μωρό μου, αμετανόητα, Δεκέμβρης, εν πλω ή πως εγκαταλείπεις μία αλήθεια) δομείται ένας πρωτότυπος κοινωνικός λυρισμός (αυλαία). Άλλωστε, με την επιμελημένη φροντίδα στην εκφραστική της, η Ασημακοπούλου δεν επιτρέπει να μετασχηματιστεί η ποιητική της ειρωνεία σε σαρκασμό ή δηκτικό ύφος (ηρωικοί φόνοι, ασυγχώρητο). Έτσι, η λυρική προσέγγιση εμποτίζει τις συνθέσεις δίχως να αλλοιώνει την κριτική διάθεση ή την απογοήτευση (την αθάλασσαν, ρίζες, μία σακούλα καραμέλες, τα μάτια σου, γενέθλια 2010).

Αντίθετα, μάλιστα, τα ενισχύει. Ακόμα και η πολιτική σύγκρουση (λήθη) ή η βαρβαρότητα (έξοδος) υποτάσσονται στις λυρικές ανάσες της. Ακόμα και ο έρωτας και η αγάπη δεσμεύονται σε αυτή τη νόρμα (μελλοντικό, ανεξαρτήτως άνοιξης, γενέθλια 2010).

 

Η Ασημακόπουλου, από την πρώτη της κιόλας εμφάνιση στα ελληνικά γράμματα, μας χαρίζει μία σακούλα με στίχους γεμάτους με τη γλύκα του υβριδικού λυρισμού της με ρίζες στον υπερρεαλισμό και την κοινωνική αναζήτηση. Μία γλυκιά γεύση που αποτυπώνει τον κοινωνικό παραλογισμό που την περικλείει, αποφεύγοντας με ευκολία τον ποιητικό εγωκεντρισμό, εκφράζοντας μία ολόκληρη γενιά.

Κράτα το

Ακολουθήστε μας

Έρικ, ο κατασκευαστής των ονείρων, του Κίκε Γκόμεθ

Έρικ, ο κατασκευαστής των ονείρων, του Κίκε Γκόμεθ

Από πού έρχονται τα όνειρα; Ποιος αποφασίζει τι θα δούμε στον ύπνο μας; Ο Έρικ κάνει αυτήν ακριβώς τη δουλειά: κατασκευάζει όνειρα! Μέσα από την ιστορία του μικρού αφηγητή ζούμε από κοντά τη δουλειά που κάνει και τον κόσμο μέσα στον οποίο ζει. Ναι αλλά γιατί τον...

Το όνομά της ήταν Μπουμπού και δεν ήταν συνηθισμένη στη ζέστη, της Μαρίας Δουρίδα – Μηταράκη

Το όνομά της ήταν Μπουμπού και δεν ήταν συνηθισμένη στη ζέστη, της Μαρίας Δουρίδα – Μηταράκη

Η πασχαλίτσα Μπουμπού βρίσκεται ξαφνικά στην Αφρική αλλά δεν είναι συνηθισμένη στη ζέστη! Ψάχνοντας για δροσιά και σκιά, θα γνωρίσει καινούργιους φίλους και θα μάθει πολλά πράγματα από την καθημερινότητά τους, που είναι τόσο διαφορετική από τη δική της. Θα αγαπήσει...

Βασιλικός ίσον αναμνήσεις

Βασιλικός ίσον αναμνήσεις

  Ένα κλωνάρι βασιλικό κρατεί το παιδί την πρώτη του μέρα στο σχολειό• για να πάρει κουράγιο τ' άμοιρο, του τ’ έδωσε η μάνα του• για μια καλή νέα αρχή.  Το ίδιο και η Αρετούλα. Ένα κλωνάρι βασιλικό κρατά περιχαρής στ' αρραβωνιάσματά της. Ένα κλωνάρι βασιλικό...

Το ένστικτο, της Ashley Audrain

Το ένστικτο, της Ashley Audrain

Το ένστικτο τιτλοφορείται το συγγραφικό ντεμπούτο της Ashley Audrain, το οποίο καταπιάνεται με ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα: τη μητρότητα ιδωμένη από μια ρεαλιστική και πιο σκοτεινή πλευρά. Η Μπλάιθ Κόνορ έχει ζήσει μια τραυματική παιδική ηλικία. Η μητέρα της ποτέ δεν...

Amor Fati, της Νέλλης Σπαθάρη

Amor Fati, της Νέλλης Σπαθάρη

Η Νάντια και η Τίνα είναι δυο φίλες που μεγαλώνουν μαζί στη ρευστή δεκαετία του 1970. Η μία έχει αδιάφορους, ουδέτερους, κτητικούς γονείς, η άλλη εγκαταλείφθηκε από τον πατέρα της. Πώς αντικατοπτρίζει το παρελθόν τις τωρινές τους συμπεριφορές; Πώς θα καταφέρει η...

Διαβάστε κι αυτά

Amor Fati, της Νέλλης Σπαθάρη

Amor Fati, της Νέλλης Σπαθάρη

Η Νάντια και η Τίνα είναι δυο φίλες που μεγαλώνουν μαζί στη ρευστή δεκαετία του 1970. Η μία έχει αδιάφορους, ουδέτερους, κτητικούς γονείς, η άλλη εγκαταλείφθηκε από τον πατέρα της. Πώς αντικατοπτρίζει το παρελθόν τις τωρινές τους συμπεριφορές; Πώς θα καταφέρει η...

Στέλιος Κυριακίδης, ο άνθρωπος που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό, της Μαρίας Κοντού

Στέλιος Κυριακίδης, ο άνθρωπος που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό, της Μαρίας Κοντού

Ποιος ήταν ο Στέλιος Κυριακίδης που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό; Πού γεννήθηκε, πώς έζησε, τι κατάφερε με τη νίκη του στον Μαραθώνιο του 1946; Ποιος ήταν ο χαρακτήρας του, πώς σκληραγωγήθηκε, πώς τον αντιμετώπισε η Αμερική και ο κόσμος όλος; Ο Στέλιος Κυριακίδης...

Στη ροή του ποταμού Έβρου, της Κυριακής Καζακίδου

Στη ροή του ποταμού Έβρου, της Κυριακής Καζακίδου

Ο Χαράλαμπος, με τη σύμφωνη γνώμη του πατέρα του, αφήνει τις αγροτικές δουλειές και γράφεται στο γυμνάσιο της Αδριανούπολης. Ο ξάδερφός του, Αναστάσης, ακούει τη φωνή της καρδιάς του και ξεκινάει μια νέα ζωή στη Φιλιππούπολη, ερωτευμένος με τη μέλλουσα γυναίκα του,...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου