Select Page

Φλάσμπακ, της Αλίκης Κατσαρού

Φλάσμπακ, της Αλίκης Κατσαρού

Η Γιάννα γίνεται μάνα στο πρώτο της παιδί. Σε τούτη τη στιγμή της ώριμης ευτυχίας μιλάει στo νεογέννητο αγοράκι της και κυρίως στον εαυτό της. Αφηγείται την πορεία που την οδήγησε  στο απόγειο της ευτυχίας και της ωριμότητας,  στο «τώρα» του έρωτα και της μητρότητας.

Ο δρόμος της Γιάννας προς την ενηλικίωση και την ωριμότητα δεν ήταν εύκολος, κι ας μεγάλωσε φαινομενικά στα πούπουλα. Επειδή τα φαινόμενα συχνά απατούν και τα πούπουλα κάποια στιγμή έγιναν μέρος στολής σε χορό μεταμφιεσμένων, σε μια μικρή κοινωνία που παραπαίει. Παραπαίουν μαζί και οι άνθρωποι που βλέπουν τον κόσμο τους να αλλάζει τρόπο και ήθος και παρασύρονται στη δίνη νέων προκλήσεων. Οι εξελίξεις στο πολιτικό και κοινωνικό τοπίο χαράζουν τις ζωές των ανθρώπων με δραματικά αποτελέσματα. Σ΄αυτό τον κόσμο παρακολουθούμε την ηρωίδα του βιβλίου να μεγαλώνει.

Στo κοινωνικό τοπίο της Γιάννας το “φαίνεσθαι” είχε πάντα προτεραιότητα. Κυριαρχούσε στην κοινωνική καταξίωση, στις ανθρώπινες σχέσεις, στην έκφραση των συναισθημάτων. Μία παράσταση της commedia del΄ arte ήταν εδώ η ζωή, με σκηνικό την κοινωνική καταγωγή. Μέχρι χτες. Όμως το σκηνικό αλλάζει, αφού το χρήμα σαρώνει τώρα όλα εκείνα που οι άνθρωποι είχαν ως σταθερές και αμετάβλητες αξίες. Σαρώνει και οικογενειακούς θεσμούς και δεσμούς. Οι πιο αδύναμοι στην ψυχή και ανώριμοι, όπως η μητέρα της Γιάννας,  βυθίζονται στην κατάθλιψη και διαλύονται. Οι επιπόλαιοι και ματαιόδοξοι, όπως ο πατέρας της, αφήνονται στη δίνη του ναρκισσισμού τους, ακολουθούν τα νέα πρότυπα κοινωνικής επιτυχίας και καταστρέφονται.

Η Γιάννα νιώθει ότι πνίγεται στην τρικυμία αυτών των αλλαγών καθώς γίνεται έφηβη και ψάχνει να βρει τη θέση της στον κόσμο. Ωστόσο, ο κόσμος που της προσφέρεται δεν την καλύπτει. Χωρίς στέρεο γονεϊκό σωσίβιο ωριμάζει μέσα σε μια οικογένεια που αργοπεθαίνει και εθελοτυφλεί μπροστά στην καταστροφή της. Το κορίτσι γίνεται γυναίκα στηριζόμενη σε μερικούς ανθρώπους, στο δεύτερο οικογενειακό επίπεδο, που υποκαθιστούν τις πρωτογενείς σχέσεις και ευτυχώς αποτελούν στήριγμα και πρότυπο. Μερικές φιλίες συμπληρώνουν το στήριγμα. Από καλή τύχη η Γιάννα απομακρύνεται από το οικογενειακό περιβάλλον για σπουδές στην Αγγλία. Το «φαίνεσθαι» εδώ δεν έχει καμιά αξία και η Γιάννα αναπνέει πιο ελεύθερα και ψάχνει να σταθμίσει τις δικές της προοπτικές ως θηλυκός άνθρωπος και όχι απλά ως θηλυκό.

Επιστρέφοντας στην Ελλάδα, η Γιάννα δοκιμάζει και δοκιμάζεται στον επαγγελματικό και στον ερωτικό στίβο. Μαθαίνει να διακρίνει το αληθινό από το ψεύτικο.  Ψάχνει, ψάχνεται και  ωριμάζει. Ώσπου η ζωή, με ένα αριστοτεχνικό παιχνίδι της μοίρας, της κάνει δύο δώρα. Της χαρίζει έναν έρωτα ολόκληρο και την ολοκληρώνει με τη γέννηση του πρώτου της παιδιού. Πότε είναι, όμως,  κανείς έτοιμος να δεχτεί αυτά τα δώρα με επίγνωση, να τα τιμήσει και να τα γευτεί;  Η απάντηση βρίσκεται στην ίδια την αφήγηση του Φλάσμπακ, όπου δεσπόζει η απαίτηση της ηρωίδας για αλήθεια και η επιθυμία της για ουσιαστική ζωή.

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε την Αλίκη Κατσαρού από τα εξαιρετικά χρονογραφήματά της και τη Μικρή Ιστορία για την Παλιά Πόλη της Κέρκυρας, εκδ. Λοράνδου 2013, ένα βιβλίο όμορφο και ελκυστικό για μικρούς και μεγάλους αναγνώστες. Με το Φλάσμπακ μας δίνει το πρώτο της δείγμα στο μυθιστόρημα. Η γραφή σε πρώτο πρόσωπο υποδηλώνει ότι το βιβλίο διατρέχεται από -ή και από- προσωπικά βιώματα. Αναπόφευκτο σε ένα πρώτο μυθιστόρημα για πολλούς συγγραφείς. Θεμιτό αλλά και ενδιαφέρον, αφού στο δεύτερο επίπεδο της ιστορίας διαγράφεται μία κοινωνία με τις παθογένειές της και τις αναταράξεις της.  Αυτοβιογραφικό ή μη,  εκείνο που σε κερδίζει στη γραφή του Φλάσμπακ είναι η παντελής απουσία επιτήδευσης. Η συγγραφέας δεν ωραιοποιεί τίποτε, δεν προβάλλει και δεν αποσιωπά τίποτε με στόχο να κερδίσει ένα ευρύτερο αναγνωστικό κοινό. Απευθύνεται σε εκείνους που θα αφεθούν να τους αγγίξει και να τους κερδίσει αυτή της η ειλικρίνεια και θα την απολαύσουν.  Το βιβλίο κυλάει αβίαστα άλλοτε τρέχοντας και άλλοτε αργοπορώντας, κάνοντας τον αναγνώστη να εμπλέκεται στην ιστορία, να συμμετέχει συναισθηματικά στα γεγονότα, να αγωνιά για την εξέλιξη των καταστάσεων και για τις τύχες των ανθρώπων που περιγράφει.  Η σκιαγράφηση των  χαρακτήρων, αδρή και ρεαλιστική, κορυφώνεται στο πρόσωπο της μητέρας, που θα μπορούσε να είναι θεατρική περσόνα του κλασικού δραματικού ρεπερτορίου.  Καθώς παρακολουθούμε τη μικρή Γιάννα να πλάθει έναν εαυτό μέσα σε δύσκολο περιβάλλον, μας γοητεύει η αθωότητα του παιδιού, έτσι όπως αποδίδεται με τη γραφή της Αλίκης Κατσαρού. Αυτή η αυθεντική ματιά διαποτίζει το βιβλίο σε όλο του το εύρος. Ας αλλάζει το ύφος της γραφής καθώς ενηλικιώνεται η Γιάννα, προτέρημα και αυτό της αφήγησης, η συγγραφέα διατηρεί σταθερά την αυθεντικότητα του λόγου και καταθέτει χωρίς ίχνος προσποίησης  τις αλήθειες της.

Το Φλάσμπακ είναι ένα βιβλίο που, για όσους γνωρίζουν προσωπικά την Αλίκη Κατσαρού,  μοιάζει με τη συγγραφέα του. Ελπίζω να ακολουθήσουν κι άλλα και να της μοιάζουν και αυτά, έτσι ώστε να διατηρήσει το ειλικρινές προσωπικό ύφος με το οποίο ξεκίνησε και που ήδη κάνει τη γραφή της να ξεχωρίζει.

 

_

γράφει η Κατίνα Βλάχου

 

Επιμέλεια κειμένου

Υποβολή σχολίου

Ακολουθήστε μας!

Follows

Κερδίστε το!

Εγγραφείτε στο newsletter

Εκδηλώσεις

Φόρτωση περισσότερων

Διαγωνισμοί σε εξέλιξη

Υποβολή συμμετοχής!

Αρχείο

Είσοδος

Pin It on Pinterest

Αν σας άρεσε...

κοινοποιήστε το στους φίλους σας!