εικαστική οπτική στην ποίηση του Φαίδωνα Πατρικαλάκι

23.05.2017

Φαίδων Πατρικαλάκις
Μανδραγόρας
ISBN:978-960-592-041-8

Ο Φαίδων Πατρικαλάκις είναι ένα πολυπράγμων άνθρωπος της Τέχνης, ζωγράφος, και σκηνογράφος, ενδυματολόγος, μελετητής των εικαστικών και λογοτέχνης, που με κόπο φέρνει σε ατέλειωτες συζητήσεις τη ζωή με την τέχνη. Ακάματα καταγράφει όσο διαδραματίζονται γύρω του, παραμένοντας πάντα επίκαιρος και πρωτοποριακός.

Στην τελευταία του ποιητική, «ύδατα πτερόεντα» (Μανδραγόρας, 2016), σταχυολογεί καλλιτεχνικά τις εμπειρίες του και τις βαθύτερες εσωτερικές, μα επώδυνες, αναζητήσεις του, με επίκεντρο τον ίδιο τον Άνθρωπο και τον περιβάλλοντα χώρο.

Η ποίησή του είναι πολυδιάστατη μέσα στην εκφραστική απλότητά της. Με μια αφηγηματική κίνηση που εδράζεται πάνω στη συνειρμικότητα και ρέει στην κοίτη στοχαστικών σημάτων για τον άνθρωπο με υπαρξιακό υπόβαθρο, ο Πατρικαλάκις ξεκινά από το προσωπικό βίωμα και αμβλύνει οδηγούμενο σε μία γενικότερη διαπίστωση (απολογίες, κατόπιν εορτής, εικόνα σιωπής, μνήμη του σώματος).

Η ποιητική του Πατρικαλάκι διατηρεί μία οικουμενική διάσταση φέρνοντας σε μία διαλεκτική σχέση το ανθρώπινο με το φυσικό και το ατομικό/προσωπικό με το συλλογικό/υπερατομικό (χιονίζει). Άλλωστε, το πρώτο πληθυντικό γραμματικό πρόσωπο (ας τα πούμε όνειρα, χιονίζει, της ποίησης) προδίδει τις βαθύτερες ανησυχίες του ποιητή προς ένα συλλογικό υποκείμενο.

Ο στιχουργικός ρυθμός ακολουθεί την αντιποιητική προφορική διάσταση της γλώσσας μέσα σε ένα αφαιρετικό εικαστικό περιβάλλον γεμάτο κίνηση που αντιστέκεται στη λυρική έκφραση. Αντίθετα, το έντονα πεζολογικό ύφος που διαμορφώνει η αφηγηματική εγγραφή εκτοξεύει με δυναμισμό το ποιητικό συναίσθημα προς το κοινό.

Η χαρακτηριστική κλιμάκωση της συναισθηματικής έντασης υπηρετεί απόλυτα το υπαρξιακό κλίμα των εσωτερικών αναζητήσεων του ποιητή (ας τα πούμε όνειρα, ξάφνιασμα, ο δικός μου θεός, απολογίες, χιονίζει, προοπτική επιστροφής, ζωγραφίζω πουλιά), ενώ άλλοτε οι συνθέσεις του ακολουθούν μία εκμυστηρευτική κίνηση (μνήμη του σώματος) με επίκεντρο την ηλικία και τη μνήμη (χαράδρες ιλίγγων, διαθήκη) με μία υπερρεαλιστική διάθεση που εντείνει το συναίσθημα της διαρκούς αναζήτησης μέσα σε έναν παράλογο κόσμο (μουσικές που αγαπήσαμε, απολογίες, μόνο αν είσαι ανέραστη, ξάφνιασμα).

Την ίδια όμως στιγμή καταγράφεται μία πολυπροσωπία στη στιχουργική του ως ποιητικά υποκείμενα ή αντικείμενα. Το αυτοαναφορικό υποκείμενο (πιθανές πιθανότητες, όλης της ύλης, προοπτική επιστροφής, κατόπιν εορτής, ξάφνιασμα, απολογίες, οι έρωτες των πιγκουίνων, είμαι ότι θυμάται το σώμα μου) διαμορφώνει έναν χαρακτήρα απομνημονευματικό. Ταυτόχρονα όμως η αναφορά σε ένα βουβό δεύτερο ενικό πρόσωπο (αβεβαιότητα, ο δικός μου θεός, μόνο αν είσαι ανέραστη) και οι συχνές ερωτήσεις (αλιεΐη, ας τα πούμε όνειρα, της ποίησης) διαμορφώνουν μια σκηνικότητα με διαλογικά χαρακτηριστικά. Οι δε ερωτήσεις ενίοτε τίθενται ως επιμύθια αφήνοντας τον ακροατή/αναγνώστη να απαντήσει εκείνος (οδύνες του χθες και του σήμερα, απολογίες, μνήμη του σώματος).

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Το φυσικό στοιχείο μέσα από μία εικαστική οπτική κατέχει κεντρική θέση (εφ’ όλης της ύλης, διαθήκη, απολογίες,  μυστηριακή ιερότητα, ξάφνιασμα, είμαι ό,τι θυμάται το σώμα μου, μουσικές που αγαπήσαμε). Το υγρό στοιχείο συχνά διατηρεί μία κεντρική θέση στο ποιητικό κάδρο του (οι έρωτες των πιγκουίνων, απολογίες, μόνο αν είσαι ανέραστη, κατόπιν εορτής, της Δράμας ύδατα πτερόεντα, η θάλασσα των τρελών) στα ολιγόστιχα ή  μεγαλύτερης έκτασης ποιήματα της συλλογής, ενώ τα πουλιά αποκτούν ένα νέο συμβολισμό προς το όνειρο (μόνο αν είσαι ανέραστη, κατασπαραγμός, ζωγραφίζω πουλιά).

Ο δημιουργός εκφράζει την απογοήτευση για τα απρόβλεπτα πάθη του ανθρώπου (όταν οι άγγελοι πετούν αντίστροφα, απολογίες) και τον πόνο του (οδύνες του χθες και του σήμερα, κατόπιν εορτής, χαράδρες ιλίγγων, η θάλασσα των τρελών). Συχνά δε ποιεί με όχημα την ποιητική ειρωνεία στη βάση της παρωδίας της αγανάκτησης (είμαι ό,τι θυμάται το σώμα μου). Δεν απουσιάζει όμως ο έρωτας (αβεβαιότητα, εφ' όλης της ύλης, μόνο αν είσαι ανέραστη, κατόπιν εορτής, μουσικές που αγαπήσαμε) ή η προβληματική για την ποίηση (ο θάνατος).

Σε έναν κόσμο γεμάτο δίαυλους επικοινωνίας εκείνος αντιμετωπίζει τη μοναξιά (πιθανές πιθανότητες, ο θάνατος)· σε μία κοινωνία πολλών κακών οιωνών αντιτάσσει τη σιωπή (εφ' όλης της ύλης, προοπτική επιστροφής, ας τα πούμε όνειρα, εικόνες σιωπής).

Κράτα το

Κράτα το

Κράτα το

Ακολουθήστε μας

Κ.Θ. Ριζάκης: ‘Οκτώ προσδόκιμες θεάσεις’

Κ.Θ. Ριζάκης: ‘Οκτώ προσδόκιμες θεάσεις’

Εκδόσεις Κουκκίδα _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Οι εκδόσεις Κουκκίδα, το 2020, χρονιά πανδημικής κρίσης, προχώρησαν στην έκδοση ενός ιδιαίτερου ποιητικού εγχειρήματος. Και πιο συγκεκριμένα, προχώρησαν στην έκδοση των ποιημάτων του Κώστα Ριζάκη που περισσότερο φέρουν...

Σκότωσε την ελπίδα

Σκότωσε την ελπίδα

Η σκέψη σου καλπάζει σε ένα μέλλον μακρινό, Όπου κάθε σενάριο της καρδίας σου είναι πιθανό. Χτυπάς, πονάς και οδύρεσαι μα χαίρεσαι, γελάς και τραγουδάς.  Σε ένα κόσμο όπου όλα είναι πιθανά επιλέγεις να μείνεις και να ονειρεύεσαι. Μα τούτη τη φωνή μία αλυσίδα...

Από μακριά, της Αγγελικής Δαρλάση

Από μακριά, της Αγγελικής Δαρλάση

Η Άλη είναι ένα μικρό κορίτσι που εμφανίζεται σχεδόν μαζί με το λούνα παρκ της πόλης και τα παιδιά αρχικά την αντιμετωπίζουν με περιέργεια και μετά την κυνηγούν και τη βασανίζουν. Το κορίτσι όμως έχει ένα μυστικό που θα αποκαλυφθεί κατά λάθος και θα τα φέρει σε...

Μπεσνίκ Μουσταφάι, Αυτοπροσωπογραφία με τηλεσκόπιο

Μπεσνίκ Μουσταφάι, Αυτοπροσωπογραφία με τηλεσκόπιο

  Μπεσνίκ Μουσταφάι Αυτοπροσωπογραφία με τηλεσκόπιο Εκδόσεις Επίκεντρο - γράφει ο Αιμίλιος Σολωμού - Ο αναγνώστης του μυθιστορήματος του Μπεσνίκ Μουσταφάι ενδεχομένως να έχει την ψευδαίσθηση πως διαβάζει μιαν αυτοβιογραφία. Άλλωστε, πρωταγωνιστής-αφηγητής του...

Εβόρα, του Κώστα Κρομμύδα

Εβόρα, του Κώστα Κρομμύδα

Τι είναι η Εβόρα και πώς μπορεί να τη βρει κανείς; Πώς θα βοηθήσει τον άνθρωπο η επαφή του με τη φύση και με ποιον τρόπο θ’ αλλάξει η ζωή του αν σεβαστεί το οικοσύστημα του οποίου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος; Πόσο δυνατός είναι ο έρωτας της Αριάδνης και του Αντώνη;...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Εβόρα, του Κώστα Κρομμύδα

Εβόρα, του Κώστα Κρομμύδα

Τι είναι η Εβόρα και πώς μπορεί να τη βρει κανείς; Πώς θα βοηθήσει τον άνθρωπο η επαφή του με τη φύση και με ποιον τρόπο θ’ αλλάξει η ζωή του αν σεβαστεί το οικοσύστημα του οποίου αποτελεί αναπόσπαστο μέρος; Πόσο δυνατός είναι ο έρωτας της Αριάδνης και του Αντώνη;...

Ολική έκλειψη καρδιάς, της Μαρίας Παναγοπούλου

Ολική έκλειψη καρδιάς, της Μαρίας Παναγοπούλου

Η Αρετή, μέλος μιας δεμένης παρέας παιδιών, γνωρίζει τον Αντρέα και ξεμυαλίζεται μαζί του. Ένα βράδυ του Ιουλίου, εν πλω για την Τήνο, ο Αντρέας εξαφανίζεται και τίποτα δε θα είναι ξανά το ίδιο για κείνη. Πέντε χρόνια μετά, η Αρετή έχει προχωρήσει στη ζωή της κι έχει...

Σχετικά με το Τίποτα, του Woody Allen

Σχετικά με το Τίποτα, του Woody Allen

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - Το λιγότερο ιδιαίτερη, όσο και ιδιόρρυθμη θα μπορούσαμε να χαρακτηρίσουμε την αυτοβιογραφία του μεγάλου κωμικού ηθοποιού, σεναριογράφου και σκηνοθέτη Γούντι Άλεν, μια αυτοβιογραφία, η οποία έχει, όμως, το προνόμιο να είναι τόσο κωμική και...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου