Επιμενίδειος οίστρος, της Ευαγγελίας Τυμπλαλέξη

22.12.2018

σχόλια

 

γράφει ο Κώστας Τραχανάς

 

Είναι πανθομολογούμενο πως δεν είναι εύκολο να αναζητήσουμε την ουσία της ποίησης ούτε να καταλήξουμε σε κάποιον ορισμό της. Δεν είναι εύκολο να γίνει κάτι τέτοιο, να οριστεί δηλαδή με σαφήνεια το απροσδιόριστο. Γι’ αυτό ας επιχειρήσουμε ένα ερώτημα. Ποιο είναι το βασικό χαρακτηριστικό του ποιητικού λόγου; Κοινή διαπίστωση αποτελεί ότι ο ποιητικός λόγος είναι κατά βάση μεταφορικός λόγος. Στηρίζεται δηλαδή στην αλληγορία και την εικονοπλασία. Σε αντίθεση με τον πεζό λόγο, ο ποιητής δεν μπορεί, χωρίς να κουράσει ή να γίνει βαρετός, να επεκταθεί σε περιγραφικές αναφορές ή αναλυτικές μακρηγορίες. Κατ’ αυτόν τον τρόπο η καταφυγή στην εικόνα γίνεται μονόδρομος και η μεταφορά το όχημα που οδηγεί στον εικονοπλαστικό λόγο.

Πόσο δύσκολη είναι η διαδικασία αυτή; Τόσο ώστε να ξεγελάει τους πάντες ότι μπορούν να γίνουν ποιητές. Όλοι μας κάποια στιγμή δοκιμάσαμε να γράψουμε κάποιο ποίημα. Πολλοί νομίζουν ότι, αν τηρήσουν κάποιους στοιχειώδεις κανόνες μετρικής ή ομοιοκαταληξίας, θα γίνουν αυτόματα και ποιητές. Αρκεί όμως αυτό; Προφανώς όχι. Κατά τη γνώμη μου, η δυσκολία στη δημιουργία ενός ποιήματος έγκειται κυρίως στη σύλληψη μιας εικόνας που διεγείρει ή και εκφράζει συναισθήματα με τέτοιον τρόπο ώστε να οδηγήσει την ψυχή σε σφαίρες μυστικές και ανομολόγητες, εκεί δηλαδή όπου η λογική δεν αρκεί από μόνη της για να εκφράσει τον άνθρωπο. Η δυσκολία αυτή προέρχεται από την εγγενή αδυναμία του λόγου να αλλάξει ή να παραμορφώσει την εικόνα, τη μορφή με τρόπο απόλυτα αντικειμενικό και κοινά αποδεκτό.

Εύλογα θα αναρωτηθεί  κάποιος: δεν θα πρέπει λοιπόν, σύμφωνα και με όσα είδαμε πιο πάνω, να μελετάμε τα ποιήματα και τους ποιητές και να προσπαθούμε να αποκρυπτογραφήσουμε το «μήνυμα» που «κρύβεται» πίσω από τα λόγια τους; Και τι νόημα θα είχε τότε μια ποίηση η οποία δεν θα απευθυνόταν στους αναγνώστες; Θα ήταν λάθος να καταλήξουμε σ’ ένα τέτοιο μηδενιστικό συμπέρασμα. Οπωσδήποτε θα πρέπει να μελετάμε τα ποιήματα και τους ποιητές.

Ιδιαίτερα θα πρέπει να το προσπαθούμε αυτό όταν η Ποίηση συναντάται με τη Φιλοσοφία και συνδέονται από κοινού σε μια μυσταγωγική μέθεξη που οδηγεί με τη σειρά της το πνεύμα στην ανύψωση σε επίπεδα ουσιαστικής ψυχ-αγωγίας. Όχι απλής και ανούσιας διασκέδασης, αλλά αγωγής της ψυχής και πνευματικής άσκησης του νου, μέσα από μια σειρά εικόνων που με μαστοριά χτίζει ο Λόγος. Η ποιητική συλλογή της Ευαγγελίας Τυμπλαλέξη, με τον εύγλωττο τίτλο «Επιμενείδιος Οίστρος», από τις εκδόσεις Πηγή, αποτελεί τέτοιο συναπάντημα του Λόγου με την Εικόνα, της Ποίησης με τη Φιλοσοφία, του Συναισθήματος με τον Ορθολογισμό. Η ποιήτρια αναμετράται, σε μια δύσκολη μάχη, με τη δυνατότητα να εκφράσει κανείς εικονοπλαστικά τη φιλοσοφική σκέψη, να μετουσιώσει σε συναίσθημα το λογικό αλλά και σε λόγο τις άυλες κινήσεις της ψυχής. Βγαίνει νικήτρια από τη μάχη αυτή καθώς κατορθώνει, μέσα από μια ειλικρινή σχέση με τις λέξεις, να διαμορφώσει εικόνες που οδηγούν τόσο σε συναισθηματικές εξάρσεις όσο και σε διανοητικό προβληματισμό.

Κατά την άποψή μου, αυτό που θα έπρεπε να αναζητούμε, όταν μελετάμε ένα ποίημα, δεν είναι η πρόθεση, αλλά το αποτέλεσμα. Όχι δηλαδή «τι ήθελε να πει ο ποιητής», αλλά τι μας «λέει», κυριολεκτικά και μεταφορικά. Αξίζει τον κόπο να διαβάσει κανείς τον «Επιμενείδιο Οίστρο» γιατί νομίζω ότι έχει πολλά να μας πει.

Ακολουθήστε μας

Η γυάλινη πεταλούδα, της Katrine Engberg

Η γυάλινη πεταλούδα, της Katrine Engberg

Η Δανή συγγραφέας Katrine Engberg επιστρέφει από τις εκδόσεις Διόπτρα με τη Γυάλινη πεταλούδα, ένα ακόμα βιβλίο με ήρωες τους επιθεωρητές Γέπε Κέρνερ και Ανέτ Βέρνερ. Το γυμνό σώμα μιας νεκρής γυναίκας ανακαλύπτεται μέσα σε ένα συντριβάνι, σε έναν κεντρικό δρόμο της...

Φρούτα και λαχανικά, εμπρός, μαρς! του Σπύρου Πετρουλάκη

Φρούτα και λαχανικά, εμπρός, μαρς! του Σπύρου Πετρουλάκη

Μα τι απασχολεί τα φρούτα και τα λαχανικά και συζητούν μεταξύ τους; Γιατί ο μαϊντανός πηγαίνει από τελάρο σε τελάρο; Πώς θα μπορέσουν να συστηθούν στα παιδιά και να τα πείσουν για τις ευεργετικές τους ιδιότητες; Όλοι ξέρουμε πως τα περισσότερα φρούτα και τα λαχανικά...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου Ομάδα σύνταξης

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Φρούτα και λαχανικά, εμπρός, μαρς! του Σπύρου Πετρουλάκη

Φρούτα και λαχανικά, εμπρός, μαρς! του Σπύρου Πετρουλάκη

Μα τι απασχολεί τα φρούτα και τα λαχανικά και συζητούν μεταξύ τους; Γιατί ο μαϊντανός πηγαίνει από τελάρο σε τελάρο; Πώς θα μπορέσουν να συστηθούν στα παιδιά και να τα πείσουν για τις ευεργετικές τους ιδιότητες; Όλοι ξέρουμε πως τα περισσότερα φρούτα και τα λαχανικά...

Σαν λούνα παρκ, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Σαν λούνα παρκ, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Γιατί οι γονείς της Λίνας μετακομίζουν συνέχεια; Πώς μπορεί να μοιάσει η ζωή μας με ένα λούνα παρκ; Πώς θα καταφέρει η Λίνα να κερδίσει τη συμπάθεια ενός αγοριού που δεν έχει φίλους αλλά αντίθετα τον κοροϊδεύουν συνέχεια; Πόσο σημαντική είναι η φιλία στη ζωή μας και...

Η πόλη με τις γάτες, της Νικολέτα Κόστα

Η πόλη με τις γάτες, της Νικολέτα Κόστα

Στην πολυκατοικία της οδού Σαρδέλας 3 όλοι οι ένοικοι είναι γάτες. Όλοι; Όχι, στη σοφίτα μένει ο ποντικός Φίλιππος. Το ξέρουν αυτό οι υπόλοιποι; Αν ναι, πώς συμβιώνουν και πώς είναι μια τυπική τους μέρα μαζί του; Η Νικολέτα Κόστα γράφει μια διασκεδαστική ιστορία με...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου