Η γέννηση της ποίησης σε “23 ημέρες”

16.02.2016

Ασημίνα Ξηρογιάννη
Γαβριηλίδης
ISBN: 78-960-576-312-1

Τη σημασία του πειραματισμού την έχουμε τονίσει/υπερασπιστεί πολλές φορές στο παρελθόν. Ο πειραματική απόπειρα και η συνεχής αναζήτηση της έκφρασης αποτελεί ένα βασικό σημείο της τέχνης και της λογοτεχνίας. Είναι εκείνος που ωθεί προς τα εμπρός την ποίηση και ταυτόχρονα καταδεικνύει ένα δημιουργό που προσπαθεί να αποφύγει την τυποποίηση.

Σε αυτό το δρόμο οδεύει εδώ και χρόνια η Ασημίνα Ξηρογιάννη. Κάθε της βιβλίο (ποιητικό[1] ή θεατρικό[2]) διαφέρει σημαντικά από τα προηγούμενα, καταδεικνύοντας μία συνεχή και αγωνιώδη αναζήτηση της έκφρασης μέσα από διαφορετικά είδη. Και ακριβώς αυτό το νέο της βιβλίο, «23 ημέρες» (Γαβριηλίδης, 2015) προσπαθεί να συνταιριάξει διαφορετικά είδη λογοτεχνίας.

Ειδολογικά το βιβλίο δεν μπορεί να καταταχθεί σε κάποια συγκεκριμένη κατηγορία καθώς πρόκειται για λογοτεχνία μέσα στη λογοτεχνία, ένα ερμαφρόδιτο λογοτεχνικό είδος, ίσως όπως το θέτει η ίδια για μία εν εξελίξει ποιητική νουβέλα, κινούμενο μεταξύ νουβέλας με θεατρική υποδομή και ποίησης. Η δημιουργός προσπαθεί με θεατρική λιτότητα και σκηνοθετική καθοδήγηση να συνδέσει την πεζογραφία με την ποίηση.

Με αξιοπρόσεκτη εκφραστική λιτότητα και μικροπερίοδο λόγο η νουβέλα καταγράφει μέρα με τη μέρα τις σκέψεις της Σοφί και τη γέννηση της ποίησης. Η βραχυλογία εξοστρακίζει κάθε στολίδι διαμορφώνοντας ένα απέριττο ύφος σαν σκηνοθετικές οδηγίες, που όμως ακολουθούν μία -υποτυπώδη- πλοκή. Έτσι, η δημιουργός με ένα φενάκη αφηγηματικό παντογνώστη υποκριτή παρουσιάζει το χώρο/σκηνικό της "δράσης" (ένα δωμάτιο) και τις σκέψεις της ηρωίδας.

Από το αρχικό ερέθισμα, ένα ερωτικό τρίγωνο και μία ερωτική απογοήτευση, περνά στο ποίημα. Καθώς η Σοφί βρίσκεται σε αναμονή κι απομόνωση, ενόψει ενός έρωτα που απειλείται να χαθεί για πάντα, μαζί με τα συναισθήματα γεννά λέξεις και ποίηση. Η ηρωίδα βασανίζεται μέχρι να γεννηθεί το ποίημα, αξιοποιεί όλο το αναγνωστικό παρελθόν της σε μία εξωτερίκευση του εσωτερικού. Ως alter ego της Ασημίνας Ξηρογιάννη, ανακαλεί μνημονικά όλους τους δημιουργούς που την επηρέασαν.

Η νουβέλα αναμειγνύεται με την ποίηση. Σε κάθε "μέρα" της ημερολογιακής σύνθεσης, ένα ποίημα γεννιέται ολοκληρώνοντας την εικόνα της ψυχοσύνθεσης της ηρωίδας. Πρόκειται για ποίηση με εξομολογητικό χαρακτήρα. Οι πρωτοπρόσωπες και δευτεροπρόσωπες -ως σκηνικός ψευδοδιάλογος- διατυπώσεις του δίνουν την εικόνα ποιητικού σημειωματάριου συναισθημάτων, σαν έναν ποιητικό μονόλογο σε 23 πράξεις.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη στο cosmotebooks ή myebooks.gr

Ωστόσο, η ποίηση επιτελεί έναν διπλό ρόλο. Συμπλέκεται και ολοκληρώνει την πλοκή ενώ την ίδια στιγμή αναδεικνύει τη διαδικασία της ποιητικής δημιουργίας, την απομόνωση του δημιουργού και τη μεταστοιχείωση των ατομικών συναισθημάτων σε στιχουργήματα, τη μεταμόρφωση των δυσάρεστων βιωμάτων σε αφορμή ποίησης. Έμπνευση για την Ξηρογιάννη δεν υπάρχει. Είναι μία βασανιστική οδός που καλείται να ακολουθήσει ο δημιουργός μέχρι τη μεταμόρφωση της χρυσαλλίδας σε ποιητική πεταλούδα.

Η Ασημίνα Ξηρογιάννη κατάφερε να ξεχωρίσει -με διαφορά- από τους ποιητές της αγανάκτησης μέσα από τους συνεχείς μετασχηματισμούς του έργου της και τη συνέπειά της στον πειραματισμό και την αναζήτηση της καινοτομίας. Ωστόσο, την καινοτομία δεν την αντιμετωπίζει ως αυτοσκοπό· είναι απλά το αποτέλεσμα της διαφορετικής καλλιτεχνικής έκφρασης όπως τούτο εμφανίζεται και μέσα από την ποικιλία των λογοτεχνικών ειδών με τα οποία κινείται στο χώρο των γραμμάτων.

_______________
[1] βλ. την κριτική μας στις ποιητικές της συλλογές «προφητεία του ανέμου» (Δωδώνη Εκδοτική), «Πληγές» (Γαβριηλίδης, 2011) και "εποχή μου είναι η ποίηση" (Γαβριηλίδης, 2013).
[2] βλ. την κριτική μας στους θεατρικούς μονολόγους της «οντισιόν» (Vakxikon.gr, 2015).

Ακολουθήστε μας

Σαν λούνα παρκ, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Σαν λούνα παρκ, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Γιατί οι γονείς της Λίνας μετακομίζουν συνέχεια; Πώς μπορεί να μοιάσει η ζωή μας με ένα λούνα παρκ; Πώς θα καταφέρει η Λίνα να κερδίσει τη συμπάθεια ενός αγοριού που δεν έχει φίλους αλλά αντίθετα τον κοροϊδεύουν συνέχεια; Πόσο σημαντική είναι η φιλία στη ζωή μας και...

Η πόλη με τις γάτες, της Νικολέτα Κόστα

Η πόλη με τις γάτες, της Νικολέτα Κόστα

Στην πολυκατοικία της οδού Σαρδέλας 3 όλοι οι ένοικοι είναι γάτες. Όλοι; Όχι, στη σοφίτα μένει ο ποντικός Φίλιππος. Το ξέρουν αυτό οι υπόλοιποι; Αν ναι, πώς συμβιώνουν και πώς είναι μια τυπική τους μέρα μαζί του; Η Νικολέτα Κόστα γράφει μια διασκεδαστική ιστορία με...

Η μικρή ζαχαροπλάστισσα, της Hayley Barrett

Η μικρή ζαχαροπλάστισσα, της Hayley Barrett

Η μικρή ζαχαροπλάστισσα έχει ένα επιτυχημένο κατάστημα γλυκών με συνταγές που πραγματοποιούν διαλεχτοί βοηθοί. Τι θα γίνει όμως αν ξαφνικά τα πάντα ανατραπούν και μείνει μόνη χωρίς αυτούς ενώ έχει κόσμο στο μαγαζί; Θα καταστραφεί η φήμη της ή θα προλάβει να σώσει τις...

Το φιλί του φεγγαριού, της Εύης Γεροκώστα

Το φιλί του φεγγαριού, της Εύης Γεροκώστα

Ένα αγόρι ψάχνει τρόπους να φτάσει στο φεγγάρι που τον κοιτάζει από ψηλά. Προσπαθεί ξανά και ξανά. Θα τα καταφέρει τελικά; Αποζητάει κάποιου είδους επιβράβευση ή απλά ικανοποιεί την έμφυτη περιέργειά του; Οι γονείς του θα το στηρίξουν στον αγώνα του; Η Εύη Γεροκώστα...

Ο κύκλος δεν σπάει…

Ο κύκλος δεν σπάει…

Μέσα μου με βασανίζουν, με πίκρα και μαράζι, όσα τούτο τον κόσμο μαστίζουν. Στη ρουτίνα του ο άνθρωπος μ΄ ανενεργή την ελπίδα. Αρχές και ηθικές, γεμάτος πληγές. Σ’ ένα κύκλο βολοδέρνει και κάποτε ξεσπάει, μα ο κύκλος δεν σπάει… Ο σύγχρονος τρόπος, το μπλα μπλα κι όλο...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Ο κύκλος δεν σπάει…

Ο κύκλος δεν σπάει…

Μέσα μου με βασανίζουν, με πίκρα και μαράζι, όσα τούτο τον κόσμο μαστίζουν. Στη ρουτίνα του ο άνθρωπος μ΄ ανενεργή την ελπίδα. Αρχές και ηθικές, γεμάτος πληγές. Σ’ ένα κύκλο βολοδέρνει και κάποτε ξεσπάει, μα ο κύκλος δεν σπάει… Ο σύγχρονος τρόπος, το μπλα μπλα κι όλο...

Μα γιατί; της Σαντρίν Φριγκού

Μα γιατί; της Σαντρίν Φριγκού

Η Λένα είναι μια ποντικίνα που μια μέρα ξύπνησε κακόκεφη. Ρωτάει συνέχεια το «γιατί», όχι τόσο για να μάθει όσο για να γκρινιάξει, με αποτέλεσμα να κουράζει τους γύρω της και ταυτόχρονα να παίρνει απρόσμενες απαντήσεις. Πόσο σημαντικό είναι να ρωτάμε και πόσο συχνά...

Καχαραμπού, της Φραντζέσκας Μάνγγελ

Καχαραμπού, της Φραντζέσκας Μάνγγελ

Η Στέφη, μετά την αποκάλυψη του πρώτου βιβλίου, βρίσκεται σε κίνδυνο. Ταυτόχρονα, η κίνηση του Κίμωνα να τα παρατήσει όλα για να τη βρει άλλαξε τα συναισθήματά της απέναντί του. Αυτό θα της δώσει δύναμη να παλέψει με τον νέο της εχθρό και να τραπεί σε φυγή. Χάρη στη...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου