Select Page

Η σύγκρια, της Γιολάντας Τσορώνη – Γεωργιάδη

Η σύγκρια, της Γιολάντας Τσορώνη – Γεωργιάδη

SygriaΜέσα Μάνη, τέλη 19ου αιώνα. Γη ξερή, άνυδρη, ψυχές το ίδιο, υποταγμένες σε άγραφους νόμους και παλαιότατα ήθη. Κανείς δεν είναι λεύτερος, κανείς δεν μπορεί να ξεφύγει από τον κύκλο της οικογένειάς του. Αυστηρότητα, δωρικότητα, λιτότητα, μονοδιάστατες ζωές. Μια συγκλονιστική ιστορία για την Αμπελία που από γύρισμα της τύχης γίνεται σύγκρια στο σπίτι του ξακουστού άρχοντα του τόπου της. Ο πολυπόθητος γιος δεν έρχεται, ο Σκυλόγγονας κινδυνεύει να μείνει χωρίς εγγόνι, οπότε ο γιος πρέπει να πάει με ξένη γυναίκα και να τεκνοποιήσει. Εξαιρετικές αποδόσεις χαρακτήρων, λυρικότατες περιγραφές τόπου, ηθών, εθίμων, καθημερινότητας, αντιλήψεων, ένα υπέροχο κείμενο που με άφησε άφωνο με την αυστηρότητα του τόπου όπου μεγαλώνει η πρωταγωνίστρια του βιβλίου και με τις απανωτές ανατροπές στις ζωές των χαρακτήρων.

Ο ανυποψίαστος για την ανατρεπτική συνέχεια αναγνώστης διαβάζει στην αρχή του μυθιστορήματος: «Αντρειωμένος, δυνατός, ξαπλώνει εδώ ο Ταΰγετος με την πλάτη του στον ήλιο. Κοιτάζει το ακρωτήρι του Ακρίτα ακουμπώντας το δασύτριχο κεφάλι του στην πάμπλουτη μεσσηνιακή γη με τις χοντρές πολύκαρπες ελιές και ξεκουράζει το κορμί από την Αρεόπολη και κάτω. Σκληρή η σάρκα του στους τόπους τούτους, πέτρινα τα φυλλοκάρδια του, διψασμένα κι αδύνατα τα λιόδεντρα που ριζώνουν στα αγκωνάρια του γυμνού του στήθους. Καθώς λιάζεται στο πλευρό, κοιτάει τον ουρανό, κόβει φραγκόσυκα, τα καθαρίζει και δροσίζει το λαρύγγι του. Ύστερα, ευχαριστημένος, βουτάει τα ποδάρια του στη θάλασσα μα σαν τα αναδεύει να παίξει με τα κύματα, το Ταίναρο φουρτουνιάζει» (σελ. 14).

Σκληρή γη η Μάνη, ανελέητη, άκαρπη, τι να σπείρεις, τι να φυτρώσει, πώς να επιβιώσεις στη δύσκολη και απαιτητική ζωή; «Σαν τέλειωσε, λένε, ο Θεός το έργο του, κοσκίνισε τη γης μ’ ένα τεράστιο κόσκινο. Το χώμα το ‘ριξε στη Μεσσηνία και σε μερικά κομμάτια της λακωνικής γης ενώ όλες τις πέτρες που απόμειναν τις έριξε στη Μάνη» (σελ. 14-15). Πέτρες στη γη, πέτρες στην ψυχή. Φόβος για την ευγονία της πέτρας, φόβος για τις πέτρες του αναθέματος έτσι και υποπέσεις σε λάθος. Ένα κοφτερό, αμετανόητο περιβάλλον μέσα στο οποίο μεγαλώνει η Χρύσα, κόρη ταπεινού αχαμνόμερου, η μετέπειτα σύζυγος. Κι έχει δύσκολο ρόλο, να γεννήσει «ντουφέκια», αρσενικά δηλαδή, όχι «φηλυκά» (άντε ένα το πολύ!). Και δεν της φτάνει μόνο αυτό αλλά έχει και τις δουλειές του νοικοκυριού της, εσωτερικές και εξωτερικές:

«Πού να βρουν καιρό για ξένες έννοιες, να τώρα ο θέρος, μετά το μάζεμα του αλατιού, πιο πίσω το κυνήγι στο Πόρτο Κάγιο, το όργωμα, η σπορά, το λιομάζωμα, η βοσκή, χώρια οι δουλειές του σπιτιού που δεν τελείωναν ποτέ: να μαγειρέψουν, να καθαρίσουν, να πλύνουν, να κοσκινίσουν, να ζυμώσουν, να φουρνίσουν, να κάνουν τα σύγκλινα και τα λουκάνικα, να βράσουν, να τσουβαλιάσουν και να θαλασσώσουν τα λούπινα για να ξεπικρίσουν, να ξιάσουν ή να γνέσουν τα μαλλιά από τα ζώα, να τα βάψουν, να υφάνουνε σκουτιά και χίλιες άλλες ασχολίες» (σελ. 126).

Η συγγραφέας διαλέγει πολύ προσεκτικά τα λόγια της και τα τοποθετεί σε μια ιδιόμορφη σύνταξη που δίνουν ποιητικότητα στο κείμενο, χωρίς όμως να ελαττώνεται η αυστηρότητα και η ωμότητα. Αποδίδει εξαιρετικά την εποχή, την ντοπιολαλιά, τον τρόπο σκέψης και τη νοοτροπία των Μανιατών (τα ιστορικά στοιχεία για τη δημιουργία της Μάνης που δίνονται στις σελίδες 162-163 ήταν αρκετά κατατοπιστικά), φωτογραφίζει περιστατικά αληθινά, όπως τους καβγάδες μεταξύ Μανιατών και Κρητών στο λιμάνι του Πειραιά τη δεκαετία του 1910 ή την πυρκαγιά στον κινηματογράφο «Καλιφόρνια» το 1950 με 8 θύματα.

Στενοχωρήθηκα και δυσαρεστήθηκα από τα βάσανα που τραβούσε μια γυναίκα, σύζυγος, νοικοκυρά και μάνα, εκείνη την εποχή σε αυτήν την περιοχή (και γενικά στην επαρχία). Αγανάκτησα με την εμμονή στο πατρώο έθιμο που ισοπεδώνει προσωπικότητες, επιθυμίες, πρωτοβουλίες και ελευθερία λόγου και κινήσεων. Ειδικά στο κομμάτι που η σύγκρια φαινόταν ως η μόνη λύση και η συγγραφέας κατέγραψε τους διαλόγους μεταξύ της Χρύσας και του συζύγου της ένιωσα να είμαι μαζί τους στον ίδιο χώρο και θαύμασα το μεγαλείο ψυχής και των δύο ανθρώπων, που η μία παραχωρεί τον σύζυγό της, το στεφάνι και κολώνα της ζωής της όλης, και ο άλλος ουσιαστικά πάει με άλλη γυναίκα, έστω και μόνο προς τεκνοποίηση αλλά πάει με μια ξένη ενώ ο γάμος του είναι σε ισχύ και η νόμιμη σύζυγος είναι στο διπλανό δωμάτιο!

Αυτό το υπέροχο πλαίσιο, αυτές οι σκηνές, η αυστηρότητα και το δέσιμο της πλοκής κατ’ εμέ ελαττώθηκαν όταν η ζωή της σύγκριας Αμπελιάς πήρε τελείως άλλη τροπή στο άτυπο δεύτερο μέρος του μυθιστορήματος. Ναι, ήταν μεγάλη έκπληξη όσα συνέβησαν, όμως, αν και εξίσου καλογραμμένη, μου φάνηκε σα μια τελείως διαφορετική ιστορία, που δεν είχε σχέση με το υπόλοιπο κείμενο. Δηλαδή, παρ’ όλο που ο τίτλος του βιβλίου είναι «Η σύγκρια», φωτίζεται η ζωή της Χρύσας, της οικογένειάς της και της οικογένειας των πεθερικών της. Στην πορεία έρχεται η Αμπελιά και από ένα σημείο και μετά παρακολουθούμε τη ζωή της Αμπελιάς, που παίρνει πρωταγωνιστικό ρόλο εντελώς ξαφνικά! Δεν είμαι αντίθετος σε αυτές τις εκπλήξεις, ούτε υπολείπεται σε δύναμη γραφής ή ανατροπές η συνέχεια αλλά γιατί η Αμπελιά δεν πεταγόταν κάπου κάπου ανάμεσα στις προηγούμενες σελίδες, ώστε να αποκτήσει μια πρώτη γνωριμία ο αναγνώστης μαζί της, να καταλάβει ότι το μυθιστόρημα είναι πολυεπίπεδο και θα μας μεταφέρει σε άλλα σημεία του χρόνου και του τόπου στη συνέχεια (a propo το τέλος του βιβλίου ήταν καλή ιδέα, έδεσε σωστά όλες τις άκρες του νήματος);

Αυτό είναι η μόνη μου ένσταση, δηλαδή ο μονομερής φωτισμός σημαντικών προσώπων της ιστορίας, γιατί το κείμενο εν όλω είναι υπέροχο, λεπτοδουλεμένο, καλογραμμένο, ψαγμένο, αληθινό, άμεσο, ωμό και ειλικρινές. Χάρηκα πολύ που γνώρισα άλλη μια εξαιρετική πένα, η οποία είμαι σίγουρος ότι έχει να δώσει πολλά ακόμη!

 

Επιμέλεια κειμένου

1 σχόλιο

  1. Άγγελος Πετρουλάκης

    Δεν το διάβασα. Θα το προμηθευτώ. Όμως μ’ εντυπωσίασε η κριτική παρουσίαση (όπως και άλλες παλιότερες). Μπράβο. Σπανίζουν οι ευσυνείδητες παρουσιάσεις.

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου

Ακολουθήστε μας!

Follows

Εγγραφείτε στο newsletter

Εκδηλώσεις

Ο Δημήτρης Τσίοδρας στη Χαλκιδική

Ο Δημήτρης Τσίοδρας στη Χαλκιδική

28.07.2017, 9:00μμ – 28.07.2017, 9:00μμ

Άφυτος Χαλκιδικής Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας, η Κοινότητα Αφύτου και το βιβλιοπωλείο Οιωνός σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Ευρωπατριωτισμός ή Εθνοκεντρισμοί του συγγραφέα Δημήτρη Τσιόδρα. Σας περιμένουμε την Παρασκευή 28 Ιουλίου, στις 21:00, στην οικία του Κλεάνθη Βαλαρούτσου στην Άφυτο Χαλκιδικής.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Μαρία Σπυράκη και ο Κώστας Χρυσόγονος, ευρωβουλευτές, και ο συγγραφέας.
Την εκδήλωση θα συντονίσει η Μαρία Καραθανάση, δικηγόρος.
ΠερισσότεραΛιγότερα

8 ενδιαφέρθηκαν  ·  3 θα πάνε
Παρουσίαση του βιβλίου «Λίγες και μία νύχτες»

Παρουσίαση του βιβλίου «Λίγες και μία νύχτες»

28.07.2017, 9:00μμ – 28.07.2017, 10:00μμ

Μύλος Ιερισσού

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ιερισσού «Κλειγένης» και οι Εκδόσεις Πατάκη σας προσκαλούν την Παρασκευή 28 Ιουλίου 2017 στις 21.00 στoν Μύλο Ιερισσού, στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του Ισίδωρου Ζουργού «Λίγες και μία νύχτες».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Λένα Οφλίδη, φιλόλογος
Βαγγελιώ Μπαλτζή, φιλόλογος

Θα ακολουθήσει μουσική βραδιά.

Βρείτε το βιβλίο εδώ: bit.ly/2mVgKg9ΠερισσότεραΛιγότερα

1 ενδιαφέρθηκαν
Έρη Ρίτσου | Ο νεκρός δολοφονήθηκε (Σάμος)

Έρη Ρίτσου | Ο νεκρός δολοφονήθηκε (Σάμος)

2.08.2017, 8:00μμ – 2.08.2017, 9:00μμ

Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Αιγαίου

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και το βιβλιοπωλείο ΚΑΡΑΣΤΑΘΗ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου της Έρης Ρίτσου

Ο ΝΕΚΡΟΣ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8633

στον αύλειο χώρο της Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Αιγαίου, Χατζηγιάννειο Κτίριο, Βλιάμου 21, Νέο Καρλόβασι, Σάμος.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς Έλσα Χίου και Έλενα Χουσνή.

Η Έρη Ρίτσου θα διαβάσει αποσπάσματα απ’ το βιβλίο.ΠερισσότεραΛιγότερα

6 ενδιαφέρθηκαν
Η Άννα Γαλανού στο Ληξούρι

Η Άννα Γαλανού στο Ληξούρι

2.08.2017, 9:00μμ – 2.08.2017, 10:00μμ

Lixouri, Kaluga Oblast, Russie
Paliki,   Χάρτης

Οι εκδόσεις Διόπτρα και το Βιβλιοπωλείο Happy House σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Άννας Γαλανού
στον προαύλιο χώρο του βιβλιοπωλείου.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η δημοσιογράφος Ελευθερία Κουλουριώτη, η εκπαιδευτικός Καλλιόπη Κρητικού και η συγγραφέας.
Ανάγνωση κειμένων και συντονισμός της εκδήλωσης από τη συγγραφέα Μαίρη Μοσχοπούλου.
Happy House
26710 92411
ΠερισσότεραΛιγότερα

3 ενδιαφέρθηκαν  ·  3 θα πάνε
Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης (Λευκωσία)

Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης (Λευκωσία)

3.08.2017, 12:30μμ – 3.08.2017, 1:00μμ

University of Nicosia
46 Makedonitissas Ave., CY-2417
Nicosia,  Nicosia, Cyprus Χάρτης

Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και οι Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση και συζήτηση

Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης
www.kedros.gr/main.php?manufacturers_id=2023

Αμφιθέατρο UNESCO, Κτίριο Europa

12:30-12:35 Καλωσόρισμα
Αντώνης Πολεμίτης, Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

12:35-12:45 «Ιωάννης Ιωαννίδης: ο Επιστήμονας»
Σπύρος Μακριδάκης, Διευθυντής Institute For the Future (IFF)
Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Ομότιμος Καθηγητής, INSEAD

12:45-12:55 «Ιωάννης Ιωαννίδης: ο Λογοτέχνης»
Στεφανία Παπαθεοδώρου, Λέκτορας Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου

12:55-13:25 Τοποθέτηση Συγγραφέα
Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης, Τακτικός Καθηγητής Ιατρικής Stanford University

Ο συγγραφέας θα διαβάσει αποσπάσματα από το τελευταίο του βιβλίο,

Tractatus για την έκτη φήμη (www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8561), συζητώντας θέματα στο μεταίχμιο τέχνης και επιστήμης.

13:25-13:45 Ανοιχτή συζήτηση με το κοινό.

13:45 – 14:00 ΔεξίωσηΠερισσότεραΛιγότερα

2 ενδιαφέρθηκαν
Η Άννα Γαλανού στο Αργοστόλι!

Η Άννα Γαλανού στο Αργοστόλι!

3.08.2017, 8:00μμ – 3.08.2017, 9:00μμ

Βιβλιοπωλείο Σταματελάτου
ΛΙΘΟΣΤΡΩΤΟ 1
Argostóli,  28100 Χάρτης

Οι εκδόσεις Διόπτρα και τo βιβλιοπωλείο Σταματελάτου σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Άννας Γαλανού στον χώρο του βιβλιοπωλείου.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η φιλόλογος Μυρσίνη Γιαννακοπούλου και η συγγραφέας. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Κεφαλλονιάς – Ιθάκης Δημήτρης Ζαβιτσιάνος.
Την εκδήλωση συντονίζει η συγγραφέας Μαίρη Μοσχοπούλου.
Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Αντιδήμαρχος Ευάγγελος Κεκάτος.

Βιβλιοπωλείο Σταματελάτος
Λιθόστρωτο 1, Αργοστόλι
2671022918ΠερισσότεραΛιγότερα

7 ενδιαφέρθηκαν  ·  2 θα πάνε
Τάκης Γεράρδης | Το καμίνι (Νεάπολη Λακωνίας)

Τάκης Γεράρδης | Το καμίνι (Νεάπολη Λακωνίας)

9.08.2017, 8:30μμ – 9.08.2017, 9:30μμ

Limira Mare Hotel
Akti Vion 186
Neápolis,  23053 Χάρτης

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και ο Σύνδεσμος Αγιονικολαϊτών «Ο κάβο Μαλλιάς» σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Τάκη Γεράρδη

ΤΟ ΚΑΜΙΝΙ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8628

Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Μάρω Χαραμή, φιλόλογος και η Σοφία Δουμάνη, δικηγόρος.

Θα ακολουθήσει συζήτηση με τον συγγραφέα και στο τέλος της εκδήλωσης θα υπογράψει αντίτυπα για τους αναγνώστες.ΠερισσότεραΛιγότερα

5 ενδιαφέρθηκαν
Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Νάξος)

Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Νάξος)

18.08.2017, 8:30μμ – 18.08.2017, 9:30μμ

Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Ντελή

Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8528

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Νίκος Λεβογιάννης, φιλόλογος, πρώην Βουλευτής.

Αποσπάσματα θα διαβάσει η Κατερίνα Σιδερή, Μέλος του ΝΟΠΠΑΠΠΠΑ.

Ο συγγραφέας θα αναφερθεί με διαφάνειες στην προϊστορική Νάξο και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό.

Τον συντονισμό της παρουσίασης θα κάνει ο δημοσιογράφος Νικόδημος Λιανός.ΠερισσότεραΛιγότερα

1 θα πάνε
Στην Φθιώτιδα η Δήμητρα Μουλαρά

Στην Φθιώτιδα η Δήμητρα Μουλαρά

19.08.2017, 7:00μμ – 19.08.2017, 7:00μμ

Δρυμαια Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας και ο Σύλλογος Απανταχού Δρυμαιωτών σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Το τσαντάκι της Αλφαβήτας της Δήμητρας Μουλαρά.
Σας περιμένουμε το Σάββατο 19 Αυγούστου, στις 19:00, στον χώρο του Δημοτικού Σχολείου στη Δρυμαία Φθιώτιδας.
ΠερισσότεραΛιγότερα

10 ενδιαφέρθηκαν  ·  5 θα πάνε
Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Οικομουσείο Κoρώνου - Νάξος)

Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Οικομουσείο Κoρώνου – Νάξος)

20.08.2017, 7:30μμ – 20.08.2017, 8:30μμ

Οικομουσείο Κoρώνου

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Ντελή

O ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8528

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Νίκος Λεβογιάννης, φιλόλογος, πρώην Βουλευτής.

Αποσπάσματα θα διαβάσει η Κατερίνα Σιδερή, μέλος του ΝΟΠΠΑΠΠΠΑ.

Ο συγγραφέας θα αναφερθεί με διαφάνειες στην προϊστορική Νάξο και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό.

Τον συντονισμό της παρουσίασης θα κάνει ο δημοσιογράφος Νικόδημος Λιανός.ΠερισσότεραΛιγότερα

Στην Ξάνθη η Δήμητρα Μουλαρά

Στην Ξάνθη η Δήμητρα Μουλαρά

8.09.2017, 7:00μμ – 8.09.2017, 7:00μμ

Palia Poli
Xania
Xánthi,   Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας και το εκπαιδευτικό κέντρο Μεταγνώση, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης, σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Το τσαντάκι της Αλφαβήτας της Δήμητρας Μουλαρά.
Σας περιμένουμε την Παρασκευή 8 Σεπτεμβρίου, στις 19:00, στο Θεατράκι της Κεντρικής Πλατείας Ξάνθης.
ΠερισσότεραΛιγότερα

1 ενδιαφέρθηκαν  ·  1 θα πάνε
Η Έλενα Ακρίτα στη Θεσσαλονίκη

Η Έλενα Ακρίτα στη Θεσσαλονίκη

26.09.2017, 7:30μμ – 26.09.2017, 8:30μμ

Public
Tsimiski 24
Thessaloníki,  54624 Χάρτης

Ένας φόνος μεταξύ φίλων.
Η Έλενα Ακρίτα και o Άρης Δημοκίδης παρουσιάζουν το νέο της αστυνομικό μυθιστόρημα Το Mυστικό της Mπλε Πολυκατοικίας. Το τέλειο αυτό έγκλημα θα διαπραχθεί Πέμπτη 15 Ιουνίου 2017, στις 19:30 στα Public Τσιμισκή.

Public
Τσιμισκή 24
2310 227288ΠερισσότεραΛιγότερα

244 ενδιαφέρθηκαν  ·  103 θα πάνε

Φόρτωση περισσότερων

Διαγωνισμοί σε εξέλιξη

Υποβολή συμμετοχής!

Αρχείο

Είσοδος

Pin It on Pinterest

Αν σας άρεσε...

κοινοποιήστε το στους φίλους σας!