Κόκκινα φύλλα, του Ουίλλιαμ Φώκνερ

γράφει η Βάλια Καραμάνου

Το ανελέητο ανθρωποκυνηγητό ενός έγχρωμου σκλάβου μιας σάπιας αποικιοκρατικής αρχής είναι το θεαματικό κέντρο σε αυτό το λογοτεχνικό αριστούργημα του Ουίλλιαμ Φώνκνερ. Ένα λογοτεχνικό γκροτέσκο βασισμένο σε ένα πολιτιστικό αμάλγαμα που θα μπορούσε κάλλιστα να αντιπροσωπεύσει την παρακμάζουσα κοινωνία κάθε εποχής.

Χώρος δράσης είναι η Γιοκουαπατάουφα, όπου ζουν πλέον τρεις φυλές: οι λευκοί που αποίκισαν με βία το νησί, οι νέγροι σκλάβοι τους και οι ινδιάνοι ιθαγενείς που εκμαυλίζονται και ταυτίζονται με την πρώτη κατηγορία. Πρώτη αρχή του τόπου είναι ο Άντρας, ξεκινώντας από τον Ντουμ, που δηλητηριάζοντας τους συγγενείς του αναλαμβάνει την εξουσία. Στήνει μάλιστα στο κέντρο της ζούγκλας το σπίτι του, στην ουσία το σάπιο κατάστρωμα ενός ατμόπλοιου. Στην πραγματικότητα, πρόκειται για ένα ερείπιο στημένο σε σκουπίδια και μπάζα που διαθέτει κάποια νεοπλουτιστικά έπιπλα ως σύμβολα της εξουσίας. Εξέχουσα θέση ανάμεσά τους κατέχουν τοι φθαρμένες κόκκινες παντόφλες με τα ξεχαρβαλωμένα τακούνια, που υποτίθεται πως ανήκαν κάποτε στον Λουδοβίκο της Αγγλίας. Η κατοχή τους σημαίνει αυτόματα και την διαδοχή στην εξουσία. Παράλληλα, ο Ντουμ θεσπίζει το δουλεμπόριο έχοντας στην κατοχή του πολλούς νέγρους, που εφόσον «δεν μπορούσαν να τους φάνε όλους» τους ανάγκασαν να κόψουν το δάσος (καταγγελία της αποψίλωσης) και να φυτέψουν καλαμπόκια μοχθώντας νυχθημερόν σε μια αχρείαστη εργασία. Οι ιθαγενείς ινδιάνοι αναλαμβάνουν την επιτήρηση των σκλάβων αντιπροσωπεύοντας τους αποικιοκράτες και χάνοντας έτσι την πολιτιστική τους ταυτότητα. Έχουν καταντήσει πλέον αδρανείς, πλαδαροί και εντελώς παθητικοί. Στην αιματηρή αλυσίδα της διαδοχής εισέρχεται και ο Ισσετιμπέχα, ο γιος του Ντουμ, που με την σειρά του δολοφονείται από τον γιο του Μοκετούμπε.

Από αυτό το σημείο ξεκινά η ιστορία του συγκεκριμένου διηγήματος: ο νεκρός βασιλιάς οφείλει να ταφεί μαζί με το άλογο, τον σκύλο και τον δούλο του. Η τελετή όμως αργεί, μια και ο τελευταίος δραπετεύει στο δάσος τρέχοντας. Την καταδίωξή του αναλαμβάνουν δύο Ινδιάνοι, ο Μπάσκετ και ο Μπέρι, που με βεβαιότητα γνωρίζουν πως η σύλληψη του δούλου είναι θέμα χρόνου. Συχνά αναφέρεται πως «Δεν είναι ο τρόπος σωστός», «ο φόβος μυρίζει» και ως οι «λευκοί κατέστρεψαν τον κόσμο μας», αλλά συνεχίζουν παθητικά την αποστολή τους. Ο καταζητούμενος σκλάβος είναι ένας άντρας σαράντα ετών, που αρχικά κρύβεται στον στάβλο τρώγοντας αρουραίους, ενώ περιμένει την είδηση του θανάτου του αφεντικού του. Έπειτα, τρέχει ξέφρενα και ασταμάτητα σχεδόν για έξι ολόκληρες μέρες προκειμένου ν’ αποφύγει την σύλληψή του. Στην διάρκεια αυτών των ημερών, που στην ουσία είναι μέρος της θανάσιμης τελετουργίας – μια και δεν υπάρχει ελπίδα διαφυγής-, φτάνει όλο και πιο κοντά στην πρωτόγονη μορφή του τρώγοντας μυρμήγκια και τρωκτικά. Μάλιστα, σε κάποια στιγμή δαγκώνεται από ένα φίδι που του προκαλεί γάγγραινα στο χέρι. Έκπληκτος, διαπιστώνει πως θέλει να ζήσει(«σαν να μην γνώριζε την επιθυμία του») και μάλιστα παρακαλεί να τον ακρωτηριάσουν για να μην μολυνθεί. Καταλήγει στον βάλτο όπου πασαλείβεται με λάσπη για να καλυφθεί, αλλά τελικά εκεί συλλαμβάνεται. Οδηγείται πίσω την τελετή, ενώ ο νεκρός βρίσκεται ήδη σε αποσύνθεση μαζί με έναν ολόκληρο κόσμο: το σπίτι του άρχοντα είναι ετοιμόρροπο, ο νέος διάδοχος ένα παχύσαρκο και δυσκίνητο ον χωρίς ιδιαίτερη επαφή με το περιβάλλον, όλα είναι από καιρό νεκρά. Κι όμως ο δούλος δεν παύει να παλεύει να αποφύγει το αναπόφευκτο ζητώντας φαγητό και νερό. Και ενώ δεν είναι σε θέση να μασήσει ή να καταπιεί και οι τροφές με το νερό πέφτουν από το στόμα του στο θλιβερό του σώμα, εκείνος χρονοτριβεί λίγο ακόμα προκειμένου να παρατείνει την ζωή του.

Η σήψη, η ανθρωποφαγία, η πεπερασμένη ανθρώπινη φύση που όμως δεν χάνει την αξία της, η Μοίρα της ανθρωπότητας, που είναι η καταδίκη της, είναι μερικά από τα θέματα που θίγονται σε αντιδιαστολή πάντα με τις ανθρώπινες προσπάθειες υπέρβασης του θανάτου. Όσο και να γνωρίζουν οι σκλάβοι πως είναι θέμα ημερών να συλληφθούν, τόσο περισσότερο τρέχουν ενάντια στο πεπρωμένο τους. Παράλληλα, θίγεται έμμεσα – μέσω των ιθαγενών- το θέμα της αποικιοκρατίας και της δουλείας, πολύ πρωτοποριακά για την εποχή τους.

Ο Φώνκνερ μέσα σε αυτό το αφήγημα τολμά να χτίσει έναν τρομαχτικό κόσμο με αρχετυπικά πρότυπα που γίνονται καθολικά και διαχρονικά. Η αφήγηση, πυκνή και γεμάτη συμβολισμούς, ξεκινά in media res και εκτυλίσσεται σε διαφορετικά αφηγηματικά επίπεδα και εστιάσεις. Τελικά, τα «Κόκκινα φύλλα» της παρακμής που πνίγουν τον φυγά θα συμβολίζουν πάντα την εναγώνια και άνιση μάχη του ανθρώπου ενάντια στην φθορά και τον θάνατο. Όπως ο ίδιος ο Φώκνερ έχει πει: «ο άνθρωπος από την οδύνη και το τίποτα, επιλέγει πάντα την οδύνη».

Μετάφραση – επίμετρο: Γιάννης Παλαβος

Ακολουθήστε μας

Cyber story, των Μανώλη Σφακιανάκη και Εύης Βουκελάτου

Cyber story, των Μανώλη Σφακιανάκη και Εύης Βουκελάτου

Ο Ορφέας ανυπομονεί να τελειώσει το διάβασμα για να βυθιστεί στον κόσμο της ψηφιακής τεχνολογίας που τον ενθουσιάζει με τις δυνατότητές της και τον κάνει να νιώθει όμορφα. Δεν υπάρχουν κανόνες και όρια, τιμωρίες και «πρέπει», αντιθέτως, όλα επιτρέπονται, όλα μπορούν...

Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’

Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’

Μαρία Σκουρολιάκου ΜικροΓραφές ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Τον Απρίλιο του 2024, το Κέντρο Ευρωπαϊκών Εκδόσεων Χάρη Πάτση προχώρησε στην έκδοση της νέας ποιητικής συλλογής της Μαρίας Σκουρολιάκου, που εν προκειμένω φέρει τον τίτλο ‘Μικρογραφές....

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

ΒιβλιοκριτικέςΠαιδική λογοτεχνία
Cyber story, των Μανώλη Σφακιανάκη και Εύης Βουκελάτου
Cyber story, των Μανώλη Σφακιανάκη και Εύης Βουκελάτου

Cyber story, των Μανώλη Σφακιανάκη και Εύης Βουκελάτου

Ο Ορφέας ανυπομονεί να τελειώσει το διάβασμα για να βυθιστεί στον κόσμο της ψηφιακής τεχνολογίας που τον ενθουσιάζει με τις δυνατότητές της και τον κάνει να νιώθει όμορφα. Δεν υπάρχουν κανόνες και όρια, τιμωρίες και «πρέπει», αντιθέτως, όλα επιτρέπονται, όλα...

Βιβλιοκριτικές
Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’
Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’

Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’

Μαρία Σκουρολιάκου ΜικροΓραφές ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Τον Απρίλιο του 2024, το Κέντρο Ευρωπαϊκών Εκδόσεων Χάρη Πάτση προχώρησε στην έκδοση της νέας ποιητικής συλλογής της Μαρίας Σκουρολιάκου, που εν προκειμένω φέρει τον τίτλο...

ΒιβλιοκριτικέςΠαιδική λογοτεχνία
Ο βασιλιάς που δεν ήθελε να κάνει πόλεμο, της Lucia Giustini
Ο βασιλιάς που δεν ήθελε να κάνει πόλεμο, της Lucia Giustini

Ο βασιλιάς που δεν ήθελε να κάνει πόλεμο, της Lucia Giustini

Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ένας βασιλιάς που δεν ήθελε να κάνει πόλεμο. Όλοι οι βασιλιάδες έφευγαν με τον στρατό τους για να κατακτήσουν κι άλλα εδάφη ώστε να κάνουν τα βασίλειά τους μεγαλύτερα αλλά ο βασιλιάς Φλωρέντιος αρνούνταν! Προτιμούσε να κοιμάται μέχρι...

Βιβλιοκριτικές
Η ζωγράφος – Άνδρεα Αρβανιτίδου
Η ζωγράφος – Άνδρεα Αρβανιτίδου

Η ζωγράφος – Άνδρεα Αρβανιτίδου

- γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Η ζωγράφος της ιστορίας μας, ονομάζεται Άννα. Είναι ένα ιδιαίτερο, χαρισματικό και ταλαντούχο κορίτσι που μένει σε μια μονοκατοικία στα Πετράλωνα με τους γονείς της. Μεγαλώνει σε ένα περιβάλλον γεμάτο θαλπωρή και αγάπη και από νεαρή...

ΒιβλιοκριτικέςΠαιδική λογοτεχνία
Μια φορά ήταν ο καιρός, του Κωνσταντίνου Ιωακειμίδη
Μια φορά ήταν ο καιρός, του Κωνσταντίνου Ιωακειμίδη

Μια φορά ήταν ο καιρός, του Κωνσταντίνου Ιωακειμίδη

Μια φορά κι έναν καιρό… ήταν ο καιρός! Με πολλά σπάνια ταλέντα, αεικίνητος και πάντα άστατος ώστε να μη βαριέται και να τον αγαπούν οι θαυμαστές του, κάνει καζούρα σε όλο τον κόσμο με τις διαρκείς αλλαγές: στις νότιες χώρες έχει πολλές μέρες ηλιοφάνεια, στις...

Βιβλιοκριτικές
Μιλάς ξένες γλώσσες, το ξέρεις; της Αλέκας Ζωγράφου
Μιλάς ξένες γλώσσες, το ξέρεις; της Αλέκας Ζωγράφου

Μιλάς ξένες γλώσσες, το ξέρεις; της Αλέκας Ζωγράφου

Το ξέρατε ότι μιλώντας ελληνικά μιλάμε και ξένες γλώσσες; Μπορείτε να φανταστείτε πόσες από αυτές τις λέξεις έχουν παρεισφρήσει στην καθημερινή μας ομιλία και δεν το έχουμε αντιληφθεί; Ελάτε λοιπόν να ανακαλύψουμε τις πιο γνωστές λέξεις-δάνεια που υπάρχουν στο...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου