Λογοτεχνία στην πρωτοβάθμια εκπαίδευση και στη ζωή!

14.04.2014

 

books

Η τέχνη είναι έμφυτη στον άνθρωπο. Ποτέ δεν αρκέστηκε, σε βάθος χιλιετηρίδων, στην επικοινωνία για τα τρέχοντα και την επιβίωση. Εκφράσεις επίσημες, συμβολισμοί και καλλιτεχνικές παραστάσεις, ήδη από την εποχή των σπηλαίων, καθιστούν τον άνθρωπο ον, όχι μόνο διαδικαστικό και διεκπεραιωτικό, αλλά εκφραστή υψηλών ιδανικών και παραγωγό αισθητικής τέχνης έστω από, ή έστω για, τα καθημερινά και τετριμμένα. Όλα αυτά, οι συνθήκες, τα γεγονότα, οι συνήθειες και οι διάφορες απόψεις μπορούν να αναχθούν σε μορφές τέχνης και να συμπαρασύρουν το υλικό, το καθημερινό ακόμα και το μόχθο και ό,τι ταπεινό, να το εξυψώσουν και να στήσουν μνημεία πνεύματος και ψυχής ατέρμονα.

Ποιος ορίζει την τέχνη σήμερα ή τα «προϊόντα της»; Ανάλογα με το ποιος ορίζει αυτά κάποιοι θα ανελιχθούν, θα εξελιχθούν ή θα εκπέσουν της υπόληψης και της κριτικής των «ειδημόνων». Υποκειμενικές μόνο απόψεις μπορούν να εκφραστούν και έτσι μέσα από την αλληλεπίδραση και ευγενική ανταλλαγή απόψεων μπορούμε να δημιουργήσουμε πολιτισμό.

Πώς να μείνει απαθής ο κάθε γονιός ή ο κάθε δάσκαλος όταν ακούει ή διαβάζει περιγραφές και εξιστορήσεις για γεγονότα ή πρόσωπα που άπτονται του ενδιαφέροντος των παιδιών; Ο μαγικός και αθώος κόσμος τους μπορεί να ταξιδέψει τους ακροατές - αναγνώστες (κυρίως ενήλικες) και να τους ταρακουνήσει ή να τους ξεβολέψει από –μερικές φορές–  μια «στείρα- στερημένη» διαβίωση.

Το σχολείο ως φορέας εκπαίδευσης παρέχει γνώσεις μέσα από συγκεκριμένες πληροφορίες και τελευταία από πλήθος πηγών και απόψεων, χάριν της τεχνολογίας και της ευγενούς - με σεβασμό στους επιμέρους πολιτισμούς εφαρμοζόμενης - παγκοσμιοποίησης, καθώς και την αυτενέργεια του κάθε εκπαιδευτικού για την στήριξη και την ενδυνάμωση των μαθητών.

Ανάλογα με την ηλικία και το επίπεδο των παιδιών παρέχονται τα εργαλεία για την ενδυνάμωση της γλωσσικής επάρκειας και ικανότητας στο πλαίσιο των επικοινωνιακών αναγκών. Τα εργαλεία αυτά μπορούν να «μορφώσουν» ένα νεαρό άτομο και ή να γίνουν «υπηρέτες» του για να πραγματώσει τους σκοπούς και τις επιδιώξεις του (έκφραση – επικοινωνία - σκέψη) ή να το οριοθετήσουν και τελεολογικά να το κατευθύνουν απαρέγκλιτα σε προαποφασισμένες φόρμες σκέψεις και φόρμες δράσης που ορίζει αυτό το μόρφωμα.

«Το εύρος της σκέψης μας εξαρτάται από το γλωσσικό μας πλούτο».

Η παροχή μοντέλων παρουσίασης και αποτύπωση της σκέψης μας, με βάση την επικοινωνιακή πλευρά  της γλώσσας υποστηρίζεται μέσα από τα σχολικά εγχειρίδια και ενδεικτικά γίνεται εφαρμογή της ως ένα βασικό «σώμα» για την έκφραση υπό τις διάφορες περιστάσεις που προκύπτουν.   

Όμως ποιος μπορεί να αντιληφθεί τι θα πράξει και πως θα χειριστεί κάθε παιδί τα τεχνικά δεδομένα που παρέχονται στην εκπαίδευση; Μπορεί κάποιος να δώσει αυτά τα στοιχεία σε έναν μαθητή και να προβλέψει μια πορεία λογοτεχνική στην μετέπειτα πορεία του; Είμαστε σίγουροι ότι θα γαλουχήσουμε έναν Ελύτη ή έναν παπαγάλο της φόρμας του Ελύτη; «Εν αρχή μεν μίμησις» βέβαια αλλά ποια τα άλλα συστατικά στοιχεία και συνθήκες για την επιτέλεση του σκοπού;

Θέλουμε να παράγουμε καλλιτέχνες - λογοτέχνες ή να στηρίξουμε μια προσωπικότητα ξεχωριστή παρέχοντας βασικές γνώσεις για την πραγματοποίηση των ονείρων της και συνάμα το άνοιγμα του ορίζοντα του νέου ανθρώπου και τον τρόπο να προχωρήσει ένα βήμα παραπέρα; Αν δεχθούμε την παραπάνω θεωρία της σχετικότητας της γλώσσας τότε η μετακένωση της δομής, της λειτουργίας και της χρήσης της γλώσσας στους νέους αρκεί για να πλουτίσει η σκέψη και να απολαύσουμε τους καρπούς της προσφορά αυτής αύριο στο κοινωνικό περιβάλλον μας.

Μπορούμε να παρουσιάσουμε το ήδη μεγάλο έργο της ελληνικής και παγκόσμιας λογοτεχνίας, μπορούμε να «εφοδιάσουμε» τον κάθε έναν με τα βασικά εργαλεία της γλώσσας και να περιμένουμε να δρέψουμε τους καρπούς σε βάθος χρόνου. Το κάθε άτομο θα εσωτερικεύσει όλα αυτά με το δικό του ξεχωριστό τρόπο και ανάλογα με τις προσμονές, τα όνειρα και τα ατομικά ιδεώδη θα τα κοινωνήσει είτε με μια παραγωγή λογοτεχνικού τύπου αναγνωρίσιμη είτε με μια ποιότητα σκέψης εκλεπτυσμένη και μέσα από την επίδραση της γλώσσας και της λογοτεχνίας.

Ολοκλήρωση προσωπικότητας μέσα από την γλωσσική ή μη αλληλεπίδραση με τους άλλους ή παραγωγή κάποιου τύπου λογοτεχνικού έργου καμιά φορά είναι οι δύο όψεις του ίδιου νομίσματος αυτού της γλωσσικής ικανότητας και της έκφρασης και τέλεσης «αγαθών» λόγων και έργων.

Απλουστευτικά ένας καλός «λόγος» στον συνάνθρωπο σε μια στιγμή που χρειάζεται ή το να διάγεις δημιουργικά απ’ τη μια και η συγγραφή ενός λογοτεχνικού μνημειώδους μυθιστορήματος απ’ την άλλη είναι αποτέλεσμα και προϋπόθεση της λογοτεχνίας, της τέχνης της σκέψης, της « γαθής» αν μου επιτρέπεται, που την ταύτιζαν οι αρχαίοι με τον λόγο.

 

_

γράφει ο Βαλάντης Μπάτσαρης

Μην ξεχνάτε πως το σχόλιό σας είναι πολύτιμο!

Ακολουθήστε μας

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κριτήριο Αξιολόγησης – «Ζωή – πατίνι» με τη νέα μόδα στην Ευρώπη

Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου: Κριτήριο Αξιολόγησης – «Ζωή – πατίνι» με τη νέα μόδα στην Ευρώπη

«Ζωή – πατίνι» με τη νέα μόδα στην Ευρώπη Νεοελληνική Γλώσσα Γ΄ Λυκείου Κριτήριο Αξιολόγησης   του Κωνσταντίνου Μάντη -   Κείμενο 1 «Ζωή – πατίνι» με τη νέα μόδα στην Ευρώπη Είναι βέβαιο ότι η είδηση που ακολουθεί θα λυπήσει τους λάτρεις των ηλεκτρικών...

ΙΕΠ – Αξιολόγηση Σχολικών Μονάδων: Τεκμηρίωση αποτίμησης αξόνων

ΙΕΠ – Αξιολόγηση Σχολικών Μονάδων: Τεκμηρίωση αποτίμησης αξόνων

Αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα του Ινστιτούτου Εκπαιδευτικής Πολιτικής οδηγός για την τεκμηρίωση αποτίμησης αξόνων για την αξιολόγηση των σχολικών μονάδων. Σύμφωνα με τον οδηγό, η τεκμηρίωση αφορά στη συνοπτική καταγραφή των πεπραγμένων του σχολείου και των εκπαιδευτικών...

Τι είναι το edupass.gov.gr που εισήχθη με τροπολογία για ψήφιση στη Βουλή

Τι είναι το edupass.gov.gr που εισήχθη με τροπολογία για ψήφιση στη Βουλή

Με τροπολογία που εισήχθη σήμερα προς ψήφιση στη Βουλή των Ελλήνων, δημιουργείται ειδική ηλεκτρονική πλατφόρμα δια της οποίας θα γίνεται ο έλεγχος για τη συνδρομή των νόμιμων προϋποθέσεων για δυνατότητα φυσικής παρουσίας σε κάθε εκπαιδευτική δομή, ανεξαρτήτως τύπου...

Τι αλλάζει στο σχολείο από τη φετινή σχολική χρονιά

Τι αλλάζει στο σχολείο από τη φετινή σχολική χρονιά

Το Υπουργείο Παιδείας αναφέρει σε ανακοίνωσή του πως από το σχολικό έτος 2021 - 2022 μεταξύ άλλων θα ισχύουν τα εξής: Καθολική εφαρμογή της δίχρονης προσχολικής εκπαίδευσης: - Φέτος, για πρώτη φορά, η δίχρονη προσχολική εκπαίδευση εφαρμόζεται καθολικά σε όλους τους...

Σκέψεις ενός Δασκάλου για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς

Σκέψεις ενός Δασκάλου για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς

O κύριος Στέφανος Μακρυγιάννης είναι εκπαιδευτικός στην Α'θμια Εκπαίδευση στην ακριτική Ροδόπη. Εκθέτει τις σκέψεις του για το άνοιγμα των σχολείων και την έναρξη των μαθημάτων της φετινής χρονιάς, χωρίς περιστολές ή υπεκφυγές από την αλήθεια. Γράφει: Καθώς το...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Σκέψεις ενός Δασκάλου για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς

Σκέψεις ενός Δασκάλου για την έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς

O κύριος Στέφανος Μακρυγιάννης είναι εκπαιδευτικός στην Α'θμια Εκπαίδευση στην ακριτική Ροδόπη. Εκθέτει τις σκέψεις του για το άνοιγμα των σχολείων και την έναρξη των μαθημάτων της φετινής χρονιάς, χωρίς περιστολές ή υπεκφυγές από την αλήθεια. Γράφει: Καθώς το...

Καλή σχολική χρονιά!

Καλή σχολική χρονιά!

Η ιστοσελίδα τοβιβλίο.net εύχεται σε μαθητές, εκπαιδευτικούς και γονείς Καλή Σχολική Χρονιά!

Οι τελευταίες εξελίξεις στην εκπαίδευση 6/9 – 12/9

Οι τελευταίες εξελίξεις στην εκπαίδευση 6/9 – 12/9

Εβδομάδα έντονης δραστηριότητας, κυρίως νομοθετικής, για την εκπαίδευση η εβδομάδα που μας πέρασε εν όψει της αυριανής έναρξης των μαθημάτων. Εκδόθηκε η αριθ. Δ1α/Γ.Π.οικ. 55254/10-9-2021 ΚΥΑ (ΦΕΚ 4187/Β) με λεπτομερείς οδηγίες για τη λειτουργία Πρωτοβάθμιας,...

6 σχόλια

6 Σχόλια

  1. Ανώνυμος

    Πολύ όμορφο άρθρο! …«Το εύρος της σκέψης μας εξαρτάται από το γλωσσικό μας πλούτο»…σωστά!!!

    Απάντηση
    • gkourlis

      Μπράβο Βαλάντη, πολύ ωραίο άρθρο. Συμφωνώ με τον Ανώνυμο.

      Απάντηση
  2. Μαίρη Αποστολάκου.

    Εξαιρετικό δοκίμιο κύριε Μπάτσαρη.

    Απάντηση
  3. Βαλάντης Μπάτσαρης

    Ευχαριστώ πολύ , Ανώνυμε και εσάς κα Αποστολάκου. Ευχαριστώ, επίσης το vivlio.net για το «βήμα» που μου δόθηκε και τους συμμετέχοντες, για τις δικές τους «καταθέσεις», σ’ αυτή την «τράπεζα ιδεών».

    Απάντηση
  4. Κατερίνα Χριστίδου

    Πόσο δίκιο έχετε κ. Μπάτσιαρη! Συγχαρητήρια για το άρθρο σας.

    Απάντηση
  5. Andreas Antoniou

    Πολύ ωραίο και εύστοχο άρθρο! Θα χαρώ να διαβάσω και άλλα άρθρα σας στο μέλλον!

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου