Οι “υδράργυροι” του Λουκιανού Κηλαηδόνη

22.04.2016

Λουκιανός Κηλαηδόνης
Γαβριηλίδης
ISBN: 978-960-576-442-5

Ο Λουκιανός Κηλαηδόνης είναι γνωστός τραγουδοποιός και αγαπημένος για το σκωπτικό ύφος των στίχων του. Ωστόσο, δεν είναι γνωστή στο ευρύ αναγνωστικό κοινό η συλλογή διηγημάτων του «υδράργυροι» από το 1975, που πρόσφατα (2015) επανεκδόθηκε για τρίτη φορά. Πρόκειται για μία συλλογή δεκαοκτώ μικρών διηγημάτων που το 1975 κυκλοφόρησε σε τριακόσια αριθμημένα και υπογεγραμμένα αντίτυπα. Το 1976 και ως μουσική συνέχεια των «υδραργύρων» κυκλοφόρησε και η «Media Luz», ένα soundtrack για ένα φιλμ νουάρ που δεν γυρίστηκε ποτέ. Στο δίσκο αυτό απαντώνται οι μουσικές βάσεις για το μεταγενέστερο προσωπικό μουσικό ύφος που αγαπήθηκε από τόσο κόσμο. 

Η επανέκδοση, σαράντα χρόνια υπό τον τίτλο «υδράργυροι media luz» (Γαβριηλίδης, 2015) μετά έγινε σε συνεργασία με το ραδιοσταθμό 105,5 Στο Κόκκινο (όπου ο Κηλαηδόνης διάβαζε σε ένα μεταμεσονύχτιο μουσικό ένθετο τα διηγήματά του) συνοδευόμενη από ένα audio CD όπου ο τραγουδοποιός διαβάζει τα έργα του υπό τους ήχους εξαίσιας μουσικής τζαζ ως αναπόσπαστο μουσικό συμπλήρωμα.

Με τα διηγήματα αυτά, ο Λουκιανός επιχειρεί για πρώτη φορά την ανασύνθεση των αναμνήσεών του από πράγματα που τον συνθέτουν και κυρίως τα φιλμ νουάρ της δεκαετίας του ’50 μέσα από ένα τελείως προσωπικό ύφος γραφής. Και έχει τη σημασία του να δούμε αυτά τα διηγήματα στο λογοτεχνικό περιβάλλον της δεκαετίας του 1970 για να αναδειχθεί τόσο η διαχρονική τους δύναμη όσο και να προσεγγίσουμε τον πειραματισμό και τους νεωτερισμούς του Κηλαηδόνη.

Με σαφή τη νεοϋπερρεαλιστική στροφή και χαρακτηριστικές επιρροές από τον Εμπειρίκο, ο δημιουργός αναζητά διέξοδο έκφρασης στην πεζολογία και όχι στη στιχουργική (όπως ίσως θα περιμέναμε με τη γνώση της καριέρας του). Τα διηγήματά του όμως περισσότερο μοιάζουν με προδρόμους των flash stories, αφού η έκτασή τους καλύπτει μόλις μία παράγραφο. Ωστόσο, μεθοδολογικά και κριτικά θα διατηρήσουμε αποστάσεις από τον όρο διηγήματα.

Αντίθετα, θα μιλήσουμε μάλλον για ποιητικά διηγήματα (σαφώς και δεν πρόκειται για πεζοποιήματα παρά τα έντονα πεζολογικά στοιχεία). Πέρα από την παραγραφοποιημένη μορφή, εντοπίζεται μία διηγηματογραφική πλήρης σύνταξη πεζού κειμένου· χωρίς ελλειπτικές προτάσεις με αντιποιητική έκφραση δομούνται τα έργα της συλλογής. Δίχως όμως πλοκή και επιμέρους σκηνές δεν είναι διηγήματα, ενώ απέχουν σημαντικά και από τα πολυκεντρικά πεζογραφήματα του Γιώργου Ιωάννου. Η ποιητική τους έκταση και το ποιητικό ύφος με το ρομαντικό συναίσθημα διαμορφώνουν ένα υβριδικό είδος.

Η ρέουσα γλώσσα του με τη λιτότητα που ορίζει η οικεία/καθημερινή εκφραστική και την προφορικότητα, δημιουργούν ένα πλούσιο εικαστικό περιβάλλον. Το καναβάτσο του Κηλαηδόνη είναι γεμάτο ανθρώπους, κίνηση και ήχους. Ερείπια, νυχτερινοί χώροι και φως, χρώματα και χώματα εντυπωσιάζουν παρά τη μελαγχολική αίσθηση. Μοιάζουν με κινηματογραφικά υβριδικά στιγμιότυπα σινεμασκόπ (πολυφωνικά) και φιλμ νουάρ.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Το πρωτοενικό αφηγηματικό ύφος ενισχύει την οικειότητα της γλώσσας και διαμορφώνει έναν χαρακτήρα εκμυστήρευσης με υπαρξιακές προσεγγίσεις. Το σουρεαλιστικό στοιχείο ντύνει την υπαρξιακή αγωνία. Οι εικόνες και ο χώρος εναλλάσσονται μέσα από μία ονειρική ρευστότητα· ποτέ ο χώρος δεν μένει ο ίδιος στα έργα  της συλλογής. Υγρός ο χώρος κινείται πάνω στον μνημονικό άξονα του χρόνου.

Ωστόσο, διαχέεται μία παράλογη αισιοδοξία η οποία ισορροπεί μελαγχολικό ύφος που συχνά αναβλύζει. Το πολύχρωμο κάδρο και η υπερρεαλιστική ρευστότητα αφήνει την αισιοδοξία να διαστέλλεται στο χώρο.

Η επανέκδοση της συλλογής μαζί με το μουσικό CD δίνει την ευκαιρία στο αναγνωστικό κοινό, όχι μόνο να δει τους -τότε- νεωτερισμούς του Κηλαηδόνη, αλλά ταυτόχρονα και να προσεγγίσει και τις καλλιτεχνικές του αναζητήσεις όταν ακόμα διαμόρφωνε το προσωπικό του ύφος, στιχουργικά και μουσικά.

Ακολουθήστε μας

Αναζητώντας τη Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, του Γεωργίου Αναπνιώτη

Αναζητώντας τη Βυζαντινή Κωνσταντινούπολη, του Γεωργίου Αναπνιώτη

Ο Γεώργιος Αναπνιώτης γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη, όπου και σπούδασε Αρχιτεκτονική στην Ακαδημία Καλών Τεχνών (Mimar Sinan Universitesi). Το 1966 αναγκάστηκε να διαφύγει στην Ελλάδα και συνεργάστηκε με αρχιτεκτονικά γραφεία ενώ στη συνέχεια μελέτησε και επέβλεψε...

«Ο Δράκος», της  Καίτης Δροσίνη

«Ο Δράκος», της Καίτης Δροσίνη

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Ο Δράκος ζει σ’ ένα παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου, όπου το Φως πλημμυρίζει τα σοκάκια με τις βουκαμβίλιες και τα μικρά γραφικά σπίτια  σκαρφαλώνουν το ένα πάνω στο άλλο. Ένα μέρος παραδεισένιο, όπου νομίζεις πως το Κακό δεν μπορεί να...

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Μερικές φορές αυτός που σε αφήνει να φύγεις σε αγαπάει περισσότερο από αυτόν που σε κρατάει κοντά του..." Αυτή είναι η φράση η οποία αντιπροσωπεύει εν ολίγοις το νόημα του βιβλίου "Το τρένο των παιδιών" της Ναπολιτάνας λογοτέχνιδας Βιόλα...

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Συνήθως όταν διαλέγουμε παραμύθια ψάχνουμε αυτά που έχουν ένα κοινωνικό μήνυμα να περάσουν, αυτά που είναι διασκεδαστικά ή αυτά που κινητοποιούν τις δεξιότητες των παιδιών. Τα τελευταία χρόνια η παιδική λογοτεχνία καταπιάνεται όλο και συχνότερα με πιο «δύσκολες»...

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Ο Αλέξανδρος Κορρές, δημοσιογράφος και παρουσιαστής στη μεσημεριανή τηλεοπτική ζώνη, βρίσκεται δολοφονημένος, βασανισμένος και φριχτά ακρωτηριασμένος στο διαμέρισμά του στον Λυκαβηττό. Τι θέλει να δείξει ο δολοφόνος με τον τρόπο που τοποθέτησε το θύμα αφού αφαίρεσε τη...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου