Select Page

Οψέποτε, στη Γη του Γαλάζιου Νείλου (βιβλιοκριτική)

Οψέποτε, στη Γη του Γαλάζιου Νείλου (βιβλιοκριτική)

Δύο χρόνια μετά τη συλλογή διηγημάτων «ο διάδρομος» ο Χριστόφορος Παπαχαραλάμπους επιστρέφει με το μυθιστόρημα «οψέποτε, στη γη του Γαλάζιου Νείλου». Στο βιβλίο σε ύφος απομνημονευμάτων συμπλέκεται ο μύθος με τα αυτοβιογραφικά βιώματα και τις παραστάσεις της παροικίας.

Ένα λιοντάρι αποτελεί το βασικό ιστό της εξέλιξης της πλοκής. Με αφορμή ένα λέοντα με μαύρη χαίτη σκιαγραφούνται οι αναμνήσεις ενός μακρινού παρελθόντος. Το Κέρας της Αφρικής αναβιώνει με τις θύμισες ενός παιδιού. Οι λευκοί μετανάστες και οι τοπικές φυλές δημιουργούν τον κοινωνικό περίγυρο του νεαρού αφηγητή.

Με κυρίαρχο το α΄ ενικό γραμματικό πρόσωπο καταγράφονται στιγμές καθημερινότητας ενός παιδιού χιλιάδες χιλιόμετρα μακριά από την πατρίδα του μαζί με τις αγωνίες της ελληνικής παροικίας στην Αιθιοπία.

Κορμός της πλοκής είναι η κοινωνική ζωή με περιφερειακές αναφορές στην οικονομική δραστηριότητα των μεταναστών. Άλλωστε, επίκεντρο είναι ένα παιδί, μετανάστης δεύτερης γενιάς.

Η συνειρμική γραφή και το προσωπικό ύφος (σχόλια, εστίαση, πρωτοπρόσωπη διήγηση) είναι η μεγάλη αφηγηματική δύναμη του μυθιστορήματος. Στην ουσία μοιάζει να έχουμε δύο αφηγητές: ένα παιδί κι έναν ώριμο. Το παιδί με εσωτερική εστίαση αφηγείται όσα βίωσε και ένιωσε, όπως τα έβλεπε με την αντίληψη της ηλικίας και της εποχής, ενώ ο ώριμος αφηγητής σχολιάζει, βλέπει τα μελλούμενα και κάνει παρεκβάσεις. Όλα όμως γίνονται με τρόπο φυσικό, σαν σε ένα ημερολόγιο αναμνήσεων.

Με πλήθος αφηγηματικών τεχνικών ο αφηγητής μας μεταφέρει δεκαετίες πίσω, στην παιδική του ηλικία. Εγκιβωτισμένες αφηγήσεις, αναδρομές και παρένθετα σχόλια, δίνουν ένα πολυσύνθετο εμπλουτισμένο κείμενο διήγησης που βοηθούν την ανάγνωση να προχωρά απρόσκοπτα. Την ίδια στιγμή η συχνή χρήση της πρόληψης, όταν ο συγγραφέας μας δίνει τα μελλούμενα του αφηγηματικού παρόντος, και της προοικονομίας ώστε τίποτα να μην ξαφνιάζει τον αναγνώστη, πλουτίζουν το κείμενο.

Την αφήγηση αναβαθμίζει η φυσικότητα της γλώσσας. Η ανάγνωση προχωρά άκοπα χάρη στην προφορικότητα της γραφής. Η ανεπιτήδευτη γλώσσα καθιστά το κείμενο εύκολο στην προσέγγισή του. Η δε πολυγλωσσία της Αιθιοπίας αποτυπώνεται με τρόπο παραστατικό. Ευρωπαϊκές γλώσσες μεταναστών, διάλεκτοι ιθαγενών και τοπικά έθιμα κι ήθη καταγράφονται μέσα από τις παιδικές αναμνήσεις. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση προσδίδει μία ξεχωριστή παραστατικότητα. Η εναλλαγή σκηνών δεν αφήνει τον αναγνώστη να κουραστεί.

Στο μυθιστόρημα απομυθοποιείται η "εξωτική" ζωή της Αφρικής καθώς με τρόπο ρεαλιστικό τονίζονται οι κίνδυνοι που απειλούν έναν άνθρωπο. Οι άνθρωποι εκτίθενται καθημερινά σε σοβαρούς κινδύνους απειλούμενοι από σαρκοβόρα ζώα, επικίνδυνα έντομα, επικίνδυνες μεταδοτικές ασθένειες. Ταυτόχρονα όμως απομυθοποιείται και η αφελής άποψη για την παιδική ξεγνοιασιά. Τα τάχα ανέμελα μαθητικά χρόνια παρουσιάζονται μέσα από τα μάτια ενός παιδιού ως ένα διαρκές σκληρό περιβάλλον τιμωριών, αγωνιών, πρόωρων ερωτικών σκιρτημάτων. Με τρόπο μοναδικό ο συγγραφέας αποτυπώνει την παιδική ψυχολογία.

Ωστόσο, έκδηλη σε κάθε φράση διατηρείται η νοσταλγία του ενήλικα αφηγητή για τα παιδικά του χρόνια στην Ανατολική Αφρική. Το βιβλίο λειτουργεί σαν προσευχή για επιστροφή στη γενέθλια γη. Η πεθυμιά της πατρίδας των παιδικών χρόνων είναι διαπνέει όλο το κείμενο, η λαχτάρα, άλλωστε, για επιστροφή στο παρελθόν αποτελεί το κυρίαρχο συναίσθημα. Μοιάζει σαν θέλει με το κείμενο ο συγγραφέας να εξαγνιστεί που εγκατέλειψε το Κέρας και το Γαλάζιο Νείλο.  Αναπολεί τη Ντίρε Ντάουα, την Αντίς Αμπέμπα.

Οψέποτε είναι η προσευχή του συγγραφέα στο πνεύμα του ποταμού Αμπάι να του δοθεί το δώρο να ξαναδώ την Γη του Γαλάζιου Νείλου, τη Γη του λιονταριού με τη μαύρη χαίτη, τη γη που γεννήθηκαν οι γονείς του, εκείνος και τα αδέλφια μου κι εγώ. 

Το βιβλίο 'Οψέποτε, στη γη του Γαλάζιου Νείλου' μπορείτε να το βρείτε εδώ.

 

ΣυγγραφέαςΧριστόφορος Παπαχαραλάμπους Εκδόσεις Bookstars | Είδος: μυθιστόρημα

Εκδοτική επιμέλεια: Δήμος Χλωπτσιούδης | Επιμέλεια κειμένων: Άννα Παπαδοπούλου

Επιμέλεια εξωφύλλου: Κώστας Θερμογιάννης

ISBN: 978-960-57103-2-3 | Αθήνα, 2014 | Τιμή: 18,00€

Επιμέλεια κειμένου

Δήμος Χλωπτσιούδης

Ο Δήμος Χλωπτσιούδης είναι φιλόλογος και ποιητής. Γράφει δοκίμια και κριτικές ποίησης παρακολουθώντας τις νέες τάσεις στην Τέχνη. Ασχολείται με επιμέλειες κειμένων και εκδόσεων. Έχει συγγράψει ιστορικές και κοινωνικές μελέτες. Άρθρα (πολιτικά, εκπαιδευτικά, λογοτεχνικά) του δημοσιεύονται στο site tovivlio.net, στο tvxs.gr, στα "Ενθέματα" της Κυριακάτικης Αυγής κ.ά. Έχουν εκδοθεί οι ποιητικές συλλογές: «η οργή της πεταλούδας» (2013), «κατάστιχα» (2014) και «ακατάλληλο» (2016). Έχει συγγράψει τα πολιτικά δοκίμια βιβλία «η δημαγωγία της δημοκρατίας» (2009), «Τοπική Αυτοδιοίκηση, προοπτικές ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών» (δοκιμιακή μελέτη, 2011), και «η μεσαία τάξη στην αγχόνη της κρίσης» (2014). Επίσης, έχει εκδόσει τη συλλογή κοινωνικών δοκιμίων «7 δοκίμια» (2013).

3 Σχόλια

  1. ΧΡΙΣΤΟΦΟΡΟΣ ΠΑΠΑΧΑΡΑΛΑΜΠΟΥΣ

    Δήμο φίλε μου είναι σχεδόν ανατριχιαστικό-ευχάριστα ανατριχιαστικό -το γεγονός ότι διαβάζοντας την ματιά σου πάνω στο βιβλίο ένιωσα ότι εσύ είσαι κείνο το παιδί για το οποίο γράφτηκε. Ότι εσύ έζησες τα διάφορα γεγονότα που αναφέρονται στην αφήγηση. Αυτό για μένα έχει πολύ μεγαλύτερη αξία και από πιο θερμό επαινετικό σχόλιο που θα μπορούσε να γραφτεί ή να ειπωθεί.
    Δεν νομίζω ότι έχω κείνα τα λόγια που θα μπορούσαν να εκφράσουν την ευγνωμοσύνη μου για την τεράστια συμβολή σου στην γέννηση του βιβλίου. Σε παρακαλώ έχε στο νου σου πως παρά τον πλούτο της υπέροχης γλώσσας μας, υπάρχουνε στιγμές που αυτός (ο πλούτος) δεν έχει τα αποθέματα λέξεων που μπορούν να εκφράσουν συναισθήματα όπως αυτά που με κατακλύζουν τώρα. Ας αρκεστώ λοιπόν σε ένα πτωχό αλλά από τα βάθη της καρδιάς μου προερχόμενο ΕΥΧΑΡΙΣΤΏ!

    Απάντηση
    • Δήμος Χλωπτσιούδης

      Εμείς πρέπει να ευχαριστούμε εκείνους τους ανθρώπους που προσπαθούν κάτω από τέτοιες συνθήκες να δείξουν ότι μπορούν να γράψουν και να διεκδικήσουν επάξια την ιδιότητα του “συγγραφέα”. Και τελικά αυτό είναι που έχει σημασία…

      Απάντηση
  2. Βάσω Αποστολοπούλου-Αναστασίου

    “Το βιβλίο λειτουργεί σαν προσευχή για επιστροφή στη γενέθλια γη” – ακριβώς η δική μου τελική αίσθηση αγαπημένοι φίλοι μου Χριστόφορε και Δήμο!

    Πριν λίγες μέρες τελείωσα το “Οψέποτε” κι η γλυκιά γεύση της νοσταλγίας και του παραμυθιού είναι ακόμη στα χείλη μου – γιατί ο Γαλάζιος Νείλος και οι υπέροχες περιγραφές της γης του και των ξεχωριστών ανθρώπων της είναι ένα γοητευτικό παραμύθι που σε ταξιδεύει σε μέρη μυστηριακά και πανέμορφα, σε συγκινεί, σε κάνει να χαμογελάς αλλά και να αγωνιάς, να απορείς, να θαυμάζεις, να δυσπιστείς αλλά ταυτόχρονα και να έλκεσαι από το παράδοξο, το “αδύνατο” και να συμπορεύεσαι με τον συγγραφέα-παιδί στα μονοπάτια των παιδικών και εφηβικών του χρόνων!

    Φίλε μου Χριστόφορε σ’ ευχαριστώ γι αυτό το συναρπαστικό ταξίδι! Ένα μεγάλο ΜΠΡΑΒΟ για το μυθιστόρημά σου, που έχει ένα μόνο αρνητικό στοιχείο – τη λέξη ΤΕΛΟΣ!

    Την αγάπη μου!

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου

Ακολουθήστε μας!

Follows

Ημερολόγιο 2018 – Πρόσκληση

Εγγραφείτε στο newsletter

Εκδηλώσεις

Φόρτωση περισσότερων

Διαγωνισμοί σε εξέλιξη

Υποβολή συμμετοχής!

Αρχείο

Είσοδος

Pin It on Pinterest

Αν σας άρεσε...

κοινοποιήστε το στους φίλους σας!