Πατρίδα από βαμβάκι, της Ελένης Χουζούρη

9.02.2015

Πολύ καλογραμμένο, πολύ ανθρώπινο, πολύ αληθινό, πολύ άμεσο, όλα στον υπερθετικό! Η ιστορία του Στέργιου Χ., γιατρού που τάχτηκε με τους κομμουνιστές, τους ακολούθησε στα πεδία του εμφύλιου πολέμου και αποχώρησε μαζί τους, μετά την ήττα στον Γράμμο, στην Αλβανία και από κει κατέφυγε πολιτικός πρόσφυγας στην Τασκένδη. Το 1967 επιστρέφει στα Σκόπια, πάλι ως πολιτικός πρόσφυγας, για να είναι λίίίγο πιο κοντά στην πατρίδα του, τη Θεσσαλονίκη, όπου ζει η μητέρα του, οι αδερφές του και ο αξιωματικός του στρατού αδερφός του, Λεωνίδας Χ. Στη διαδρομή με το τρένο θυμάται τα γεγονότα της ζωής του.

Το βιβλίο είναι καλογραμμένο, άμεσο, σφιχτό. Η συγγραφέας παρεμβαίνει στο κείμενο από την αρχή παραινετικά, συμβουλευτικά, συμπονετικά. Καταλαβαίνουμε από την αρχή ότι το μυθιστόρημα αναπλάθει πραγματικά γεγονότα πραγματικών ανθρώπων και μας δίνει πραγματικές πλευρές της ελληνικής και όχι μόνον Ιστορίας. Οι παρεκβάσεις της κυρίας Χουζούρη (\”Έτσι υποθέτω, γιατρέ…\”, \”Με μπέρδεψες, γιατρέ…\” κλπ.) δεν είναι πολύ συχνές και δεν είναι άγαρμπες (όπως η περίπτωση γραφής της Ρέας Γαλανάκη στην Απαγωγή της Τασούλας). Θα έλεγα ότι η συγγραφέας είναι μια μάνα που συμπάσχει και αγωνιά για τον γιο της, τον ήρωα του μυθιστορήματος, έναν άνθρωπο που πίστεψε σε κάποια ιδεώδη, δεν παρασύρθηκε από την τυφλότητα του σοσιαλισμού και αγωνίστηκε να επιβιώσει από το μίσος και τη μισαλλοδοξία και το άγριο ξεκαθάρισμα που ακολούθησε τον θάνατο του Στάλιν, οπότε και οι λύκοι που κρύβονταν στα γραφεία του κόμματος ξαμολύθηκαν προς άγραν θυμάτων.

Ο γιατρός μας, λοιπόν, έζησε την τραγικότητα του Εμφυλίου, την αγωνία, τον πόνο και την απελπισία των \”στρατιωτών\” του Εμφυλίου (τι στρατιωτών δηλαδή, αμούστακα και άγουρα παιδιά όλοι τους) και την υποχρέωση που δημιουργήθηκε απέναντι στη Σοβιετική Ένωση που τους φιλοξένησε, οπότε ήταν υποχρεωμένοι να τηρήσουν μια συγκεκριμένη, αυστηρή πορεία εργασίας στις φάμπρικες. Καταπληκτική αναπαράσταση της Τασκένδης και της ψυχολογίας που επικρατούσε και μεταξύ των Ελλήνων που κυκλοφορούσαν για χρόνια με στρατιωτικά και το περιβόητο \”όπλο παρά πόδα\” και μεταξύ των Ρώσων που τους υποδέχτηκαν. Τι τύφλωση, τι εγωισμός, τι πειθήνια υπακοή στη γραμμή του κόμματος και αργότερα, μετά τον θάνατο του Στάλιν, \”του πλαστογράφου της Ιστορίας\”¨όπως τον κατηγόρησαν δικοί του άνθρωποι, να πέφτει ένα τείχος και να μπαίνουν τα πράγματα στη σωστή τους διάσταση. Μια κατάσταση που πολλοί δεν άντεξαν και ξέσπασαν σε λιποθυμίες και κρίσεις τρέλας ενώ στα κλιμάκια του κόμματος γινόταν ο κακός χαμός από ρουφιανιές, διαγραφές και εξορίες.

Μέσα σε αυτό το κλίμα, ο γιατρός Στέργιος έχει παντρευτεί τη συντρόφισσα Σταυρούλα, συναγωνίστρια στον Γράμμο, κι έχουν κάνει και δυο κόρες. Μέσα στην παραφροσύνη του κλίματος στην Τασκένδη, ο γιατρός συνάπτει σχέση με μια παντρεμένη Ρωσίδα νοσοκόμα, μια σχέση ρομαντική, βαθιά, ειλικρινής. Ίσως φανεί πρόστυχη στα μάτια πολλών αλλά η αφήγηση και η ροή της πλοκής δε σε αφήνουν να το καταλάβεις έτσι, δεν έχουμε ερωτικές σκηνές, κλάματα και δεν ξέρω κι εγώ τι άλλο, απλώς φωτίζονται κάποια περιστατικά και καταγράφονται κάποια αισθήματα, τα οποία δυστυχώς δεν έχουν καλό τέλος. Οι \”σύντροφοι\” θα το μάθουν και θα το εκμεταλλευτούν, οπότε η μεν Όλγα επιστρέφει στον άντρα της, που βρέθηκε να νοσηλεύεται σε απόμακρη περιοχή της Ρωσίας, ο δε γιατρός αποφασίζει να ξαναφτιάξει τη ζωή του στα Σκόπια, με όνειρο να γυρίσει στην πατρίδα του και στους αγαπημένους του, από τους οποίους απαγορευόταν να έχει νέα.

Παράλληλα με τη ζωή του Στέργιου, μαθαίνουμε και για τη ζωή του Λεωνίδα, του αδελφού του, που πολέμησε κι αυτός στον Εμφύλιο από την πλευρά των Δημοκρατικών. Τι αντίκτυπο είχε η απόφαση του Λεωνίδα να πάει με τους κομμουνιστές, πώς αντέδρασε η μάνα τους, τι συνέπειες είχε αυτό για τον Λεωνίδα και για την καριέρα του στον στρατό; Η οικογένεια του γιατρού φωτίζεται λιγότερο αλλά εξίσου τραγικά.

Όνειρα που ποδοπατήθηκαν στη γραμμή του κόμματος, ελπίδες που έσβησαν στη μακρινή ανατολή της Τασκένδης, χαμόγελα που θάφτηκαν βαθιά στις στέπες του Ουζμπεκιστάν. Και μια νέα ζωή, που ξεφύτρωσε ξαφνικά, να χαρίζει ελπίδα τουλάχιστον στον έναν από τους δύο χαρακτήρες του μυθιστορήματός μας και χάρη σε αυτήν τη ζωή κατάφερε η συγγραφέας, όπως μας εκμυστηρεύεται, να συμπληρώσει τα γεγονότα της ζωής του γιατρού. Υπέροχο, λυρικό, τραγικό αλλά και αισιόδοξο. Η ιστορία συνεχίζεται στο βιβλίο Δυο φορές αθώα.

Ακολουθήστε μας

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Ο Αλέξανδρος Κορρές, δημοσιογράφος και παρουσιαστής στη μεσημεριανή τηλεοπτική ζώνη, βρίσκεται δολοφονημένος, βασανισμένος και φριχτά ακρωτηριασμένος στο διαμέρισμά του στον Λυκαβηττό. Τι θέλει να δείξει ο δολοφόνος με τον τρόπο που τοποθέτησε το θύμα αφού αφαίρεσε τη...

Το Τζόκερ, της Μαργαρίτας Αλευρίδη

Το Τζόκερ, της Μαργαρίτας Αλευρίδη

Η Σοφία Πετρίδη, που η ζωή της είναι τελματωμένη και κατ’ εκείνη αποτυχημένη, παιδί κλασικής μεσοαστικής οικογένειας, βλέπει ένα προφητικό όνειρο που της δείχνει κάποιους αριθμούς. Μήπως είναι τα νούμερα του Τζόκερ; Σπεύδει λοιπόν και καταθέτει το δελτίο της. Θα...

Μυστήριο στην Καραϊβική, της Agatha Christie

Μυστήριο στην Καραϊβική, της Agatha Christie

Η μις Μαρπλ δεν ευχαριστιέται τις διακοπές της στην Καραϊβική κι ας είναι δώρο του ανιψιού της, Ρέιμοντ Γουέστ, ώσπου η φλυαρία του ταγματάρχη Πάλγκρεϊβ για έναν δολοφόνο που εξακολουθεί να μένει ασύλληπτος της κεντρίζει το ενδιαφέρον. Την επόμενη μέρα ο ταγματάρχης...

Κίνητρο Χ, του Stefan Ahnhem

Κίνητρο Χ, του Stefan Ahnhem

Το Κίνητρο Χ είναι το τέταρτο βιβλίο του Stefan Ahnhem με ήρωα τον αστυνομικό Φάμπιαν Ρισκ και τους συναδέλφους του στο αστυνομικό τμήμα του Χέλσινμποργκ. Η αστυνομία έρχεται αντιμέτωπη με ταυτόχρονα, φαινομενικά ασύνδετα μεταξύ τους εγκλήματα, που όμως απαιτούν όλη...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Κίνητρο Χ, του Stefan Ahnhem

Κίνητρο Χ, του Stefan Ahnhem

Το Κίνητρο Χ είναι το τέταρτο βιβλίο του Stefan Ahnhem με ήρωα τον αστυνομικό Φάμπιαν Ρισκ και τους συναδέλφους του στο αστυνομικό τμήμα του Χέλσινμποργκ. Η αστυνομία έρχεται αντιμέτωπη με ταυτόχρονα, φαινομενικά ασύνδετα μεταξύ τους εγκλήματα, που όμως απαιτούν όλη...

Το μυστήριο του Λίστερντεϊλ, της Agatha Christie

Το μυστήριο του Λίστερντεϊλ, της Agatha Christie

Πρόκειται για μια συλλογή δώδεκα διηγημάτων με μυστηριώδεις εξαφανίσεις, αυτοκρατορικούς γάμους, δηλητηριάσεις, κλοπές κοσμημάτων, διασκεδαστικά στοιχήματα παρανομίας, πριγκιπικές απαγωγές, διαφημιστικά κόλπα κ. ά. Μια ξεπεσμένη αριστοκράτισσα («Το είδος μας πεθαίνει,...

Σιωπηλός μάρτυρας, της Agatha Christie

Σιωπηλός μάρτυρας, της Agatha Christie

Μια ηλικιωμένη γεροντοκόρη πεθαίνει, έχοντας στείλει γράμμα στον Ηρακλή Πουαρό όπου εκφράζει τις υποψίες της ότι κάποιος από την οικογένειά της θέλει να τη δολοφονήσει. Γιατί όμως έλαβε ο Πουαρό καθυστερημένα την επιστολή; Ήθελε όντως κάποιος να τη σκοτώσει ή ο...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου