Banner_7

Γνώρισμα του ανθρώπου, η μεγαλύτερη κατάκτηση που τον ξεχώρισε και τον χωρίζει από τα ζώα είναι ο λόγος, γραπτός ή προφορικός.

Ο λόγος, η γλώσσα που χρησιμοποιούμε καθημερινά στη δουλειά, στις συναλλαγές και στις συναναστροφές μας υπόκειται στους κανόνες της λογικής. Έτσι οι λέξεις και οι προτάσεις οφείλουν να είναι σαφείς και να κυριολεκτούν. Όταν πάμε στο φούρνο και ζητάμε ψωμί εννοούμε ψωμί, όταν λέμε πως θα πάμε το σκύλο μας βόλτα μιλάμε για το σκύλο κι όχι τη γάτα.

Στη λογοτεχνία και ειδικά στην ποίηση όλα αυτά διαφέρουν. Η γλώσσα λειτουργεί υποβλητικά, οι λέξεις δεν μένουν αγκυλωμένες στη σημασία τους, αποκαλύπτονται κι ανακαλύπτονται εκ νέου μέσα στην προσωπικότητα και τη μοναδικότητα του ποιητή που εκθέτει από τη μεριά του το φάσμα των πραγμάτων όπως το αντιλαμβάνεται ακριβώς τη στιγμή που γράφει. Ο ποιητής απελευθερώνει τις λέξεις στην ουσία του και στο όραμά του. Έτσι η υπόστασή του ελευθερώνεται, δραπετεύει. Η φαντασία, το συναίσθημα, η συγκίνηση ακόμα και το δέος είναι έννοιες ζητούμενες προς κατάκτηση, είναι ο σκοπός της ποίησης. Η αίσθηση της γαλήνης και της ηρεμίας, η ευφορία ή ο βαθύς προβληματισμός είναι στοιχεία που μένουν έπειτα από τη συγγραφή ή την ανάγνωση ενός ποιήματος. Χειρότερο όλων είναι ένα αδιάφορο και κοινότυπο ποίημα. Αυτό πραγματικά δεν αντέχεται.

Η ποίηση δεν είναι πολιτική ούτε φιλοσοφία για να χρωστά καθαρότητα και σαφήνεια, στην πραγματικότητα δε χρωστά τίποτε σε κανένα. Πλεονέκτημα και όπλο μοναδικό του ποιητή είναι η γλώσσα. Όμως ακόμα κι αυτό το πλεονέκτημά που διαθέτει μπορεί να το μαστιγώσει, να του φερθεί σαν θηρίο κι αμέσως μετά να το θεραπεύσει, να πάρει τη φρίκη και την τραγικότητα κι αντίστροφα. Το ποίημα είναι η ευκαιρία για αγαλλίαση και ελευθερία, είναι συνθήκη για αλήθεια ομορφιά και ανάπλαση.

Η ποίηση δε χρειάζεται τη σαφήνεια για να εμπνεύσει και να ευεργετήσει. Ποιητής κι αναγνώστης ταυτίζονται σε ένα βαθύτερο νόημα, σε μια κοινή εμπειρία και τόπο.

Η σαφήνεια και το ξεκάθαρο νόημα, είναι στοιχεία απαραίτητα σε ένα άρθρο, φιλοσοφική διάλεξη, πολιτική τοποθέτηση. Όταν μπουν στην ποίηση ρηχαίνουν το συναίσθημα, εκμηδενίζουν το συγκινησιακό φορτίο, περιορίζουν ή και αναστέλλουν την έμπνευση, εξαναγκάζουν τον ποιητή να γράψει κατά παραγγελία.

 

γράφει ο Λουκάς Λιάκος

Μην ξεχνάτε πως το σχόλιό σας είναι πολύτιμο!