Ψωμί, του Χρίστου Τσιαήλη

24.09.2019

σχόλια

γράφει η Μαρία Βασιλειάδου

Ένα από τα χαρακτηριστικά που θαυμάζω σε συγγραφέα είναι να ξέρει ακριβώς τον βαθμό της υπερηφάνειας που πρέπει να νιώθει για το εκάστοτε έργο του. Δεν εννοώ εκείνη τη μορφή της υπερηφάνειας που φαίνεται αμέσως στα λόγια με τα οποία σε πείθει να διαβάσεις το βιβλίο του ούτε κι εκείνη την υπερηφάνεια που σε παρασύρει και μετατρέπεται σε κάτι το «ψωνίστικο» και, εν τέλει, καταντά γελοία όταν πια έχεις αφιερώσει χρόνο να διαβάσεις το βιβλίο και συνειδητοποιείς ότι οι προσδοκίες σου ήταν πολύ μεγάλες. Η υπερηφάνεια του δημιουργού που εννοώ είναι εκείνη που κρύβεται βαθιά μέσα του, δεν εξωτερικεύεται και απλά, με έναν μαγικό τρόπο, πραγματώνεται κάθε φορά μέσα από τα σχόλια των αναγνωστών.

Όταν το βιβλίο που πιάνεις στα χέρια σου αποτελείται από διηγήματα, το να μπορέσεις να χαρακτηρίσεις τη γραφή και τη δυναμική του συγγραφέα αποδεικνύεται δύσκολο εγχείρημα. Η δυσκολία δεν έγκειται στο να βρεις τον τρόπο που χρησιμοποιεί τη γλώσσα ή στο ύφος που δίνει, αλλά στις σκέψεις που κατακλύζουν το μυαλό του, στα συναισθήματά του και στον τρόπο που βιώνει τα της ζωής. Αντίθετα με το μυθιστόρημα, στο διήγημα ήρωας είναι ο ίδιος ο γράφων και όχι κάποιο πρόσωπο πλασμένο από τη φαντασία. Αυτό είναι και το στοίχημα: να μπορέσεις ως αναγνώστης να δεις από ποια οπτική βλέπει ο συγγραφέας τα πράγματα, πώς τα αναλύει, πώς τα μετουσιώνει σε σκέψη και πράξη.

Παρακολουθώντας τον Χρίστο Τσιαήλη στα διάφορα Μέσα αυτό που είχα καταλάβει εξαρχής ήταν ότι επρόκειτο για έναν βαθιά σκεπτόμενο άνθρωπο, με ευαισθησίες πάνω στα όσα βιώνουμε αλλά και σε όσα παραμένουν διαχρονικά κομμάτια στη ζωή μας, δημιουργώντας όμως ένα παράλληλο σύμπαν για αυτά. Όταν πήρα στα χέρια μου το Ψωμί και άρχισα να διαβάζω, συνειδητοποίησα ότι η εικόνα που είχα πλασμένη ήταν πλήρως αληθινή.

Οι δεκατέσσερις ιστορίες του έχουν κάτι το γήινο αλλά και το απόκοσμο συνάμα, κάτι το τραγικό -με την έννοια της αρχαίας τραγωδίας- και το ελπιδοφόρο, κάτι το ήδη πεθαμένο αλλά που δύναται να αναγεννηθεί από τις στάχτες του. Θεωρητικά αυτόνομες αλλά στην ουσία αλληλένδετες οι ιστορίες του υποδεικνύουν την επιθυμία του για έναν σουρεαλισμό απέναντι στην κοινωνία, έναν εσωτερικό μονόλογο με αφετηρία τη στρεβλότητα της καθημερινότητας, μια συγγραφική μάχη ενάντια στις ψευδείς ανάγκες του σύγχρονου ανθρώπου.

Αν και νέος στην ηλικία, ο Χρίστος Τσιαήλης αποδεικνύεται συγγραφικά ώριμος και κατασταλαγμένος. Με σαρκασμό, σάτιρα και έναν άρτια δοσμένο κυνισμό στοχεύει στην ενδοσκόπηση της σχέσης ανάμεσα στον άνθρωπο και το σύστημα, στον άνθρωπο και την αντίσταση, στον άνθρωπο και την κοινωνία εν γένει. Με έναν εσωτερικό τρόπο γραφής που θα μπορούσε κάλλιστα να ονομαστεί αντισυστημικός και ευρηματικός, και με ύφος όμοιο εκείνου των κλασσικών λογοτεχνών αντιτάσσεται στις παραδοσιακές αξίες, στα κλισέ και στα δεδομένα της εποχής. Με ειλικρίνεια εξωτερικεύει τον φόβο του σύγχρονου ανθρώπου απέναντι στην κοινωνία και την ανησυχία του για το μέλλον, για το πώς οι συμπτώσεις που προσπερνάμε αποβαίνουν, τελικά, μοιραίες και πώς αυτά που εμείς θεωρούμε αυθόρμητες αποφάσεις στην ουσία είναι δεδομένα που υπάρχουν καλά ριζωμένα μέσα μας.

Αν και κάποιοι τον έχουν παρομοιάσει με τον Όργουελ, εγώ τον θεωρώ έναν σύγχρονο Εμπειρίκο, λόγω, κυρίως, της δυνατότητάς του να μπορεί να ψυχαναλύει και να εμβαθύνει τόσο στην ανθρώπινη φύση όσο και στις καταστάσεις. Είναι ένας αμφισβητίας των πάντων και αυτό τον κάνει να βλέπει όλες της πτυχές της ζωής και να την εκφράζει με μια πολυπλευρικότητα μεγεθύνοντας ή σμικρύνοντάς την. Διόλου δε λειαίνει τις γωνίες του σύγχρονου κόσμου.

Με πλήρη, λοιπόν, ειλικρίνεια και για να ενώσω τον πρόλογο με το υπόλοιπο κείμενο θα ήθελα να πω στον Χρίστο Τσιαήλη ότι θα πρέπει να νιώθει υπερήφανος, γιατί μπόρεσε να μας μεταφέρει όλα αυτά με «ένα απαλό, μυστηριώδες πλάσιμο του ζυμαριού, ιστορία με ιστορία, ψήσιμο με ψήσιμο, ως το τελικό ξεφούρνισμα» όπως χαρακτηριστικά λέει και ο ίδιος.

Ακολουθήστε μας

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Μερικές φορές αυτός που σε αφήνει να φύγεις σε αγαπάει περισσότερο από αυτόν που σε κρατάει κοντά του..." Αυτή είναι η φράση η οποία αντιπροσωπεύει εν ολίγοις το νόημα του βιβλίου "Το τρένο των παιδιών" της Ναπολιτάνας λογοτέχνιδας Βιόλα...

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Συνήθως όταν διαλέγουμε παραμύθια ψάχνουμε αυτά που έχουν ένα κοινωνικό μήνυμα να περάσουν, αυτά που είναι διασκεδαστικά ή αυτά που κινητοποιούν τις δεξιότητες των παιδιών. Τα τελευταία χρόνια η παιδική λογοτεχνία καταπιάνεται όλο και συχνότερα με πιο «δύσκολες»...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου Κώστας Θερμογιάννης

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Συνήθως όταν διαλέγουμε παραμύθια ψάχνουμε αυτά που έχουν ένα κοινωνικό μήνυμα να περάσουν, αυτά που είναι διασκεδαστικά ή αυτά που κινητοποιούν τις δεξιότητες των παιδιών. Τα τελευταία χρόνια η παιδική λογοτεχνία καταπιάνεται όλο και συχνότερα με πιο «δύσκολες»...

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου