το θέατρο περνά από “οντισιόν”

4.09.2015

Ασημίνα Ξηρογιάννη
Vakxikon.gr
ISBN: 978-618-5144-38-8

Ένα ιδιαίτερο πρόβλημα που συχνά εντοπίζεται στα θεατρικά κείμενα, είναι ότι σπάνια δύνανται να διαβαστούν εκτός σκηνής (ως βιβλία). Η κειμενική αφαιρετικότητα, που επιβάλλεται συγγραφικά ώστε να επιτρέπεται στο σκηνοθέτη και το σκηνογράφο να κινούνται ελεύθερα, καθίσταται συχνά ανυπέρβλητο εμπόδιο για τον αναγνώστη λογοτεχνικών έργων, που έχει συνηθίσει σε λεπτομερείς περιγραφές και αφηγήσεις (αναδρομικές ή εγκιβωτισμένες). Αντίθετα, το θεατρικό κείμενο απαιτεί την άμεση παρέμβαση του αναγνώστη ώστε εκείνος να συμπληρώσει το περιβάλλον πλαίσιο και να φανταστεί τα σκηνικά. Έτσι, όμως το θεατρικό λειτουργεί με την ενεργητική συμμετοχή του αναγνώστη.

Σε μια εποχή μάλιστα που τα κύρια θεατρικά κείμενα κινούνται μεταξύ ηθογραφίας και κωμωδίας (επιθεωρησιακού ύφους), η Ασημίνα Ξηρογιάννη με το σπονδυλωτό μονόπρακτο "οντισιόν" (vakxikon.gr, 2015) επιλέγει τη μέση οδό. Τολμά να μιλήσει για τις παθογένειες του σύγχρονου θεάτρου, της κριτικής και των ανθρώπων του. Με δηκτικό ύφος (που γεννά χαμόγελα στον αναγνώστη/θεατή) καυτηριάζει τα κακώς κείμενα μέσα από μία εποικοδομητική κριτική.

Στο επίκεντρο του θεατρικού κειμένου, που απλά διασπάται σε διακριτά μονόπρακτα, τίθεται το ίδιο το θέατρο και η ηθοποιία. Μονόλογοι ή διάλογοι γύρω από την ουσία του θεάτρου, τους συντελεστές του, τους ανθρώπους του. Αυτό, άλλωστε, και είναι και το κοινό μεταξύ ενός τραπεζικού υπαλλήλου, μιας ψυχολογικής εκτόνωσης σε ακρόαση, της συζύγου ενός ηθοποιού, ενός ημίτρελου επίδοξου θεατρικού συγγραφέα και μιας διαμαρτυρόμενης ηθοποιού-χορεύτριας.

Στη δική της "οντιστιόν" προς το αναγνωστικό και θεατρικό κοινό, η Ξηρογιάννη εμφανίζεται με θέμα τα πάθη του θεάτρου και τους ανθρώπους του. Το "ψώνισμα" και η δηθενιά είναι αυτά που καυτηριάζει περισσότερο. Η φυγή μερικές φορές είναι πραγματική λύτρωση από την τρέλα της αναγνώρισης (σταρ κατά λάθος) και της εκμετάλλευσης (στο φουαγιέ, οντισιόν).

Θίγει το δηθενισμό στις θεατρικές διαδρομές (στο παγκάκι) στον οποίο επενδύουν ορισμένοι (κριτικοί, υποκριτές, σκηνοθέτες) προκειμένου να γίνουν γνωστοί. Δραματικές προσεγγίσεις δίχως καλλιτεχνική αξία με μόνο στόχο την πρόκληση -ως αυτοσκοπό συχνά- που ερμηνεύεται ως καινοτομία. Χαμένα όνειρα σε σχολές (στο φουαγιέ) εκτίθενται και σεμινάρια -ως νέος τρόπος αποκόμισης οικονομικού κέρδους.

Οι διάλογοι της Ξηρογιάννη διαβάζονται "μονορούφι". Είναι εύπεπτοι και άμεσοι. Η συγγραφέας αξιοποιεί στο έπακρο τη θεατρική ζωντάνια σε μία λιτή, μίνιμαλ, σκηνή φέρνοντας στο προσκήνιο τους ανθρώπους είτε στην προσωπική τους ζωή είτε στην ανάγκη να πρωτοτυπήσουν και ακόμα και με αφόδευση επί σκηνής.

Μιλώντας για το θέατρο -χωρίς να ξεπερνά η άποψή μας εκείνη του οποιουδήποτε θεατή- παρατηρούμε ότι αντί να προάγει τον καλλιτεχνικό ριζοσπαστισμό και να γίνεται κριτικό κι επιδραστικό (κι αλληλεπιδραστικό) με το κοινό του, τούτο τυποποιείται και ομογενοποιείται.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Στο όνομα του πειραματισμού πέρα από ακατανόητες παρεμβάσεις (που υποστηρίζονται από δημοσιογράφους και κριτικούς), εντύπωση προκαλεί το γυμνό. Αν κάποτε όμως το γυμνό και η πρόκληση στα συντηρητικά ήθη, ενείχε κάποιο ριζοσπαστισμό (και συνείσφερε στην ηθική νομιμοποίησή του στη λαϊκή συνείδηση), σήμερα που το γυμνό κυριαρχεί παντού (βιτρίνες καταστημάτων, διαδίκτυο, τηλεόραση, καθημερινή ζωή), η παρουσία του στο θέατρο περισσότερο στοχεύει στη δημοσιότητα παρά στην υποστήριξη της τέχνης.

Το θέατρο πια -σε συνθήκες κρίσης- υπακούει στον κανόνα του εύληπτου και της εμπορευματοποίησης, καθώς το άγχος της επιβίωσης υπερτερεί συχνά της καλλιτεχνικής αγωνίας. Στους ίδιους νόμους υπακούν -ως παράλληλη οικονομική δράση- και οι δεκάδες σχολές και σεμιναριακοί κύκλοι. Ακόμη και το πρωτοποριακό κομμάτι του υποκύπτει σε “ακίνδυνους πειραματισμούς” που δε θα απειλήσουν με απώλεια πελατείας. Υπόσχεται στο κοινό ένα θέατρο ελπίδας, ανάτασης και πλησμονής. Έτσι το θέατρο συντηρητικοποιείται, γίνεται εμπορικό με λίγες ακίνδυνους πειραματισμούς.

Ακολουθήστε μας

Λεωφόρος Αλεξάνδρας 173, του Βαγγέλη Γιαννίση

Λεωφόρος Αλεξάνδρας 173, του Βαγγέλη Γιαννίση

Ο Βαγγέλης Γιαννίσης είναι ο πρώτος Έλληνας συγγραφέας που καταφέρνει να… εισβάλλει στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών της ΓΑΔΑ, να συνεργαστεί με τους αξιωματικούς του και να καταγράψει πέντε υποθέσεις που κλήθηκαν να εξιχνιάσουν στη σταδιοδρομία τους, αλλά και τις συνθήκες...

Το ποτάμι, του Αιμίλιου Σολωμού

Το ποτάμι, του Αιμίλιου Σολωμού

Ο Χάρης ζει δίπλα στο ποτάμι και ξεχνιέται ψαρεύοντας πέστροφες όσο περιμένει την επιστροφή του πατέρα του από τον πόλεμο. Μια μέρα αρχίζουν να κατεβαίνουν διάφορα παιχνίδια μέσα σε ξύλινα κιβώτια. Ποιος τα έχασε; Τι κρύβεται λίγα μόλις μέτρα πιο πάνω και πώς θα...

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Η Πινακοθήκη της πόλης διοργανώνει διαγωνισμό ζωγραφικής για παιδιά δημοτικού σχολείου με θέμα τους δράκους. Ο Γιάννης διαπιστώνει πως δύο συμμαθητές του τα καταφέρνουν καλύτερα από κείνον, γιατί, μεταξύ άλλων, δέχτηκαν βοήθεια από γονείς κι αδέλφια. Έτσι, ο Γιάννης...

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τι συνέβη την ημέρα της αρπαγής της Αφροδίτης από τη Μήλο; Πού χάθηκαν τα χέρια της; Πώς ρίζωσε το άγαλμα στο Μουσείο του Λούβρου; Πώς θα καταφέρουν κάποια παιδιά να αγκαλιάσουν την ιστορία της και να δουλέψουν πάνω σε αυτήν, χρησιμοποιώντας όλα τα εκφραστικά μέσα των...

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ποιος ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας που κυβέρνησε το ελληνικό κράτος στα πρώτα του βήματα μετά την Επανάσταση του 1821; Ποια ήταν η σχέση του με την Ελβετία πριν έρθει στην Ελλάδα και γιατί μνημονεύεται ακόμη σε αυτήν τη χώρα; Πώς αντιμετώπισε και πώς οργάνωσε το χάος...

Διαβάστε κι αυτά

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ποιος ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας που κυβέρνησε το ελληνικό κράτος στα πρώτα του βήματα μετά την Επανάσταση του 1821; Ποια ήταν η σχέση του με την Ελβετία πριν έρθει στην Ελλάδα και γιατί μνημονεύεται ακόμη σε αυτήν τη χώρα; Πώς αντιμετώπισε και πώς οργάνωσε το χάος...

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ Σταύρος Σταμπόγλης _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Η ποιητική συλλογή του Σταύρου Σταμπόγλη, που φέρει τον τίτλο 'Ατελές Κολλάζ,' κυκλοφόρησε το 2020, από τις εκδόσεις Κουκκίδα.[1] Αρχικά, δύναται να επισημάνουμε πως, όπως και ο τίτλος της συλλογής, δηλοί,...

Στο πάρκο με τις νεραντζιές, της Ιωάννας Αργυρού

Στο πάρκο με τις νεραντζιές, της Ιωάννας Αργυρού

Η Λίζα και ο Έκτορας είναι παιδιά χωρισμένων γονιών και βλέπουν τη ζωή τους ν’ ανατρέπεται όταν οι άνθρωποι που αγαπούν προχωράνε στη ζωή τους με νέους συντρόφους. Πώς θα αντιδράσουν; Πώς θα καταφέρουν να στηριχτούν στα δικά τους πόδια και ν’ ακολουθήσουν τα όνειρά...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου