Select Page

Συντάκτης: Ανδρέας Αντωνίου

Το μυστικό της μπλε πολυκατοικίας, Έλενα Ακρίτα

Υπάρχει, ανάμεσα στις πολλές, μια παρεξήγηση στο ελληνικό αναγνωστικό κοινό και τους κριτικούς βιβλίων, πως το ευπώλητο βιβλίο είναι εξ ορισμού κακογραμμένο και άτεχνο. Η άποψη αυτή (που προέρχεται από μια «αριστοκρατική κοσμοθεωρία», όπου οι πολλοί κάνουν πάντα λάθος) έχει διαψευσθεί πολλές φορές στο παρελθόν. Μια από αυτές τις φορές, όπου ένα ευπώλητο βιβλίο είναι ταυτόχρονα και μια εξαιρετικά ποιοτική προσπάθεια είναι και Το Μυστικό της Μπλε Πολυκατοικίας της Έλενας Ακρίτα. Το βιβλίο ανήκει στην ιδιαίτερη κατηγορία των βιβλίων που δεν υπηρετούν κάποιο συγκεκριμένο διακριτό είδος, αλλά εντάσσει στους κόλπους της ιστορίας του διάφορα στοιχεία από πολλά είδη. Θεωρητικά...

Διαβάστε περισσότερα

Θαφόν Εναντίον Καμπρέ: Ο Πόλεμος Δύο Κοσμοθεωριών

Έχω γράψει με πολλές αφορμές για μια βασική διάκριση που πρέπει να γίνει (και γίνεται ως ένα βαθμό) στην λογοτεχνία, δηλαδή μεταξύ της φιλολογίας ως επιστήμης και της λογοτεχνίας ως τέχνης. Η λογοτεχνία, που θεωρείται στην σύγχρονη εποχή με δύο αξιακά συστήματα, καταλήγει να διχάζεται καθώς άλλη λογοτεχνία προ-τείνει η φιλολογία και η κριτική (ή οι κριτικοί) και άλλη λογοτεχνία μοιάζει να προτείνει η ίδια η τέχνη, η οποία απευθύνεται στο ευρύτερο αναγνωστικό και όχι μόνο κοινό. Το ένστικτο του αναγνώστη – για το οποίο έχω μιλήσει παλαιότερα – και ο ορθός λόγος του κριτικού έρχονται σε αντιπαράθεση και...

Διαβάστε περισσότερα

Ιλιάδα και Εκδικητές: Η διαχρονικότητα της δομής και της επικότητας

Το παρόν άρθρο αφορμάται από δύο περιπτώσεις. Αφενός το φαινόμενο των ταινιών με υπερήρωες, που κατακλύζουν τις κινηματογραφικές αίθουσες την τελευταία δεκαετία, κι αφετέρου την πρόσφατη έκδοση του Ερωτόκριτου σε comics. Μπορεί τα δύο αυτά να μοιάζουν τόσο σχετικά όσο ο φάντης με το ρετσινόλαδο, αλλά πιστέψτε με, είναι δύο οπτικές του ιδίου ζητήματος. Τα κόμικς και οι ταινίες με υπερήρωες σνομπάρονται πολύ άγρια από την σύγχρονη διανόηση – η οποία τηρεί την ίδια στάση που τηρούσε ο Χορκχάιμερ και ο Αντόρνο για την τζαζ, άσχετα αν σήμερα η διανόηση γλύφει εκεί που έφτυνε κάποτε. Κατηγορούνται ως ανώριμα, ρηχά,...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [23]

Κεφάλαιο 23 Υπάρχει μια ευρύτερη παρεξήγηση για το πως η φιλοσοφία μπορεί να κάνει τις ζωές μας καλύτερες. Όταν κάποιος ανατρέχει στην φιλοσοφία – είτε ως ιστορία της φιλοσοφίας, είτε ως φιλοσοφείν – για να αντλήσει από αυτήν διδάγματα, συνήθως διακατέχεται από μια τάση «απλά πες μου τι να κάνω». Αυτό που στην πραγματικότητα ζητάνε από την φιλοσοφία είναι μια τελεσίδικη απάντηση σε ένα πρόβλημα, λίγο πολύ όπως τα μαθηματικά. Βλέπουν την κατάστασή τους ως μια εξίσωση, στην οποία η φιλοσοφία είναι υποχρεωμένη να βάλει τις μεταβλητές και να βρει τους αγνώστους και voila – η λύση. Για αυτή...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [22]

Κεφάλαιο 22 Υπάρχει μια πρόσφατη ταινία που λέγεται «Inside Out». Σε αυτή την ταινία γνωρίζουμε τα αισθήματα ενός 11χρονου κοριτσιού, ήτοι τον «Θυμό», την «Λύπη», την «Αηδία», τον «Φόβο» και την «Χαρά». Το σλόγκαν της ταινίας ήταν πως «τα αισθήματα μας φροντίζουν». Η πρώτη παρατήρηση ήρθε σχεδόν αμέσως. Από τα πέντε συναισθήματα, τα τέσσερα είναι αρνητικά, ο φόβος, η αηδία, ο θυμός και η λύπη. Πού πήγαν τα θετικά συναισθήματα; (Η ταινία μοιάζει να είναι πιο καταθλιπτική κι από τις «Φιλοσοφικές Παρεμβάσεις».) Κι όμως, η «Αηδία» μας φροντίζει από το να πάθουμε δηλητηρίαση, από τα πράγματα που βρίσκονται γύρω...

Διαβάστε περισσότερα

33 Αυγούστου

Μονάχος, κάπου απόμερα, αόριστα ρεμβάζω Μονότονα που ακούγεται σήμερα η βροχή Μια μικρή επιγραφή με προσοχή διαβάζω Και κόμπο πάλι σφίχτηκε η άδεια μου ψυχή Μου ‘ρθε η εικόνα στο μυαλό, σαν φευγαλέα σκέψη (Οι ποιητικοί κι αυθαίρετοι, τυχαίοι συνειρμοί) Κι είδα πως είχες στη βροχή ολόκληρη μουσκέψει Και κόλλησε το φόρεμα επάνω στο κορμί Δύο σταγόνες σκάλωσαν στα κόκκινά σου χείλη Δυο μάτια καίνε ανάμεσα στα μαύρα σου μαλλιά Η άγκυρα συνάντησε στ’ αφτί σου ένα κοχύλι Που φύλαξε σαν θησαυρό μία δροσοσταλιά Κατέβηκε ένα σύννεφο και απαλά σε ντύνει Στην άσφαλτο τα πόδια σου εξέχουνε γυμνά Γελάς...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [21]

Κεφάλαιο 21 Όλοι οι φιλόσοφοι μιλούν για την ευτυχία και πως αυτή πρέπει να επιτευχθεί. Βασική πρόταση όλων των φιλοσόφων είναι πως η ευτυχία (είτε ως ευδαιμονία, είτε ως αρετή, είτε ως ωμή ηδονή, είτε ως εξευγενισμένη ευχαρίστηση) είναι ο τελικός σταθμός του ανθρώπου, ο απόλυτος σκοπός, υπό το πρίσμα του οποίου όλες οι πράξεις μας είναι απλά μέσα. Ψάχνουμε την ευτυχία – λένε οι φιλόσοφοι – σχεδόν παντού: Στα υλικά αγαθά, στις ανέσεις, στην διασκέδαση, στις ανθρώπινες σχέσεις, στον έρωτα, παντού. Η προσωπική μας ευτυχία καθορίζει τον τρόπο ζωής μας, τις προσωπικές και κοινωνικές σχέσεις και σε μακρινό...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [20]

Κεφάλαιο 20 Η απληστία θεωρείται ένα από τα επτά θανάσιμα αμαρτήματα. Πολλές φορές λέμε πως δεν πρέπει να είμαστε πλεονέκτες και πως πρέπει να είμαστε ευχαριστημένοι με αυτά που έχουμε (ή αν είστε της μηδενιστικής σχολής, με αυτά που δεν έχουμε). Η φιλοσοφία της Άπω Ανατολής, με έμφαση στον Βούδα, δαιμονοποίησε την απληστία, επειδή θεώρησε την ίδια την επιθυμία πηγή κάθε δυστυχίας (όπως άλλωστε και ο Σοπενχάουερ). Ο στωικισμός, με άλλη οδό, έφτασε σχεδόν στο ίδιο συμπέρασμα. Εφόσον πρέπει να εναρμονίζουμε την επιθυμία μας με το υπόλοιπο σύμπαν, στην πραγματικότητα εμείς δεν πρέπει να επιθυμούμε τίποτα περισσότερο, από ό,τι...

Διαβάστε περισσότερα

Προσωπογραφία

  “And the river flows beneath your skin Like savage horses kept within And all is wasted in the sand Like breaking diamonds with your hand” Royksopp – Running to the Sea “And rise with me forever Across the silent sands And the stars will be your eyes And the wind will be my hands” The Handsome Family – Far from any Road   Στ’ αυτιά σου μία άγκυρα και τα μαλλιά λυμένα Το δέρμα σου κατάλευκο και δροσερό σαν γάλα Κοιτάς και ονειροπολείς, αόριστα, θλιμμένα Μ’ εκείνα τα κατάμαυρα τα μάτια τα μεγάλα Μια αλυσίδα κρέμεται στο πόδι...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [19]

Κεφάλαιο 19 Ας υποθέσουμε πως είμαστε πενήντα ή εκατό χιλιάδες χρόνια μπροστά. Δεν ξέρουμε πως θα είναι η ανθρωπότητα εκείνη την περίοδο – σίγουρα δεν μπορούμε να κάνουμε τόσο παρατραβηγμένες προβλέψεις. Αλλά σίγουρα η τεχνολογία που διαθέτουμε σήμερα θα μοιάζει πρωτόγονη και η γνώση του σύμπαντος που έχουμε, θα μοιάζει περισσότερο με δεισιδαιμονία, παρά με επιστήμη. Με τον ίδιο τρόπο που θεωρούμε την αστρονομία του Πτολεμαίου ξεπερασμένη, έτσι κι ακόμη χειρότερα θα μοιάζουμε εμείς, στο μέλλον της ανθρωπότητας. Πάντως ένα είναι το σίγουρο: Αν η ανθρωπότητα επιβιώσει για αρκετό χρονικό διάστημα, τότε πολύ πιθανόν να ξεκλειδώσει όλα τα μυστήρια...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [18]

Κεφάλαιο 18 Υπάρχει ένα απόσπασμα στις Φιλοσοφικές Έρευνες του Βιττγκενσταιν, που όσο περνάει ο καιρός, τόσο περισσότερο το θεωρώ ένα από τα φιλοσοφικότερα πράγματα που έγραψε ποτέ. Το απόσπασμα – θα το περιγράψω χονδρικά εδώ – είναι ένας παραλληλισμός της εξάντλησης της δικαιολόγησης, με το σκάψιμο. Όταν εξαντλούμε τις δικαιολογήσεις μας, όταν βρίσκουμε μια αιτία πίσω από μια άλλη αιτία, είναι σαν να σκάβουμε. Καθώς αποκαλύπτουμε τα επίπεδα του κόσμου, καθώς η φιλοσοφία πηγαίνει όλο και πιο βαθιά για να ανακαλύψει τα ενδότερα μέρη της αλήθειας, μοιάζει με ένα άνθρωπο που σκάβει και κάτω από την επιφάνεια βρίσκει στρώματα...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [17]

Κεφάλαιο 17 Ο Νίτσε δεν ξεκίνησε ως φιλόσοφος, αλλά ως κλασικός φιλόλογος. Τα πρώτα του δοκίμια ήταν για την αρχαία Ελλάδα. Ακόμη και το φιλοσοφικότερό του έργο, η Γέννηση της Τραγωδίας, είναι επηρεασμένο από τον Σοπενχάουερ, την αρχαία Φιλοσοφία και το πνεύμα της μουσικής του Βάγκερ. Αυτό που τον έκανε ουσιαστικά φιλόσοφο και τον έκανε να ασχοληθεί με την φιλοσοφία ήταν ένα απλό ερώτημα – το ίδιο ερώτημα που μας απασχολεί και μας, το ίδιο που απασχόλησε σχεδόν κάθε φιλόσοφο. Αν ο θάνατος είναι τόσο τελεσίδικος, πώς μπορούμε να υπερβούμε την απαισιοδοξία και την ματαιότητα αυτής της διαπίστωσης; Ο...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [16]

Κεφάλαιο 16 Αν κάποιος σκεφτεί σε τι σημεία ώθησε η θέληση για ζωή τον άνθρωπο, κάποιος θα εκπλησσόταν. Όπως έλεγε ο Σενέκας – ο μεγάλος στωϊκός – γράφει για το πως ο άνθρωπος έχει ξεφύγει από την στωϊκή αρχή, το να ζει σύμφωνα με την φύση. Εκεί που τα άλλα ζώα ζούνε σε αρμονία με την φύση και τον φυσικό νόμο, ο άνθρωπος επεδίωξε να αποκτήσει περισσότερα. Αποφάσισε να κτίσει οικίες, να καλλιεργήσει την γη και να εξημερώσει τα ζώα, να συγκεντρωθεί σε πολιτείες, να δημιουργήσει πολίτευμα με πολύπλοκη δομή και να διεξάγει πολέμους. Σκεφτείτε πόσα περισσότερα θα είχε...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [15]

Κεφάλαιο 15 Ο Νίτσε, στην αρχή της φιλοσοφικής του «καριέρας» έκανε ένα πολύ καίριο ερώτημα, το οποίο θα χρησιμοποιήσουμε κι εμείς ως πυξίδα: Εφόσον τα πράγματα είναι τόσο «μαύρα χάλια» κι ο θάνατος είναι η μόνη βέβαιη αλήθεια, γιατί συνεχίζουμε και ζούμε; Γιατί δεν φουντάρουμε όλοι μαζί στην θάλασσα, μια ώρα αρχύτερα; Γιατί δεν αυτοκτονούμε παρέα, όπως αναρωτιέται ο Καμύ; Η απάντηση δόθηκε από τον Νίτσε, αλλά και πριν από τον Νίτσε. Οι ψυχολόγοι θα μιλήσουν για το ένστικτο της επιβίωσης – το οποίο δυστυχώς αποτυγχάνει πάντα, γιατί ο άνθρωπος δεν επιβιώνει στο τέλος. Νομίζω η πρώτη σοβαρή απάντηση...

Διαβάστε περισσότερα

Ανωνυμία

Γιατί να μολύνεις τον κόσμο με λέξεις Μ’ ονόματα ψεύτικα, ψεύτικους ήχους Τραγούδι ανώνυμο θέλω να πλέξεις Καρδιά μου κι ανώνυμους στίχους Άσε τον κόσμο να είναι όπως είναι Κι ανώνυμος ίδιος ο κόσμος μου μοιάζει Για μια νύχτα μονάχα ανώνυμη μείνε Καρδιά μου και πια δεν με...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [14]

Κεφάλαιο 14   Όλοι έχουμε δει όνειρα. Ό,τι κι αν είναι αυτό που τα προκαλεί, τα όνειρα είναι ένας άλλος κόσμος, παράλληλος με αυτόν. Αυτό βοήθησε πολλούς φιλοσόφους (για παράδειγμα τον Μπλαιζ Πασκάλ) να κάνουν αρκετούς παραλληλισμούς, προκειμένου να δείξουν πως λειτουργεί ο πραγματικός κόσμος, σε αναλογία με τον ονειρικό. Όλοι έχουμε δει όνειρα λοιπόν. Όλοι ξέρουμε πόσο παράλογα είναι. Ο χρόνος δουλεύει αλλιώς μέσα σε ένα όνειρο. Το ίδιο και ο χώρος και η κίνηση μέσα στον χώρο. Την μια στιγμή βρισκόμαστε σε ένα δωμάτιο και την άλλη, ανοίγοντας μια πόρτα, βρισκόμαστε ξαφνικά σε ένα δάσος, για να...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [13]

Κεφάλαιο 13 Ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα που αντιμετωπίζει η σύγχρονη φιλοσοφία είναι η θεωρία των συστημάτων. Πλέον κάθε φιλοσοφία, για να θεωρείται έγκυρη πρέπει να έχει την μορφή και την δομή ενός συστήματος. Στην φιλοσοφία θεωρούμε πως ένα σύστημα είναι ένα σύνολο προτάσεων τα οποία έχουν οργανωμένη δομή και αλληλεπιδρούν μεταξύ τους. Τα συστήματα διέπονται από την αρχή της συνέπειας/της μη-αντίφασης, δηλαδή μια πρόταση σε ένα σύστημα δεν γίνεται να περιέχει εγγενείς αντιφάσεις. Όταν υπάρχει αντίφαση στο σύστημα, αυτό καταρρέει. Τα συστήματα δεν έχουν κάποιο κέντρο και το νόημα που λαμβάνει το λαμβάνει αφ’ εαυτόν, μέσα από τις...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [12]

Κεφάλαιο 12 Δεν έχω μελετήσει τόση ηθική φιλοσοφία, ώστε να μπορώ να διατυπώνω θέσεις πάνω σε αυτή. Ένα από τα μεγάλα ελαττώματα που έχουμε ως φιλόσοφοι είναι ότι ποτέ δεν ξέρουμε μέχρι που φτάνει η δικαιοδοσία μας. Πολλοί από μας μιλάνε για πράγματα τα οποία δεν ξέρουν και δεν έχουν μπει καν στο κόπο να διαβάσουν, μόνο και μόνο γιατί πιστεύουν πως με την ευφράδεια θα μπορέσουν να πείσουν τους ακροατές τους. Στην πραγματικότητα, ούτε οι ίδιοι δεν ξέρουν για τι πράγμα μιλάνε. Κανονικά, δεν θα είχα πρόβλημα με αυτούς – ο καθένας μπορεί να λέει ό,τι θέλει –...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [11]

Κεφάλαιο 11 Μερικές φορές σκέφτομαι την πορεία του ανθρωπίνου γένους. Κάνω κι εγώ, σε λιγότερο επαγγελματική κλίμακα, τα ίδια ερωτήματα που έκαναν κι άλλοι φιλόσοφοι, σχετικά με την ιστορία μας. Ειδικά σήμερα, (την περίοδο που τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια η τεχνολογία αναπτύχθηκε περισσότερο από ό,τι τα τελευταία εκατόν πενήντα και στα τελευταία εκατόν πενήντα χρόνια αναπτύχθηκε περισσότερο από ό,τι τα τελευταία χίλια πεντακόσια) οι ερωτήσεις «πού πάμε», «ποιοι είναι οι στόχοι της ανθρωπότητας» ή «γιατί προοδεύουμε τόσο πολύ σε κάποιους τομείς ενώ την ίδια ώρα γίνονται πόλεμοι, γενοκτονίες και βαρβαρότητες», αυτά τα ερωτήματα μοιάζουν πιο επιτακτικά από ποτέ. Διερωτώμαι...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [10]

Κεφάλαιο 10 Ο Χέγκελ έλεγε πως η αλήθεια είναι η ηθική αξία. Τι σημαίνει αυτό; Σημαίνει πως η αλήθεια, τουλάχιστον για την δυτική σκέψη, είναι κάτι καλό, πως είναι κάτι που πρέπει να επιδιώκεται. Με άλλα λόγια, ο Χέγκελ έθεσε την αξίωση πως η αλήθεια στην φιλοσοφία είναι στόχος. Και πώς θα μπορούσαν άραγε να είναι διαφορετικά τα πράγματα; Η φιλοσοφία έθεσε από την γέννηση της, την αξίωση της αλήθειας. Κάθε φορά που ένας φιλόσοφος εξέθετε προβληματισμούς, ερωτήσεις, επιχειρήματα και απαντήσεις, αξίωνε (άλλοτε συνειδητά και άλλοτε ασυνείδητα) πως αυτό για το οποίο θα μιλήσει είναι η αλήθεια. Η ιστορία...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [9]

Κεφάλαιο 9 Ποια είναι η πιο συχνή αιτία για την οποία ένας άνθρωπος σκοτώνει ή σκοτώνεται; Ποιος είναι ο λόγος για τον οποίο κάποιος θα μπορούσε να ζήσει, να σκοτώσει και θα πεθάνει; Κάποιοι θα πουν «το συμφέρον». Κάποιοι θα πούν «η πατρίδα» ή το «έθνος». Κάποιοι θα απαντήσουν «η θρησκεία». «Κάποιοι πέθαναν για την επιστήμη ή για την πρόοδο» θα πουν κάποιοι αλλοι. Μπορείτε να προσθέσετε κι εσείς με την σειρά σας, ό,τι θέλετε. Όλοι έχουνε δίκιο αν και κανένας δεν βρήκε την σωστή απάντηση. Απάντηση είναι μόνο μία και περιλαμβάνει όλα τα προηγούμενα: Ποια είναι λοιπόν η...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [8]

Κεφάλαιο 8 Είναι ευρύτερα γνωστός ο αφορισμός που διατύπωσε ο Αλμπέρ Καμύ στον Μύθο του Σισύφου: «Υπάρχει μόνο ένα σοβαρό πρόβλημα και είναι η αυτοκτονία». Όπως μας εξηγεί, η απόφαση για το αν η ζωή αξίζει να τη ζούμε είναι η βάση από όπου πηγάζουν όλα τα υπόλοιπα ερωτήματα. Με άλλα λόγια, αν η ζωή δεν αξίζει, τότε πρέπει να αυτοκτονήσουμε και αν αυτοκτονήσουμε, τότε κανένα πρόβλημα δεν θα μας απασχολεί. Τα προβλήματα υφίστανται μόνο στην περίπτωση που η ζωή αξίζει, ακόμη και με αυτά τα προβλήματα. Ποια είναι η απάντηση σε αυτό το ερώτημα; Πρέπει ή δεν πρέπει...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [7]

Κεφάλαιο 7 Ο Σαρτρ έλεγε πως η ελευθερία εδράζεται στην επιλογή. Ο λόγος για τον οποίο η ελευθερία εδράζεται στην επιλογή είναι η ιδέα του «Εγώ». Επειδή εγώ επιλέγω, αυτό σημαίνει πως είμαι ελεύθερος και αυτό σημαίνει πως εγώ έχω τις ευθύνες των πράξεών μου. Ένας άνθρωπος είναι εκ φύσεως υποχρεωμένος να κάνει επιλογές. Ακόμη και η μη επιλογή – σε στιγμές αδράνειας – είναι κι αυτή μια επιλογή που κάνει ο άνθρωπος. Υπό αυτό το πρίσμα ο άνθρωπος είναι καταδικασμένος να κάνει επιλογές και να είναι ελεύθερος. Δεν μπορεί να απεμπολήσει την ελευθερία του – ακόμη κι αν...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [6]

Κεφάλαιο 6 Το γεγονός πως όλοι πρέπει να πεθάνουμε είναι μια αλήθεια την οποία κανείς δεν μπορεί να αντικρούσει. Επιστημολόγοι, αναλυτικοί, μαρξιστές, υπαρξιστές, ορθολογιστές και εμπειριστές, ωφελιμιστές και δεοντοκράτες συμφωνούν – και είναι σχεδόν αδύνατον να συμφωνήσουν παραπάνω από ένας φιλόσοφοι μεταξύ τους – πως αυτό το πράγμα ισχύει όντως, ακόμη κι όταν έχουν εντελώς διαφορετικές αντιλήψεις για την αλήθεια. Η αλήθεια του θανάτου είναι διπλά τελεσίδικη και αναπόφευκτη. Αφενός γιατί ο ίδιος ο θάνατος είναι τέτοιος. Ισχύει για όλους και μέσα στην αλήθεια του τα πάντα μηδενίζονται. Ο θάνατος είναι απόλυτος εξισωτής, αλλά εξισώνει τα πάντα στο Μηδέν....

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [5]

Κεφάλαιο 5 Για τους αρνητές του θανάτου: Ο Επίκουρος λέει πως ο άνθρωπος δεν πεθαίνει στην ουσία ποτέ. Όταν ο θάνατος είναι παρών, εμείς είμαστε απόντες κι όταν εμείς είμαστε παρόντες, αυτό σημαίνει πως ο θάνατος δεν είναι παρόν. Δεν λέω, είναι μια καλή σοφιστεία, αλλά επί της ουσίας δεν λύνει το πρόβλημα. Δεν είναι άραγε αυτό που περισσότερο φοβόμαστε στον θάνατο, ότι δηλαδή θα λείπουμε και δεν θα υπάρχουμε; Κι αυτή η απουσία δεν είναι η παύση κάθε σκέψης, κάθε συνείδησης, κάθε εμπειρίας, κάθε συναισθήματος; Δεν είναι αυτό που μας τρομάζει στον θάνατο; Το ίδιο δεν ισχύει και...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [4]

Κεφάλαιο 4 Ο θάνατος είναι ο απόλυτος μηδενιστής. Κάτω από το πρίσμα του, τα πάντα χάνουν κάθε νόημα και κάθε σημασία, ακόμη και τα πιο ειδεχθή εγκλήματα του ανθρώπινου γένους. Ακόμη και τα θύματα του Άουσβιτς ωχριούν, μπροστά στα 7 εκατομμύρια ανθρώπων που πεθαίνουν κάθε χρόνο από καρδιακή ανακοπή. Ένας και μόνο σεισμός ή μια έκρηξη ηφαιστείου μπορεί να θάψει όλους μας – γέρους, νέους και παιδιά – και τον πολιτισμό μας για πάντα κι εμείς θεωρούμε ένα τυχαίο δυστύχημα τραγωδία. Η ύπαρξη μας σε αυτόν τον κόσμο μοιάζει τόσο τυχαία και σκιώδης – μια έκφραση από τον Νίτσε...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [3]

Κεφάλαιο 3 Η αλήθεια αρχίζει και εξαντλείται σε αυτή την απλή παραδοχή: Όλοι οι άνθρωποι πρέπει να πεθάνουν. Όλος ο υπόλοιπος φιλοσοφικός στοχασμός (από το ερώτημα για την αρχή του σύμπαντος μέχρι την μεταμοντέρνα αφήγηση) είναι στην καλύτερη περίπτωση δευτερεύων. Οποιοδήποτε φιλοσοφικό σύστημα – από όπου κι αν ξεκινά και όπου κι αν τελειώνει, πάντα βρίσκει αυτή την μικρή πρόταση μπροστά του. Οντολογία, Μεταφυσική, Ηθική, Πολιτική, Αισθητική, όλα βρίσκουν μπροστά τους τον θάνατο του ανθρώπου. Από που πηγάζει η γνώση; Από τον Λόγο ή τις αισθήσεις; Μα όλοι οι άνθρωποι πρέπει να πεθάνουν, η γνώση μου είναι πρόσκαιρη. Είναι...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [2]

Κεφάλαιο 2 Η πρόταση «όλοι οι άνθρωποι πρέπει να πεθάνουν» δεν είναι περιγραφική. Δεν σημαίνει πως «όλοι οι άνθρωποι πεθαίνουν» – δεν είναι μια απλή διαπίστωση της εμπειρικής πραγματικότητας. Είναι κανόνας: Όλοι οι άνθρωποι πρέπει να πεθάνουν, όλοι οι άνθρωποι έχουν καθήκον να πεθάνουν. Ο τρόπος με τον οποίον η συνθήκη του θανάτου εμφανίζεται στον κόσμο, μοιάζει τόσο τελεσίδικος, σαν να ήταν μια προσταγή κάποιας ανώτερης δύναμης. Κανείς δεν μπόρεσε, ούτε μπορεί να ξεφύγει από αυτή την συνθήκη της ύπαρξής του. Όσο κι αν προσπαθήσει η ανθρώπινη τεχνολογία κι επιστήμη να ξεπεράσει τον θάνατο, πάντα το μόνο που καταφέρνει...

Διαβάστε περισσότερα

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [1]

Κεφάλαιο 1 Στην φιλοσοφία ισχυριζόμαστε πως υπάρχουν δύο ειδών προτάσεις: Οι αναλυτικές και οι συνθετικές. Οι αναλυτικές προτάσεις είναι ταυτολογίες, η πρόταση είναι αληθής αφ’ εαυτής και η άρνησή της αποτελεί λογική αντίφαση. Η πρόταση «τα σπίτια είναι σπίτια» είναι αναγκαία αληθής, καθώς δεν γίνεται τα σπίτια να μην είναι σπίτια. Οι αναλυτικές προτάσεις, όπως είπε ο Καντ, υπάρχουν a priori, δηλαδή εκ των προτέρων και είναι ανεξάρτητες από την ανθρώπινη εμπειρία, καθώς υπακούνε μόνο σε λογικούς κανόνες. Το πρόβλημα με τις αναλυτικές προτάσεις είναι πως δεν μας λένε τίποτα για τον κόσμο. Ναι, η πρόταση «τα σπίτια είναι...

Διαβάστε περισσότερα

Αγένεια

_ Αγένεια Όταν σε βλέπω πάντοτε γυρίζω απ’ την άλλη Κάνω πως δεν σε πρόσεξα εκείνη τη στιγμή Κοιτάω πάντοτε αλλού ή σκύβω το κεφάλι Κι αλλάζω πεζοδρόμιο, οδό και διαδρομή Αυτό που θέλω να σου πω, ποτέ μου δεν το λέω Μα γίνομαι ανάρμοστος, είρων και αναιδής Κι αν κάποιο βλέμμα που και που σου ρίχνω φευγαλέο Αποτραβιέμαι γρήγορα και τρέμω μην με δεις Δεν σε αντέχω ειλικρινά και δεν σε υποφέρω Σου γράφω αραιά και που, σπάνια σου μιλώ Όταν για σένα μου μιλούν, κάνω πως δεν σε ξέρω Και πίσω από την πλάτη σου με σένανε...

Διαβάστε περισσότερα

Poema Elementalis

_ Poema Elementalis Πέφτει η βροχή επάνω σου, κυλάει και σταλάζει Χυθήκανε τα μάτια σου και γίναν ποταμοί Κι ας έχω συνηθίσει πια, αέρα και χαλάζι Σε μια σταγόνα ξύπνησαν αρχαίοι καημοί Το φόρεμά σου το λευκό έχει πολύ μουσκέψει Αστράφτει η κορδέλα σου και κάνει αντηλιά Πήρα φτερό και σου ‘στειλα στον άνεμο μια σκέψη Που φύσηξε και σβήστηκε, σαν μονοκοντυλιά Εμένα που φυλάκισες στο χώμα και στην πέτρα Κι εσένα που εξόρισα σ’ ένα αστέρι εγώ Ωρίωνας που ξέμεινε με αδειανή φαρέτρα Κι ένα Φεγγάρι που πιστά, μονάχος κυνηγώ Φωτιά κυλά στις φλέβες σου, οψιδιανός και λάβα...

Διαβάστε περισσότερα

Avalon

Avalon Από την ποιητική συλλογή “Ο Ποιητής και το Φεγγάρι”  (I-Write, 2012) https://www.facebook.com/OPoihthsKaiToFeggari Μία φορά κι ένα καιρό, θέλησα να αποδράσω Ο κόσμος δεν αντέχεται κι είναι κακό βαρύ Μα όσο κι αν προσπάθησα τα άπιαστα να πιάσω Η κάθε μου προσπάθεια, φτωχή και θλιβερή Μια νύχτα γνώρισα τον FrancoisVillon[1] τον κλέφτη Που κάποιον μάγο έκλεψε μια νύχτα με βροχή Μου είπε εμπιστευτικά: «μπροστά σ’ένα καθρέφτη Για να αποδράσεις πες αυτή την προσευχή» Vi Dei angelisque et daemonis Venti me ferte ad regnum Oberonis[2] Ubi Luna aeterna est in oram Avalonis[3] Τότε ο καθρέφτης έσπασε και άνοιξε η πύλη...

Διαβάστε περισσότερα

Ακολουθήστε μας!

Follows

Κερδίστε το!

Εγγραφείτε στο newsletter

Εκδηλώσεις

Φόρτωση περισσότερων

Διαγωνισμοί σε εξέλιξη

Υποβολή συμμετοχής!

Αρχείο

Είσοδος

Pin It on Pinterest