Γιώργος Γκανέλης
Στοχαστής
ISBN: 978-960-303-238-0
Η νέα ποιητική συλλογή του Γιώργου Γκανέλη «υπό το μηδέν» (στοχαστής, 2017) αποτελεί μία “χορταστική” έκδοση διακοσίων ποιημάτων που στην ουσία αποτελούν τέσσερις ποιητικές συλλογές. Βέβαια και στο παρελθόν έχουμε κρατήσει αποστάσεις από εκδόσεις πολυσέλιδες που αποτυπώνουν την -ειλικρινή- αγωνία δημιουργών να ποιήσουν.
Συχνά όμως μέσα στον όγκο τους τούτα τα ποιητικά βιβλία κουράζουν τον αναγνώστη/ακροατή και φέρουν τον ποιητή αντιμέτωπο με την προσωπική κοινοτοπία, επαναλαμβάνοντας τον εαυτό στο ίδιο ύφος και τις ίδιες αγωνίες. Άλλωστε η ποίηση είναι μία τέχνη με στόχο να τέρψει το κοινό και παράλληλα να το προβληματίσει, και όχι μία ποσοτική μονάδα.
Στην περίπτωση βέβαια του Γκανέλη εντυπωσιάζει η υπερρεαλιστική εικονοποιία με τη ζωντάνια της έκφρασής του και την ισχύ του μεταφορικού του λόγου. Το φυσικό περιβάλλον με τη δύναμη της σουρεαλιστικής έκφρασης συνδέεται αβίαστα με τις υπαρξιακές αναζητήσεις. Ξαφνιάζει με τις ανοίκειες εκφράσεις μεταφορικής διάστασης προσδίδοντας μία αίσθηση ποιητικής ειρωνείας που ξεπηδά από την παραστατικότητα του καναβάτσου του. Μέσα από τη σουρεαλιστική ειρωνεία αναδεικνύεται και το στοχαστικό υλικό.
Στην ποίηση του Γκανέλη κυριαρχεί το παράλογο στοιχείο με την απλή γλώσσα και την ποιητική σκηνογραφία. Ο δημιουργός αρνείται την υπερρεαλιστική συνειρμικότητα, μα συμμερίζεται την απαισιοδοξία και τη μελαγχολική διάσταση του πρωτογενούς σουρεαλισμού. Φέρνει ρίγη μέσα από την ανάδειξη του παραλόγου και τη λυρική δραματικότητα του στίχου του. Ο αλλόκοτος κόσμος του, γεμάτος φτερά/πουλιά, αίμα/θάνατο και ειρωνεία, μοιάζει να ξαναβρίσκει τον ομηρικό “κότον” (=μήνις, οργή) για τον σύγχρονο παραλογισμό και την καταπίεση των συναισθημάτων.
Εμφανείς στην ποιητική του Γκανέλη είναι οι επιρροές από τη σαχτουρική στιχουργική. Η σταθερή αυτοαναφορικότητα του δημιουργού μοιάζει να συνδέεται με τη σαχτουρική παράδοση. Ακόμα και στους τίτλους παρατηρούμε κοινές αναφορές, πολύ συχνά, με τα έναρθρα μονολεκτικά προσηγορικά κατά βάση ουσιαστικά.
Μολονότι ο σύγχρονος ποιητής απέχει από το σφιχτό σαχτουρικό δίπολο ουρανού-γης, ο ουρανός και τα πουλιά (ή φτερά) κατέχουν δεσπόζουσα θέση στον καμβά του, διατηρώντας ενίοτε τα εξπρεσιονιστικά χαρακτηριστικά του συμβολισμού του μεταπολεμικού ποιητή. Αναλόγως η συχνότατη θέαση του αίματος (και του θανάτου) αποτελούν αποτελεί μία άλλη σαχτουρική επιρροή. Ας μη λησμονούμε πως το αίμα αποτελεί ένα κεντρικό σύμβολο εξπρεσιονιστικό στον σαχτουρικό προβληματισμό με σαφή χρωματική απόδοση, όπως επίσης και ο ουρανός ως ο χώρος του πνεύματος σε αντίθεση προς την χθόνια πραγματικότητα των πολέμων και του υλικού πολιτισμού που συμβολίζει η γη με τα πουλιά σε ρόλο μεσολαβητή και αγγελιαφόρων.
Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6
Μα οι επιρροές τούτες δε σημαίνουν τυφλή μίμηση. Αντίθετα, ο Γκανέλης ενσωματώνει στον σύγχρονο προβληματισμό τον σαχτουρικό εξπρεσιονισμό. Τα διαλογικά σημεία συντελούν στη διαμόρφωση μιας σύγχρονης ποιητικής σκηνικής διάστασης. Έτσι όμως ο σύγχρονος δημιουργός ξεπερνά τον σαχτουρικό εξπρεσιονισμό γινόμενος πιο άμεσος και πιο εύληπτος διατηρώντας, ταυτόχρονα, τον δραματικό τόνο και τη λυρικότητα του μεταπολεμικού ποιητή.
Αν ο Μίλτος Σαχτούρης είχε ως κεντρικό του θέμα τον -παγκόσμιο- πόλεμο και τον μεταπολεμικό υλικό ευδαιμονισμό, ο Γιώργος Γκανέλης αντιμετωπίζει σχεδόν τις ίδιες θεματικές ως μέλος μίας κοινωνίας σε παρακμή. Μόλο που δεν γίνονται σαφείς αναφορές στην οικονομική και κοινωνική κρίση, εντούτοις η κρίση -ως υπαρξιακή αποτύπωση- αντικατοπτρίζεται σε συναισθηματικό επίπεδο σε κάθε σχεδόν ποίημα της συλλογής μαζί με τον πόλεμο. Έτσι, το παράλογο με τα εξπρεσιονιστικά χαρακτηριστικά του γίνονται η ποιητική φωνή της αγανάκτησης του δημιουργού μπροστά στην εικόνα μίας κοινωνίας που καταρρέει.
0 Σχόλια