–

γράφει η Αλεξάνδρα Παυλίδη

–

“Τα περσινά τους βάζουν για καλά” του Σπύρου Γούλα και η ανάσυρση των προσωπικών ναυαγίων.

Εκδόσεις Πόλις

Από τον Μάιο του 2020 κυκλοφορεί η ποιητική συλλογή του Σπύρου Γούλα, από τις εκδόσεις Πόλις, σε επιμέλεια-διόρθωση Δημήτρη Αθηνάκη και μακέτα εξωφύλλου από την Μαρία Τσουμαχίδου. Η φωτογραφία του Erik Liljeroth από τα αρχεία του σκανδιναβικού μουσείου στο εξώφυλλο, τραβάει το βλέμμα από την αρχή και ωθεί τον αναγνώστη να ανοίξει το βιβλίο.

Τριάντα δύο ποιήματα ακροβατούν ανάμεσα σε μια υπαινισσόμενη απόγνωση και έναν πόνο ο οποίος εκφράζεται μέσω αναπάντεχων υπερρεαλιστικών εκρήξεων. Οι στίχοι του Γούλα δίνουν την αίσθηση ενός γεωμετρικού, ξεκάθαρου και περιγραφικού φόντου εκθέτοντας όμως ένα κυρίως θέμα γεμάτο μυστηριώδη χρώματα, σχήματα και μορφές, οι οποίες αναδύονται περίτεχνα και απροσδόκητα μπροστά στα μάτια του αναγνώστη.

Μια βόλτα στον πυρήνα καθημερινών και φαινομενικά ελάσσονος σημασίας δεδομένων, φέρνει στην επιφάνεια έντονα συναισθήματα μέσω της ανάσυρσης “ασυνείδητων” μη καταχωρημένων, επίσημα, εντυπώσεων και αντιλήψεων.

Η αυτοκριτική, η μοναξιά, η προδοσία, ο θάνατος, ο έρωτας προσεγγίζονται παθιασμένα, με όχημα λέξεις οι οποίες με σκληρό τρόπο αναβλύζουν την τρυφερότητα, την απογοήτευση και αναδεικνύουν τις πληγές με αυτοσαρκαστικό τρόπο δίχως εγωισμούς και προφάσεις.

Η αλήθεια από άμεση και απόλυτη πραγματικότητα, μετατρέπεται σε προσωπική υπόθεση η οποία αποτυπώνεται στους στίχους οι οποίοι- παρόλο που δεν χαρακτηρίζονται λυρικοί με την κλασική έννοια της λέξης- συστήνουν τον αναγνώστη με την εσωτερικότητα των επιφανειακών συναισθημάτων μέσω ενός εξαιρετικά ευαίσθητου ύφους.

Η ποιητική έκφραση του Γούλα απορρίπτει τις νόρμες, γεγονός που μπορεί να διαπιστωθεί γρήγορα από τους ευφάνταστους τίτλους των ποιημάτων του, “Ληγμένα δημητριακά με κηροζίνη”, Φεγγάρι ΒΒ+”, “Μέχρι εξαντλήσεως αποθεμάτων” , “Επιβραδυντική επικάλυψη”, “Rhapsody in moo” μερίκοί από εκείνους, μεταξύ των άλλων προσκαλούν τον αναγνώστη σε ένα παιχνίδι μιας φρέσκιας οπτικής πέρα από την δογματικότητα και το παρωχημένο.

Οι θεωρήσεις επαναπροσδιορίζονται, τα όρια μετακινούνται διαρκώς από στροφή σε στροφή παραπέμποντας ίσως σε ένα ποιητικό “graffiti” ή σε μια ροκ μελωδία.

“…Τα περσινά τους βάζουν για καλά

που τα ‘χουν δει οι πάντες΄

και εκείνη η φωνή

η ύπουλη, η εσωτερική

είναι καργιόλα βασική

και το μπλουζάκι που φορεί

το πήρε πεντευρώ

ξέρω ’γω

το πήρε τσίμα τσίμα.”

σ.34 “Παλιοβασικιά”

–

Ο Σπύρος Γούλας γεννήθηκε το 1991 στην Αθήνα.

Σπούδασε στο Τμήμα Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών & Πληροφορικής στο Πανεπιστήμιο Πατρών και εργάζεται ως προγραμματιστής.

Τα περσινά τους βάζουν για καλά είναι η πρώτη του ποιητική συλλογή.

–

Τρεις ερωτήσεις στον δημιουργό

Ο τίτλος ενός έργου είναι θα έλεγε κανείς τόσο σημαντικός όσο και το ίδιο το έργο, καθώς προϊδεάζει με κάποιο τρόπο τον αναγνώστη για την ουσία του κειμένου το οποίο ακολουθεί. Πώς προέκυψε ο τίτλος της συλλογής σας;

Ο τίτλος της συλλογής είναι ένας στίχος από το ποίημα «Παλιοβασικιά», όπου γράφω «τα περσινά τους βάζουν για καλά / που τα ’χουν δει οι πάντες». Στο συγκεκριμένο ποίημα μέμφομαι «τα εσώτερα», εμμονικά αγκυλωμένα σε μία πρότερη κατάσταση από την οποία αδυνατούν να προχωρήσουν και που της επιτρέπουν ακόμα να τα χαρακτηρίζει, σαν κάποιος που θέλει να εμφανιστεί καλοντυμένος πλην φοράει τα περσινά του ρούχα. Ο στόχος μου ήταν να αποδώσω με νεανικό και παιγνιώδη τρόπο όχι απλά την αναγνώριση μιας προβληματικής κατάστασης, αλλά ταυτόχρονα και την αντεπίθεση, το ξεμπρόστιασμα.

Το υπερρεαλιστικό στοιχείο φαίνεται να υπάρχει στο σύνολο των ποιημάτων, δημιουργώντας έντονες εικόνες στον αναγνώστη, πώς εξυπηρετεί στην επικοινωνία των μηνυμάτων;

Ο υπερρεαλισμός επιτρέπει τη σύμπτυξη και τον επανακαθορισμό του δεδομένου, είτε με την έννοια της φανέρωσης είτε με αυτήν την αμφισβήτησης, χαρακτηριστικά του ποιητικού λόγου που εκτιμώ.

Υπάρχει η εντύπωση ότι επιχειρείται η ανάδειξη μιας διαφορετικής διάστασης- οπτικής των καθημερινών, “ταπεινών”, συνηθισμένων συναισθημάτων -βιωμάτων. Τι χρειάζεται τελικά, για να ανακαλύψει κάποιος αυτή την άλλη πλευρά της πραγματικότητας;

Πιστεύω πως η ανθρώπινη συνθήκη μένει απαράλλαχτη. Αυτά που μας απασχολούν δεν έχουν αλλάξει, αλλάζει όμως ο χρόνος που τους αφιερώνουμε, ο τρόπος με τον οποίο μας συστήνονται και η κοινωνία εντός της οποίας αλληλεπιδρούμε μαζί τους. Από αυτήν την άποψη αυτά που προσπαθώ να αναδείξω δεν είναι καθόλου διαφορετικά από αυτά για τα οποία έγραψαν άλλοι πριν από εμένα. Δεν είναι πιο ταπεινά, ούτε περισσότερο συνηθισμένα. Η διαφορά έγκειται όχι σε αυτό που θες να φανερώσεις, αλλά στο τι πρέπει να τραβήξεις κάθε φορά για να το αποκαλύψεις. Κάθε εποχή παίρνει τον έρωτα, τον θάνατο, την μνήμη και τα τυλίγει με νέα υφάσματα. Το κουκούτσι όμως, η ανθρώπινη συνθήκη, είναι το ίδιο και φανερώνεται όταν μας κάθεται στον λαιμό. Αυτό που χρειάζεται είναι να είμαστε διατεθειμένοι να δαγκώσουμε.