Επιλέξτε Page

Ακροβάτες του χρόνου, του Πολυχρόνη Κουτσάκη

20.01.2021

σχόλια

Πώς μια γυναίκα που φεύγει από το σπίτι της γίνεται βοηθός λαντζέρη στη Θεσσαλονίκη και μετά θηριοδαμάστρια σε τσίρκο με έδρα τη Στοκχόλμη; Γιατί την κυνηγάει ένας εξίσου κοντοπίθαρος τύπος; Πόσο παράξενες είναι οι περιπέτειες που ζουν και πώς καταφέρνουν να συνδεθούν με σημαντικά γεγονότα του 20ού αιώνα; Πώς δημιουργήθηκε ο ήρωας των κόμικς Σούπερμαν; Ποια ερωτεύτηκε ο Πάμπλο Πικάσο και τι συνέβη στη ζωή του έκτοτε; Πώς μπλέχτηκε το αντίπαλον δέος, ο Ανρί Ματίς, με την Εθνική Αντίσταση της χώρας του; Τι συνδέει τον Τόμας Φίσερ με τον Καρλ Γιουνκ και τον Αδόλφο Χίτλερ με τον Γιόχαν Γκέοργκ Έλσερ; Καλωσορίσατε στον συναρπαστικό κόσμο του Πολυχρόνη Κουτσάκη.

Όταν τελείωσα το βιβλίο, αναρωτήθηκα: «Τι ήταν αυτό που διάβασα»; Ένα ανάλαφρο νεανικό μυθιστόρημα, ένα αλλιώς ιδωμένο ιστορικό μυθιστόρημα, ένα αξιόλογο δείγμα επιστημονικής φαντασίας; Κάτι απ’ όλ’ αυτά και τίποτα ταυτόχρονα. Απλώς (;) άλλο ένα υπέροχο κείμενο του σημαντικού Πολυχρόνη Κουτσάκη, που πάντα βρίσκει κάτι διαφορετικό να ζωντανέψει και με πρωτότυπους τρόπους να αιχμαλωτίσει τον αναγνώστη ως το συναρπαστικό τέλος. Οι βασικοί πρωταγωνιστές είναι η Ειρήνη Φουντουκίδη με τον Λεώ Στρατάκη και ο εγγονός τους, ο έφηβος Λεωνίδας, που αφηγείται και την ιστορία, εναλλάξ με την κοπέλα του, την Αφροδίτη. Η Ειρήνη είναι από πάμφτωχη οικογένεια και το σκάει από το σπίτι της για να μην την παντρέψουν με το ζόρι. Ο Λεώ, αντίθετα, προέρχεται από πάμπλουτη οικογένεια κι όταν ενηλικιώνεται ξεκινάει με τον κολλητό του, Φανούρη, που είναι ίδιος φυσιογνωμικά, σωματικά και στη σκέψη με τον Σπίθα του Μικρού Ήρωα, Γιώργου Θαλάσση, να τρώνε τα λεφτά σε γυναίκες.

Ο Λεώ και η Ειρήνη έχουν από μια μυστική υπερδύναμη που τη χρησιμοποιούν για το καλό της ανθρωπότητας και γνωρίζονται τυχαία στη Θεσσαλονίκη. Τα γεγονότα όμως τους χωρίζουν σχεδόν αμέσως και τους επαναφέρουν πολλά χρόνια και αρκετές γκάφες αργότερα, μόνο και μόνο για να τινάξουν την Ιστορία στον αέρα! «Ο Λεώ και η Ειρήνη ήταν παρόντες σε όλα τα μεγάλα γεγονότα, άλλαξαν με τις πράξεις τους τη ροή της παγκόσμιας ιστορίας, συνάντησαν τα σημαντικότερα πρόσωπα του εικοστού αιώνα κι όμως δεν τους γνωρίζει κανείς, είναι σαν να μην υπήρξαν ποτέ. Έτσι ακριβώς όπως το θέλησαν, δηλαδή» (σελ. 119). Ο Μάρκος Βαμβακάρης, ο Καρλ Γιουνγκ, ο Ανρί Ματίς, ο Πάμπλο Πικάσο, ο Τζόζεφ Μένγκελε, ο Τζέρι Σίγκελ και ο Τζο Σούστερ που δημιούργησαν τον Σούπερμαν, ο Αδόλφος Χίτλερ, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ, η Άγκαθα Κρίστι, ο Άλμπερτ Άινσταϊν και άλλες προσωπικότητες των Τεχνών, των Γραμμάτων και της Ιστορίας παρελαύνουν με τέτοιο τρόπο που οι Μόντυ Πάιθονς ωχριούν μπροστά τους! Οι σουρεαλιστικές τους εξελίξεις με οδηγούσαν αρχικά να ψάχνω σε εγκυκλοπαίδειες, αργώντας να καταλάβω πως ο συγγραφέας απλώς μου έκλεινε το μάτι περιπαιχτικά!

Την ιστορία αυτού του αλλόκοτου ζευγαριού αφηγείται ο συνονόματος του παππού εγγονός με την κοπέλα του, Αφροδίτη, με την οποία έχει σπιρτόζικους διαλόγους, που διακόπτουν τη ροή της αφήγησης. Εντελώς διαφορετικοί μεταξύ τους χαρακτήρες, εκείνος πιστεύει στις καλές και κακές συγκυρίες ενώ εκείνη πρεσβεύει πως τίποτα στη ζωή δεν είναι τυχαίο, δημιουργούν ένα ξεκαρδιστικό ντουέτο που δε σταματά να πειράζεται, να δέρνεται, να τσακώνεται αλλά πάντα φιλιώνουν και τα βρίσκουν στο τέλος.

Πρωτοπρόσωπη αφήγηση, διαρκή πρωθύστερα, κοφτοί και λιτοί διάλογοι, χιουμοριστικές ατάκες, σύντομα αλλά και εκτεταμένα κεφάλαια, μακροσκελείς αλλά και μονολεκτικές προτάσεις είναι η μέθοδος που επέλεξε ο Πολυχρόνης Κουτσάκης για να αφηγηθεί την ιστορία του, κάτι που δεν αφήνει τον αναγνώστη σε ησυχία. Με κέρδισε η εναλλαγή των οπτικών γωνιών, δηλαδή ενώ έχουμε μια στρωτή αφήγηση που διακόπτεται χαριτωμένα από τον Λεωνίδα ή την Αφροδίτη, όταν συναντάμε νέο πρόσωπο επιστρέφουμε στο παρελθόν του με έξυπνο και ανορθόδοξο τρόπο που θα μας φέρει στο σήμερα και θα μας συστήσει πιο καθαρά τι μέρος του λόγου είναι!

Παρ’ όλ’ αυτά, μέσα από τον σουρεαλισμό και την κατ’ επίφασιν προφορικότητα και ρηχότητα της αφήγησης, ξεπηδάνε με μοναδικό στυλ διαχρονικές αλήθειες και πρωτότυπες απόψεις πάνω σε κοινωνικά θέματα: «Γι’ αυτό βλέπουμε τριγύρω μας πολλά κορίτσια μελαγχολικά… Έχουν πέσει στην κανονική τους ζωή πάνω σε λάθος ιππότες, σε ιππότες που βγήκαν από τα όνειρα κάποιου άλλου κοριτσιού και κάπως μπερδεύτηκαν τα πράγματα και ήρθαν σ’ αυτές και τις ανάγκασαν ν’ αλλάξουν όνειρο και να τους προσθέσουν στα όνειρά τους… προσπαθούν να θυμηθούν το αρχικό τους όνειρο, θα ‘διναν τα πάντα για να μπορέσουν να το θυμηθούν αλλά έχουν ζήσει πολύ καιρό με λάθος ιππότες και δεν τα καταφέρνουν» (σελ. 79). Και ορίστε μια απλή και καθόλου κατακριτέα άποψη για όσους διαβάζουν Άρλεκιν: «Γι’ αυτό μάλλον πουλάνε εκατομμύρια βιβλία τα Άρλεκιν, επειδή ελάχιστοι έρωτες ευδοκιμούν κι έτσι ο κόσμος τα αγοράζει για να μάθει πώς είναι αυτό που παρ’ ολίγο να ζήσει, χωρίς να ξέρει όμως ότι αν το ζούσε δε θα μπορούσε να το περιγράψει, άρα κι αυτοί που γράφουν τα Άρλεκιν και το περιγράφουν δεν το ζουν όταν το γράφουν, το φαντάζονται, άρα τι να μάθει κανείς από δαύτους;» (σελ. 328).

Μονάχα σ’ ένα σημείο δεν υπήρξε ελαφρότητα: οι θηριωδίες στο Άουσβιτς δεν μπορούν να γίνουν ποτέ κομμάτι αστεϊσμού, κάτι που παραδέχεται κι ο συγγραφέας, παραθέτοντας στεγνά, απρόσωπα και μελετημένα τη ζωή του Μένγκελε και τα πειράματα που έκανε με τον Καρλ Κλάουμπεργκ και τη Χέρτα Ομπερχάουζερ: «Επίσης να σας πω, αν και είναι άσχετο με την ιστορία μας, ότι ο Καρλ και η Χέρτα έμειναν εφτά χρόνια στη φυλακή μετά το τέλος του πολέμου κι έπειτα έζησαν ελεύθεροι και ωραίοι την υπόλοιπη ζωή τους, δηλώνοντας σε κάθε ευκαιρία πόσο περήφανοι ήταν για την επιστημονική δουλειά τους στο στρατόπεδο. Η δικαιοσύνη είναι μια ωραία, άγνωστη λέξη σ’ αυτόν τον κόσμο» (σελ. 337). Κι αμέσως μετά αποδύεται σε μια… διαφορετικώς διατυπωμένη ιστορία του πολέμου που με έκανε να λυθώ στα γέλια! Η Άγκαθα Κρίστι, ο Ουίνστον Τσόρτσιλ και ο Τζόζεφ Μένγκελε συναντήθηκαν σε ξενοδοχείο του Ασουάν κι έκαναν την Ιστορία… μύλο!

Το μυθιστόρημα επικεντρώνεται στα επιτεύγματα των παππούδων και στη σχέση των δύο έφηβων παιδιών, είναι αξιέπαινος όμως ο τρόπος που παρεισφρέουν οι προβληματικές σχέσεις του Λεωνίδα και της Αφροδίτης με τους γονείς τους, την ενδιάμεση δηλαδή γενιά, που καταγράφεται λιγότερο αλλά πιο έντονα συναισθηματικά κι έτσι το μυθιστόρημα δεν πλατειάζει, παραμένει σφιχτό και άψογα δεμένο, χωρίς τίποτα περιττό. Ο Λεώ και η Ειρήνη γνωρίστηκαν κι έκαναν τον Νικήτα που παντρεύτηκε κι απέκτησε τον Λεωνίδα ενώ η Αφροδίτη γεννήθηκε σε ένα επικίνδυνο ψυχολογικά περιβάλλον. Αυτό το βάρος στους ώμους τους δίνεται με έξυπνο τρόπο ανάμεσα στο σήμερα και το χτες που απαρτίζουν και το μεγαλύτερο μέρος του κειμένου και φώτισε τις σημαντικές ψυχολογικές περιπέτειες που μπορεί να ζήσει ένας έφηβος σε μια προβληματική οικογένεια.

Οι «Ακροβάτες του χρόνου» είναι ένα απολαυστικό, διασκεδαστικό μυθιστόρημα που με ταξίδεψε με εναλλακτικό τρόπο στον χρόνο, μου σύστησε σημαντικές προσωπικότητες με άλλο τρόπο και με έκανε να γελάσω αλλά και να συγκινηθώ. Εύχομαι ολόψυχα η υπόσχεση για νέες ιστορίες του ξεκαρδιστικά αστείου ζευγαριού Λεώ και Ειρήνης να πραγματοποιηθεί σύντομα!

Ακολουθήστε μας

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Η Πινακοθήκη της πόλης διοργανώνει διαγωνισμό ζωγραφικής για παιδιά δημοτικού σχολείου με θέμα τους δράκους. Ο Γιάννης διαπιστώνει πως δύο συμμαθητές του τα καταφέρνουν καλύτερα από κείνον, γιατί, μεταξύ άλλων, δέχτηκαν βοήθεια από γονείς κι αδέλφια. Έτσι, ο Γιάννης...

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τι συνέβη την ημέρα της αρπαγής της Αφροδίτης από τη Μήλο; Πού χάθηκαν τα χέρια της; Πώς ρίζωσε το άγαλμα στο Μουσείο του Λούβρου; Πώς θα καταφέρουν κάποια παιδιά να αγκαλιάσουν την ιστορία της και να δουλέψουν πάνω σε αυτήν, χρησιμοποιώντας όλα τα εκφραστικά μέσα των...

Επιμέλεια άρθρου Πάνος Τουρλής

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τι συνέβη την ημέρα της αρπαγής της Αφροδίτης από τη Μήλο; Πού χάθηκαν τα χέρια της; Πώς ρίζωσε το άγαλμα στο Μουσείο του Λούβρου; Πώς θα καταφέρουν κάποια παιδιά να αγκαλιάσουν την ιστορία της και να δουλέψουν πάνω σε αυτήν, χρησιμοποιώντας όλα τα εκφραστικά μέσα των...

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ποιος ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας που κυβέρνησε το ελληνικό κράτος στα πρώτα του βήματα μετά την Επανάσταση του 1821; Ποια ήταν η σχέση του με την Ελβετία πριν έρθει στην Ελλάδα και γιατί μνημονεύεται ακόμη σε αυτήν τη χώρα; Πώς αντιμετώπισε και πώς οργάνωσε το χάος...

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ Σταύρος Σταμπόγλης _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Η ποιητική συλλογή του Σταύρου Σταμπόγλη, που φέρει τον τίτλο 'Ατελές Κολλάζ,' κυκλοφόρησε το 2020, από τις εκδόσεις Κουκκίδα.[1] Αρχικά, δύναται να επισημάνουμε πως, όπως και ο τίτλος της συλλογής, δηλοί,...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου