“Γράμματα σε έναν δραπέτη” της Νίκης Μπλούτη Καράτζαλη

11.10.2020

σχόλια

Νίκη Μπλούτη Καράτζαλη

“Γράμματα σε έναν δραπέτη”

Εκδόσεις Θράκα

γράφει η Αλεξάνδρα Παυλίδη

Το μυθιστόρημα της Νίκης Μπλούτη Καράτζαλη, “Γράμματα σε έναν δραπέτη” είναι το τρίτο μετά τα “Όταν η σιωπή μιλάει στα όνειρα” και “Κάποτε στον Παράδεισο”.

Η Μαίρη, ο Πέτρος ή μοναχός Νεκτάριος ο Ηλίας, η Κατερίνα, η Ελένη, ο Αντώνης μεταξύ άλλων είναι οι πρωταγωνιστές μιας ιστορίας όπου η ζωή του ενός μπλέκεται με μυστήριο τρόπο με την ζωή του άλλου, συνθέτοντας ένα έργο το οποίο ξετιλύγεται μέσα από γράμματα.

Ποιός μπορεί να πει με βεβαιότητα ότι κατανοεί την ανάγκη ενός αγαπημένου προσώπου να εγκαταλείψει την κοσμική του φύση και να επιλέξει τον μοναχισμό; Ο Πέτρος άφησε όλη του την οικογένεια άναυδη παίρνοντας μια τέτοια απόφαση. Τι όμως πραγματικά τον ώθησε ως εκεί;

Η Μαίρη προσπαθεί να δεχθεί την απόφαση αυτή ενώ αγωνίζεται παράλληλα να επιβιώσει από τον καρκίνο, ένα διαζύγιο, την κατάθλιψη για να φτάσει να ανακαλύψει ένα μυστικό το οποίο θα δώσει εξήγηση σε πολλά ερωτήματα που την ακολουθούσαν χρόνια και που πια απειλεί να αλλάξει τα πάντα στην ζωή της.

Μέσα από την ρεαλιστική γραφή της Νίκης Μπλούτη Καράτζαλη, ο αναγνώστης αφήνεται σε ένα αναγνωστικό ταξίδι με δυνατές συγκινήσεις, ένα έργο σε πραγματικές διαστάσεις το οποίο αγγίζει την καρδιά και τον νου και αναδεικνύει την δύναμη της θέλησης του ανθρώπου για επιβίωση.

Πόσο εύκολο είναι να αφήσει πίσω του κάποιος αυτό που θεωρεί ανυπέρβλητο εμπόδιο στην ευτυχία του;

Όπως και στα προηγούμενα έργα της Νίκης Μπλούτη Καράτζαλη τα οποία έχω διαβάσει – “Το κίτρινο δάνειο” και “Η άδεια φωλιά” η συγγραφέας καταφέρνει να δώσει την αίσθηση του οικείου από τις πρώτες γραμμές, οι ανατροπές της πλοκής εκπλήσσουν ενώ το τέλος είναι πάντα λυτρωτικό.

Η οικονομική κρίση, τα λάθη, η ανασφάλεια, ο θάνατος, η έννοια της φιλίας και η προδοσία είναι κάποια από τα θέματα τα οποία προβάλλονται στο μυθιστόρημα “Γράμματα σ’ έναν δραπέτη

Οι δυσκολίες της ζωής μπορούν οδηγήσουν τον κάθε ένα μας σε τέλμα. Η απόδραση δύναται να ερμηνευτεί με διαφορετικούς τρόπους, από δειλία έως ένστικτο επιβίωσης.  Όμως η δύναμη που βρίσκεται μέσα μας, χωρίς να γνωρίζουμε το μέγεθός της, είναι αρκετή για δώσει την λύση. Αρκεί να πιστέψει κάποιος σε αυτή. Για την ακρίβεια, αρκεί να πιστέψει στον εαυτό του.

 

 

Τρεις ερωτήσεις στη συγγραφέα   

Στο μυθιστόρημα “Γράμματα σ’ έναν δραπέτη” η ιστορία βασίζεται σε έναν άνθρωπο, ο οποίος αποφασίζει, “ξαφνικά” για τους υπόλοιπους τουλάχιστον, να αποσυρθεί από την “κοσμική” ζωή και να μονάσει. Η οικογένεια και οι φίλοι του αγωνίζονται να δεχτούν την απόφασή του. Η απουσία ενός αγαπημένου προσώπου είναι τελικά μια κατάσταση η οποία μπορεί να γίνει αποδεκτή χωρίς εγωισμούς και σε ποιο βαθμό;

Η απόφαση του Πέτρου να εγκαταλείψει τα ‘’εγκόσμια’’ και να αφιερώσει τη ζωή του στο Θεό, χωρίς να το συζητήσει με τους δικούς του ανθρώπους, έχει αρνητικό αντίκτυπο στα συναισθήματα των αγαπημένων του προσώπων. Όταν ανακοίνωσε, μάλιστα, στον αδερφό του την απόφασή του, του τόνισε πως είναι αμετάκλητη. Σας παραθέτω ένα απόσπασμα του βιβλίου που περιγράφει τα συναισθήματα και τις σκέψεις του αδερφού του…

Ηλίας

’’…Είναι δικαίωμα, εξάλλου, του καθενός ν’ αποφασίζει για τη ζωή του, όπως εκείνος κρίνει πως είναι το σωστό ή όπως τον ευχαριστεί τέλος πάντων. Εντάξει, δεν ισχυρίζεται πως κι αυτόν δεν τον σόκαρε στην αρχή η απόφαση του αδερφού του να εγκαταλείψει τα εγκόσμια και να κλειστεί στο μοναστήρι ένα βήμα πριν πάρει το πτυχίο του. Όλοι τα έχασαν σαν το έμαθαν, κυρίως, επειδή δεν τους είχε προετοιμάσει καθόλου. Σαν κεραυνός τούς ήρθε η είδηση. Κι οι γονείς τους, ειδικά, το πήραν πολύ επί πόνου, λες κι έχασαν το παιδί τους για πάντα. Αυτό στενοχώρησε πολύ και τον Ηλία, κι αν έριξε ένα μερίδιο ευθύνης στον αδερφό του, ο λόγος ήταν αυτός, το ότι δεν είχε μοιραστεί μαζί τους αυτή την κρυφή του επιθυμία, ώστε να το αντιμετωπίσουν με περισσότερη ψυχραιμία. Ο ίδιος, όσο περνούσε ο καιρός και το δούλευε στο μυαλό του, σκεφτόταν, πως δεν έχει τίποτα να του συγχωρήσει κι ούτε ήταν σε θέση κανείς να τον κατακρίνει. Για ποιο λόγο άλλωστε; Η απόφασή του αφορούσε τη ζωή του, ήταν μια επιλογή…’’

Η Μαρία, αντίθετα, πάλεψε χρόνια ολόκληρα να αποδεχτεί αυτή του την απόφαση και δε σταμάτησε να τον κατηγορεί στα γράμματά της, για το πόσο σκληρός στάθηκε απέναντι στους δικούς του, αφού δε θέλησε να μοιραστεί μαζί τους τις σκέψεις του γι’ αυτό που επέλεξε να κάνει στην πιο τρυφερή ηλικία της ζωής του. Γι’ αυτόν το λόγο, τον αποκαλεί και… ‘’δραπέτη’’. Σε κάποιο άλλο σημείο, μάλιστα, παραδέχεται πως φέρεται εγωιστικά απέναντί του, γιατί συνεχίζει να μετράει τον αντίκτυπο που είχε στη δική της ζωή η απόφασή του να φύγει.

Μαρία

‘’… Και προσπαθούσα, ξανά και ξανά, να βάλω τον εαυτό μου στη θέση σου. Ναι, μπορεί να έφευγα αν ένιωθα τόσο έντονο το κάλεσμα του Θεού, όπως το ονομάζουν εκείνοι οι καλόγεροι. Σίγουρα, όμως, δεν θα τους άφηνα όλους σύξυλους με την απόφασή μου. Θα τους ζητούσα να με καταλάβουν και να με νιώσουν, θα τους ανέλυα τις σκέψεις και τα συναισθήματά μου, έτσι ώστε να είναι σε θέση να με κατανοήσουν καλύτερα και ν’ αποδεχτούν την απόφασή μου με λιγότερο πόνο. Θα καταλάγιαζα τους φόβους και τις ανησυχίες τους όταν θα τους έλεγα πως εγώ έτσι μονάχα θα είμαι ευτυχισμένη. Αν ήμουνα σίγουρη για την απόφασή μου, κανένας πιστεύω πως δε θα ήταν σε θέση να μου αλλάξει γνώμη ή να κλονίσει την εμπιστοσύνη μου απέναντι στο Θεό…’’

Η  προσωπική μου άποψη πάνω σ’ αυτό το θέμα, συγκλίνει με του αδερφού τού Πέτρου, του Ηλία. ’’Είναι δικαίωμα του καθενός ν’ αποφασίζει για τη ζωή του, όπως εκείνος κρίνει πως είναι το σωστό ή όπως τον ευχαριστεί…’’. Έρχονται στιγμές στη ζωή όλων μας που μας φέρνουν αντιμέτωπους με τέτοιου είδους επιλογές ή αποφάσεις. Τα παιδιά μας, για παράδειγμα,  κάποτε θα ανοίξουν τα φτερά τους και θα πετάξουν μακριά μας για να εκπληρώσουν τα δικά τους όνειρα.  Στην περίπτωση όμως του Πέτρου, τα πράγματα είναι σαφώς πιο περίπλοκα.  Η απόφασή του πληγώνει τους γονείς του και προκαλεί θυμό και οργή στα πιο πιο κοντινά του πρόσωπα. Το συναίσθημα, δεν αφήνει τη λογική να επικρατήσει σε τέτοιου είδους θέματα, και είναι αυτό που πολλές φορές μας κατακλύζει και μας παρασύρει όντως σε εγωιστικές συμπεριφορές.

 

Η Μαρία, μια πολύ σημαντική φιγούρα της ιστορίας, είναι μια γυναίκα η οποία έρχεται αντιμέτωπη με την απουσία του αγαπημένου της Πέτρου ή μοναχού Νεκτάριου, ένα διαζύγιο, την κατάθλιψη και τον καρκίνο, μεταξύ άλλων. Ωστόσο, σε δεδομένη στιγμή η Μαίρη αξιώνει να κατακτήσει το μέλλον, τη ζωή της, να “οδηγήσει” τα πράγματα εκεί που θα έπρεπε να βρίσκονται. Πόση βούληση χρειάζεται ένας άνθρωπος για να ξεπεράσει εμπόδια τα οποία φαίνονται ανυπέρβλητα; Η μοίρα είναι κάτι που επιδέχεται διορθώσεις ή θα έπρεπε να θεωρείται ως ένα σύμπλεγμα νομοτελειακών γεγονότων τα οποία θα ήταν σοφό να γίνονται αποδεκτά και να ξεπερνιούνται μέσα από αυτή την αποδοχή;

Θα ξεκινήσω από τη δεύτερη ερώτηση… Στην αρχαία Ελλάδα πιστεύανε  πως οι μοίρες καθορίζουν τη ζωή του κάθε ατόμου. Ότι όλα είναι προκαθορισμένα και προδιαγεγραμμένα στη μοίρα του καθενός μας. Γι’ αυτό και  τη λέξη μοίρα τη χρησιμοποιούμε συχνά με την έννοια της ειμαρμένης, του πεπρωμένου. Ο Ηράκλειτος ήταν αυτός που συνέδεσε πρώτος  μοίρα και χαρακτήρα και συμπέρανε πως η φύση του ανθρώπου  καθορίζει τις πράξεις του, όσα θα του συμβούν δηλαδή στη διάρκεια της ζωής του, την καλή ή κακή μοίρα που τον περιμένει.

Προσωπικά δεν πιστεύω πως  η μοίρα  κυβερνάει τη ζωή μας. Ο κάθε άνθρωπος έχει ελεύθερη βούληση και είναι υπεύθυνος για τις επιλογές του.  Η κάθε επιλογή μας έχει τις επιπτώσεις της στη ζωή μας, άλλοτε θετικές κι άλλοτε αρνητικές. Το σύνολο  των επιλογών μας  καθορίζει το ποιοι είμαστε και το τι έχουμε πετύχει. Η διαμόρφωση  του χαρακτήρα μας σμιλεύεται από την οικογένεια και το σχολείο, από τις αρχές και τις αξίες που μας δόθηκαν σαν εφόδια στα πρώτα στάδια της ζωής μας και διαμορφώνεται τελικά από τις επιλογές που κάνουμε στο διάβα της.

Όσο αφορά τώρα την πρώτη σας ερώτηση, εννοείται πως χρειάζεται μεγάλο σθένος και βούληση, για να παλέψει κάποιος τα εμπόδια που ορθώνονται μπροστά του. Η Μαρία εξομολογείται σ’ ένα από τα γράμματά της στον Πέτρο, πως μονάχα όταν τη ‘’φοβέρισε’’ ο καρκίνος, κατάφερε να ξυπνήσει από τον χρόνιο λήθαργο που την είχε ρίξει η κατάθλιψη  –μετά από όσα δύσκολα της συνέβησαν—και να ξαναδεί τη ζωή κάτω από άλλο πρίσμα. Τότε αποφάσισε να αλλάξει ρότα στην καθημερινότητά της και να παλέψει για όσα στέρησε στον εαυτό της όλα αυτά τα χρόνια που ήταν μακριά του. Συνήθως, όταν ένα πολύ σημαντικό γεγονός έρχεται να ανατρέψει τα πάντα γύρω μας, οπλιζόμαστε με περίσσια δύναμη για να μπορέσουμε να το αντιμετωπίσουμε. Αυτό ακριβώς έκανε κι η Μαρία. Ορκίστηκε στην κόρη της και στον εαυτό της πως θα παλέψει και θα αγωνιστεί σκληρά, για να ‘’ξανακερδίσει’’ τη ζωή της. Ο αγώνας αυτός δεν έχει να κάνει μόνο με την αρρώστια της, αλλά κυρίως με τις αποφάσεις που παίρνει για το μέλλον της.

 

Η οικονομική κρίση και ως απόρροια αυτής η κοινωνική η οποία οδηγεί στη διατάραξη της προσωπικής-ψυχολογικής ισορροπίας των ανθρώπων είναι ένα θέμα το οποίο έχετε πραγματευτεί και σε προηγούμενα έργα σας όπως “Το κίτρινο δάνειο”. Φυσικά αποτελεί μια πραγματικότητα την οποία προσέγγισαν με διαφορετικό τρόπο συγγραφείς και καλλιτέχνες οι οποίοι δεν ήταν δυνατό να μην θίξουν ένα τόσο σύγχρονο ζήτημα. Ως συγγραφέας, πως γίνεται αντιληπτή η παγκόσμια οικονομική ύφεση ως προς τον αντίκτυπό της, στις συμπεριφορές των ανθρώπων στην καθημερινή τους ζωή;

Ζούμε σε μια χώρα που τα τελευταία χρόνια μαστίζεται από την κρίση, τη φτώχεια και την ανεργία, με πολλές δραματικές επιπτώσεις στην κοινωνική μας ζωή. Οι επιπτώσεις αυτές, είναι ορατές σε όλους μας, αφού έχουν αλλάξει τραγικά την ομαλή ροή της καθημερινότητάς μας.  Όλα αυτά προκαλούν μια σειρά ψυχικών αναταραχών.  Η κοινωνία μας υποφέρει από τις απολύσεις, από τις μειώσεις των μισθών και των συντάξεων, από τις αυξήσεις τιμών σε αγαθά πρώτης ανάγκης. Ο καθένας μας παλεύει να τιθασεύσει τους  φόβους και τις αγωνίες του για το ζοφερό αύριο. Αυτή η οικονομική αστάθεια έχει επιφέρει  στους ανθρώπους αγχώδεις και καταθλιπτικές διαταραχές.  Σίγουρα, τα  χαμηλά και μεσαία κοινωνικά στρώματα είναι αυτά που θίγονται περισσότερο ψυχολογικά. Η ανάγκη μας να ανταποκριθούμε σε απαιτήσεις που πιέζουν,  εντείνουν την ψυχολογική πίεση και ωθούν την κοινωνία μας στη φτώχεια και στη δυστυχία. Οι αρνητικές σκέψεις  έχουν άμεσο αντίκτυπο στη συμπεριφορά μας. Το άγχος, η απαισιοδοξία, ο θυμός, η επιθετικότητα, η απογοήτευση,  είναι κάποια απ’ τα αρνητικά συναισθήματα που μας κατακλύζουν τα τελευταία χρόνια. Η ανεργία επίσης, σχετίζεται  με αύξηση της κατανάλωσης αλκοόλ, αύξηση στις αυτοκτονίες, ακόμα και  στην ενδοοικογενειακή βία, καθώς τα περισσότερα άτομα αδυνατούν να διαχειριστούν όλες αυτές τις δυσκολίες.

Ο φόβος και η ανασφάλεια για το αύριο, όπως αντιλαμβανόμαστε όλοι,  δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για την εμφάνιση άγχους και κατάθλιψης, Αυτοί είναι και οι κυριότεροι λόγοι που ωθούν τους ανθρώπους τα τελευταία χρόνια να επισκεφτούν κάποιον ειδικό.Ένας ψυχολόγος μπορεί να μας καθοδηγήσει, ώστε να λάβουμε μέσα από συμβουλευτικές τεχνικές  τη βοήθεια που χρειαζόμαστε για να διαχειριστούμε τα συναισθήματά μας και ν’ αλλάξουμε την καθημερινότητά μας, ώστε να καταφέρουμε να βγούμε από τα αδιέξοδα που έχουν δημιουργηθεί στη ζωή μας. Οι ψυχολόγοι  επίσης, υποστηρίζουν  με σθένος πως η ανθρώπινη επαφή είναι το μεγαλύτερο δώρο. Η αλληλεπίδραση με άλλους ανθρώπους –φίλους, συγγενείς, αγαπημένα μας πρόσωπα– μας προσφέρει τη δυνατότητα να μοιραστούμε τα συναισθήματα, τις αγωνίες, τους προβληματισμούς μας και να τα εξωτερικεύσουμε. Η λύτρωση που επέρχεται μέσα από αυτή τη διαδικασία, ισχυρίζονται, πως είναι εξαιρετικά λειτουργική.

Εν κατακλείδι,  θα ήθελα να πω, πως ο μοναδικός τρόπος  για μένα να ξεπεράσουμε τις δυσκολίες είναι οι θετικές σκέψεις. Αυτές μας φορτίζουν με δύναμη κι ελπίδα. Οφείλουμε σαν άνθρωποι να αγωνιστούμε για τον εαυτό μας και για το ‘’αύριο’’ που θα παραδώσουμε στα παιδιά μας. Η αισιοδοξία είναι ένα από τα όπλα που μπορούν να μας βοηθήσουν να βγούμε αλώβητοι απ’ αυτόν τον ψυχολογικό  πόλεμο που μαίνεται τα τελευταία χρόνια γύρω μας.

Ακολουθήστε μας!

Οδηγός ιστοσελίδας

Αρχείο

Επιμέλεια άρθρου Ομάδα σύνταξης

Επιμέλεια άρθρου

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου