τοβιβλίο.net

Διαβάζοντας το νέο βιβλίο της Ειρήνης Δερμιτζάκη, “Γεννημένος Λούζερ”

19.07.2019

σχόλια

Βρισκόμαστε στο Σκορποχώρι ένα φανταστικό χωριό της Κρήτης, γενέτειρα της συγγραφέως Ειρήνης Δερμιτζάκη που από την αρχή του βιβλίου μας διαβεβαιώνει πως οποιαδήποτε ομοιότητα με πρόσωπα και καταστάσεις είναι συμπτωματική. Στο Σκορποχώρι μεγαλώνει ένας… λούζερ, ο Μανούσος. Κοινώς ένας αποτυχημένος άνθρωπος. Τι τον κάνει να είναι ή να νιώθει αποτυχημένος; Πώς γεννιέται κάποιος λούζερ; Βαφτίζεται ή σφραγίζεται από τους γύρω του; Και μπορεί τελικά να νικήσει κάποιος που από την αρχή στιγματίζεται έτσι;

Ο Μανούσος, ο ήρωας ή μάλλον ο αντιήρωας αυτής της ιστορίας,  δεν είναι γιος. Ούτε σύζυγος. Ούτε πατέρας. Ακούει και απαντά σε όλα αυτά τα ονόματα και τους τίτλους αλλά ποτέ σε κάποιον τίτλο και σε κάποιο όνομα που να του ταιριάζει. Ο Μανούσος είναι εκείνο το παιδί  με το κοντό παντελόνι παντός καιρού που του επέβαλλε να φορά η γιαγιά του η Κατίνα βάζοντας την στάμπα της διαφορετικότητας πάνω του σαν λέπρα. Είναι «είδος» προς εκμετάλλευση.   Ένας λούζερ που το γράφει στο κούτελο που το “βγάζει μυρωδιά” που δεν φεύγει με κανένα σαπούνι και κανένα τρίψιμο. Είναι ο λευκός σύζυγος. Ο ψευδοπατέρας. Ο κακοποιημένος. Ο φτηνός. Ο μπάσταρδος.

 

Ο Μανούσος της Ειρήνης Δερμιτζάκη, είναι το λευκό ποινικό μητρώο όλων των άλλων, το άλλοθι και το βόλεμά τους. Το μασκάρεμα των άπληστων, των αχόρταγων, των εκβιαστών, των εξουσιαστών της ζωής. Είναι εκείνο το ήσυχο παιδί στην τάξη που προσπαθεί να αποφύγει το ξύλο των άλλων. Κι εκείνο που τις τρώει και σωπαίνει. Είναι ο γείτονας που έχουμε όλοι μας που δεν μιλάει πολύ. Είναι ο εργαζόμενος που δεν φωνάζει για καμιά αδικία. Είναι ο παραιτημένος. Γεννήθηκε για να χάνει. Τη μάνα του. Την αγάπη. Την χαρά. Την ευτυχία. Το μέλλον του.

Στο Σκορποχώρι, ένα αόρατο χωριό στον κρητικό χάρτη σε μια μητριαρχική οικογένεια που ομοιάζει με πολλές κρητικές οικογένειες κι ας μην ταυτίζεται με καμιά συγκεκριμένη, ο πρωταγωνιστής της ιστορίας μεγαλώνει σαν αρρώστια, σαν ψεγάδι και σαν λεπρός. Μεγαλώνει λειψός, λίγος και άχρηστος. Μαθαίνει να μην ζητά τίποτα και να δέχεται τα πάντα δίχως καμιά αντίσταση. Μεγαλώνει για να βιώνει την αποτυχία ως μοναδικό τρόπο επιβίωσης.

Ο Μανούσος γεννήθηκε Λούζερ. Σε κάθε σελίδα επιβεβαιώνει τον κανόνα. Σε κάθε σελίδα δέχεται υποταγμένος την όποια μοίρα του. Σε κάθε σελίδα δείχνει βαθμιαία την παραίτησή του. Ο Μανούσος είναι το παιδί που κλώτσησε πρώτα η οικογένειά του και ύστερα όλοι οι νταήδες, οι «καπεταναίοι» ενός χωριού. Είναι το εύκολο θύμα. Είναι αυτός «που τα ήθελε και τα έπαθε» που λένε συχνά μεταξύ τους οι διάφοροι «δικαστές» σε επεισόδια bullying.

Η Ειρήνη Δερμιτζάκη κεντά την ζωή του κάθε Μανούσου. Με αλήθειες. Με γεγονότα που έχουμε δει και ακούσει γύρω μας. Ξετυλίγει τις σιωπές του Μανούσου και τις κάνει συναισθήματα πόνου, λύπης και οργής. Ο αναγνώστης διαβάζει αχόρταγα περιμένοντας μια επανάσταση. Μια έκρηξη. Διψά για κάθαρση. Θέλει να πιάσει από τον γιακά τον Μανούσο και να του πει στην επόμενη σελίδα να τα σπάσει όλα. Να διαλύσει τα όποια δεσμά. Να φωνάξει. Να επιτεθεί. Να εκδικηθεί. Μα η συγγραφέας ξετυλίγει ακούραστα την ωμότητα που έχει η ζωή που δυστυχώς δεν είναι ταινία και δεν φυλά για το τέλος της χολιγουντιανά σενάρια ευτυχίας.

Η οικειότητα της συγγραφέως με την κρητική γλώσσα και την κουλτούρα που έχει το συγκεκριμένο νησί, προσφέρει ακόμα περισσότερο την αίσθηση στον αναγνώστη πως αυτή η ιστορία εξελίσσεται δίπλα του. Τα γεγονότα ξεσηκώνονται από τις σελίδες και παίζουν στον τοίχο του κάθε αναγνωστικού δωματίου γεννώντας έντονα συναισθήματα.

Η συγγραφέας, βουτά στην δραματική εξέλιξη ενός ανθρώπου που ζει υπό καθεστώς εκφοβισμού από τότε που γεννήθηκε. Με περιγραφές που δεν αφήνουν τον αναγνώστη να χάσει ούτε γραμμή, ξεκλειδώνει την πόρτα του σπιτιού του Μανούσου, μετρά τις πληγές του, παρατηρεί τις αλλαγές του, ακολουθεί την διαδικασία της παραίτησής του.  Σκορπίζει ελάχιστα σημάδια ελπίδας που δυστυχώς ξεφτίζει ο χρόνος. Γιατί δυστυχώς, παιδιά σαν τον Μανούσο γεννιούνται καταδικασμένα. Γεννιούνται αποτυχημένα.  Γεννιούνται… Λούζερς.

Το τέλος έρχεται θα λέγαμε σαν τραυμαπλάστ στην πληγή. Το τι θα εισπράξει ο αναγνώστης εξαρτάται από τον βαθμό ενσυναίσθησης που διαθέτει. Το αν αρκεί ή δεν αρκεί η όποια κατάληξη είναι δικαίωμα που έχει η κάθε προσωπική άποψη κι είναι ο αναγνώστης εκείνος που θα αποφασίσει αν ο δυστυχής λούζερ της ιστορίας κατάφερε να κερδίσει τελικά.  Θα έλεγε κανείς πως  η επίγευση είναι γλυκόπικρη… γιατί όταν ένας άνθρωπος έχει ζήσει το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του ως αιχμάλωτος της ίδιας του της ζωής κανένα τέλος αίσιο ή μη δεν μπορεί να αποτελέσει σωτηρία. 

Δεν μπορούμε όμως να πούμε το ίδιο και για την επίγευση που αφήνει η γραφή της Ειρήνης Δερμιτζάκη, και το αδιαμφισβήτητο ταλέντο που διαθέτει. Καταφέρνει με μεγάλη ευκολία να κάνει ξεκάθαρη την αποτύπωση μιας επαρχίας και των κανόνων της, δημιουργεί πολύ ζωντανές περιγραφές των ανθρώπων,  βαστά μια αιχμηρή ματιά στους χειριστικούς ανθρώπους και προσφέρει γενναιόδωρα στους αναγνώστες της μια πλούσια γραφή με οξυδέρκεια. Μπορεί η γραφή της να μην είναι τόσο συναισθηματική, θα την έλεγε κανείς σε πολλά σημεία “στεγνή” αλλά τελικά εκεί κρύβεται και το μεγάλο της ταλέντο. Καταφέρνει να γεννήσει πληθώρα έντονων συναισθημάτων καθ’ όλη την διάρκεια της ιστορίας χωρίς να τα σερβίρει με το δίσκο, το σεμέν και το συνοδευτικό γλυκό του κουταλιού στον αναγνώστη επισκέπτη.  

Η ιστορία του Μανούσου μπορεί να ταιριάξει με πολλές ιστορίες παιδιών που έχουμε ακούσει, πράγμα που αφήνει και η ίδια η συγγραφέας στο προσωπικό της σημείωμα. Με την σκληράδα που απαιτεί μια τέτοια ιστορία, δείχνει αυστηρά με το δάχτυλό της έναν έναν τους τοξικά υπαίτιους, εκείνους που γεννάνε ανθρώπους λούζερς.

Βιβλίο που αξίζει να τρυπώσει σε κάθε ράφι και που είναι πολύ δύσκολο να το αφήσει κανείς από τα χέρια του μέχρι να φτάσει στο «τέλος» μα και μηνύματα που καλά θα κάνουν να απλωθούν από σπίτι σε σπίτι.

Ακολουθήστε μας!

Οι προσφορές των εφημερίδων

Κερδίστε το!

Οδηγός ιστοσελίδας

Αρχείο

Επιμέλεια άρθρου Μάχη Τζουγανάκη
Δηλώνω τυπικά αρχισυντάκτρια της σελίδας. Άτυπα όμως και πιο γνήσια, δηλώνω μέλος μιας όμορφης ομάδας πολύ δεμένης που οι «τίτλοι» του καθενός είναι περιττοί. Δηλώνω επίσης συγγραφέας, ποιήτρια, ερασιτέχνης φωτογράφος, μουσικόφιλή, βιβλιόφιλη, θεατρόφιλη, σινεφίλ και ερωτευμένη με οτιδήποτε ξυπνά τη δημιουργικότητά μου. Τελικά όμως έμαθα… πως το να δηλώνει κανείς τι είναι και τι δεν είναι, είναι ένα μεγάλο παραμύθι, όχι από εκείνα που μου αρέσει να διαβάζω, αλλά από εκείνα που σου θέτουν όρια και σε στριμώχνουν σε καλούπια. Μα εγώ τις λέξεις «όρια» και «καλούπια» τις έχω αφαιρέσει από το λεξικό της ψυχής μου...

Επιμέλεια άρθρου

Δηλώνω τυπικά αρχισυντάκτρια της σελίδας. Άτυπα όμως και πιο γνήσια, δηλώνω μέλος μιας όμορφης ομάδας πολύ δεμένης που οι «τίτλοι» του καθενός είναι περιττοί. Δηλώνω επίσης συγγραφέας, ποιήτρια, ερασιτέχνης φωτογράφος, μουσικόφιλή, βιβλιόφιλη, θεατρόφιλη, σινεφίλ και ερωτευμένη με οτιδήποτε ξυπνά τη δημιουργικότητά μου. Τελικά όμως έμαθα… πως το να δηλώνει κανείς τι είναι και τι δεν είναι, είναι ένα μεγάλο παραμύθι, όχι από εκείνα που μου αρέσει να διαβάζω, αλλά από εκείνα που σου θέτουν όρια και σε στριμώχνουν σε καλούπια. Μα εγώ τις λέξεις «όρια» και «καλούπια» τις έχω αφαιρέσει από το λεξικό της ψυχής μου...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου