Εθελούσια γλωσσική αυστηρότητα σε χαϊκού

12.02.2019

Νίκος Πουλινάκης (Α-Ω, 2018)

Από καιρό έχει παρατηρηθεί μία σχετικά αυξητική τάση στα χαϊκού τα τελευταία χρόνια. Η αναγέννηση της δημιουργικής αυτής επιθυμίας πιθανολογούμε πως συνδέεται με μία διάθεση πειραματισμού που έλκει πολλούς ποιητές. Ταυτόχρονα για κάποιους φαντάζει ως μία φόρμα δυσκολότερη στην οποία δοκιμάζουν τον εαυτό τους. Διακρίνουμε όμως μία τάση σαν να μοιάζει να αποκτά χαρακτηριστικά μόδας, ενώ στο εξωτερικό (αγγλόφωνα χαϊκού) κάνουν λόγο συχνά για κίνημα.

Έχει σημασία βέβαια ότι καθώς το χαϊκού είναι σύντομο, οι άνθρωποι μπορούν να το θυμούνται εύκολα. Επίσης το γεγονός ότι δεν καταγράφει συναισθήματα, αλλά περιγράφει λιτά μία εικόνα και σε μία πρόωρη φιλοσοφία αναγνωστικής πρόσληψης αφήνει ελεύθερο τον αναγνώστη εκείνος να αισθανθεί. Και την ίδια στιγμή πίσω από αυτό που στην Ελλάδα και την Ευρώπη ήρθε ως μία ρομαντική φυσιολατρία, κρύβεται στην πραγματικότητα ο πανάρχαιος ανιμισμός με μία ανάγκη απλότητας στο δίπολο σύγχρονη ζωή- φύση με χαρακτηριστικά εξωτικού παραδείσου. Άλλωστε υπάρχει μία απόλυτη συμμετρία μεταξύ φόρμας, μεγέθους και έκφρασης.

Τα χαϊκού ξεχωρίζουν ως όμορφα στιχουργήματα επειδή είναι απατηλά απλά και θαυμάσια σύντομα ποιήματα, αποκτώντας έτσι μία εντυπωσιακή φύση. Μήπως όμως το χαϊκού ουσιαστικά δεν λέει απλώς κάτι με όμορφο τρόπο αλλά λέει όμορφα πράγματα με λίγα κι απλά/καθημερινά λόγια; Στη συλλογή του Νίκου Πουλινάκη «η εθελουσία ερυθρότητα των λέξεων» (Α-Ω, 2018) αντίθετα βλέπουμε μία σύνθετη και πλούσια γλώσσα.

Εντυπωσιάζει με την επιλογή των λέξεων στα στιχουργήματα. Εγκαταλείπει την απλή γλώσσα του χαϊκού και μέσα σε μία στοχαστική πρόζα επιλέγει ένα λεξιλόγιο σύνθετο και “βαρύτερο”. Δίχως να γίνεται κρυπτικό το λεξιλόγιό του, είναι “δυσκίνητο” μέσα στη φόρμα που επιβάλλει το χαϊκού. Έρχεται σε αντίθεση με τη λιτότητα του ποιητικού είδους.

Αιχμαλωτίζοντας το στιγμιότυπο ο δημιουργός κινείται σε ένα φιλοσοφικό επίπεδο για τη ζωή και την κοινωνία. Μεταφορές και μετωνυμίες διανθίζουν τις μικρές συνθέσεις της συλλογής. Συνυποδηλώσεις ταξιδεύουν τον ακροατή στις εικόνες που γεννούν. Ωστόσο μέσα στην ολιγόστιχη σύνθεση βαραίνουν κι άλλο το συναίσθημα. Η ισορροπία -που αποτελεί δομική φιλοσοφική αντίληψη του χαλκού- σε επίπεδο συλλογής χάνεται. Και τα ποιήματα λειτουργούν ως θρυμματισμένες απολήξεις, και όχι ως ψηφίδες μιας ευρύτερης απεικόνισης της ζωής, της κοινωνίας ή της φύσης.

Ακολουθήστε μας

Το όνομά της ήταν Μπουμπού και δεν ήταν συνηθισμένη στη ζέστη, της Μαρίας Δουρίδα – Μηταράκη

Το όνομά της ήταν Μπουμπού και δεν ήταν συνηθισμένη στη ζέστη, της Μαρίας Δουρίδα – Μηταράκη

Η πασχαλίτσα Μπουμπού βρίσκεται ξαφνικά στην Αφρική αλλά δεν είναι συνηθισμένη στη ζέστη! Ψάχνοντας για δροσιά και σκιά, θα γνωρίσει καινούργιους φίλους και θα μάθει πολλά πράγματα από την καθημερινότητά τους, που είναι τόσο διαφορετική από τη δική της. Θα αγαπήσει...

Βασιλικός ίσον αναμνήσεις

Βασιλικός ίσον αναμνήσεις

  Ένα κλωνάρι βασιλικό κρατεί το παιδί την πρώτη του μέρα στο σχολειό• για να πάρει κουράγιο τ' άμοιρο, του τ’ έδωσε η μάνα του• για μια καλή νέα αρχή.  Το ίδιο και η Αρετούλα. Ένα κλωνάρι βασιλικό κρατά περιχαρής στ' αρραβωνιάσματά της. Ένα κλωνάρι βασιλικό...

Το ένστικτο, της Ashley Audrain

Το ένστικτο, της Ashley Audrain

Το ένστικτο τιτλοφορείται το συγγραφικό ντεμπούτο της Ashley Audrain, το οποίο καταπιάνεται με ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα: τη μητρότητα ιδωμένη από μια ρεαλιστική και πιο σκοτεινή πλευρά. Η Μπλάιθ Κόνορ έχει ζήσει μια τραυματική παιδική ηλικία. Η μητέρα της ποτέ δεν...

Amor Fati, της Νέλλης Σπαθάρη

Amor Fati, της Νέλλης Σπαθάρη

Η Νάντια και η Τίνα είναι δυο φίλες που μεγαλώνουν μαζί στη ρευστή δεκαετία του 1970. Η μία έχει αδιάφορους, ουδέτερους, κτητικούς γονείς, η άλλη εγκαταλείφθηκε από τον πατέρα της. Πώς αντικατοπτρίζει το παρελθόν τις τωρινές τους συμπεριφορές; Πώς θα καταφέρει η...

Στέλιος Κυριακίδης, ο άνθρωπος που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό, της Μαρίας Κοντού

Στέλιος Κυριακίδης, ο άνθρωπος που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό, της Μαρίας Κοντού

Ποιος ήταν ο Στέλιος Κυριακίδης που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό; Πού γεννήθηκε, πώς έζησε, τι κατάφερε με τη νίκη του στον Μαραθώνιο του 1946; Ποιος ήταν ο χαρακτήρας του, πώς σκληραγωγήθηκε, πώς τον αντιμετώπισε η Αμερική και ο κόσμος όλος; Ο Στέλιος Κυριακίδης...

Διαβάστε κι αυτά

Στέλιος Κυριακίδης, ο άνθρωπος που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό, της Μαρίας Κοντού

Στέλιος Κυριακίδης, ο άνθρωπος που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό, της Μαρίας Κοντού

Ποιος ήταν ο Στέλιος Κυριακίδης που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό; Πού γεννήθηκε, πώς έζησε, τι κατάφερε με τη νίκη του στον Μαραθώνιο του 1946; Ποιος ήταν ο χαρακτήρας του, πώς σκληραγωγήθηκε, πώς τον αντιμετώπισε η Αμερική και ο κόσμος όλος; Ο Στέλιος Κυριακίδης...

Στη ροή του ποταμού Έβρου, της Κυριακής Καζακίδου

Στη ροή του ποταμού Έβρου, της Κυριακής Καζακίδου

Ο Χαράλαμπος, με τη σύμφωνη γνώμη του πατέρα του, αφήνει τις αγροτικές δουλειές και γράφεται στο γυμνάσιο της Αδριανούπολης. Ο ξάδερφός του, Αναστάσης, ακούει τη φωνή της καρδιάς του και ξεκινάει μια νέα ζωή στη Φιλιππούπολη, ερωτευμένος με τη μέλλουσα γυναίκα του,...

Ένα τάμπλετ μια φορά…, της Γλυκερίας Γκρέκου

Ένα τάμπλετ μια φορά…, της Γλυκερίας Γκρέκου

Τι είναι το τάμπλετ και πώς πρέπει να χρησιμοποιείται από τα παιδιά; Τι αλλαγές θα επιφέρει στη ζωή τους και πώς οφείλουν να το χειρίζονται; Πώς πρέπει να το αντιμετωπίσουν οι γονείς και τι κανόνες να θεσπίσουν; Είναι καλό ή κακό να έχει κανείς μια τέτοια συσκευή στα...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου