ζωές μέσα από το διηγηματογραφικό φακό της Βαλετοπούλου

22.01.2016

Λίνα Βαλετοπούλου
Γαβριηλίδης
ISBN: 978-960-576-165-3

Η πεζογραφία αποτελεί μία λογοτεχνική κοινωνική αναπαράσταση μέσα από την οποία δύνανται να ξεπηδήσουν υπαρξιακές ανησυχίες, πολιτικές και κοινωνικές αγωνίες. Αυτό ακριβώς τον χαρακτηρισμό επιβεβαιώνει και η Λίνα Βαλετοπούλου με την πρώτη της συλλογή διηγημάτων «ζωές σε αναδίπλωση» (Γαβριηλίδης, 2015).

Η Βαλετοπούλου αχνογραφεί την κοινωνία μέσα από μία σύγχρονη ηθογραφική οπτική. Βιώματα και κοινωνικές παραστάσεις επιτρέπουν στον αναγνώστη να ψυχογραφήσει εκείνος τους ήρωες και να τους συναισθανθεί, να συμπάσχει μαζί τους μέσα από τα βιώματά τους (συνοικία «Τα Εφτά Πλατάνια»). Αγγίζει με το διηγηματογραφικό της φακό στιγμιότυπα από τη ζωή ατόμων του περιθωρίου (Πυθαγόρας)· καταγράφει τη ζωή των κατοίκων μίας γειτονιάς στο μεταίχμιο του αστικού μετασχηματισμού της υπαίθρου, εκθέτει τα ψυχικά πάθη καθημερινών ανθρώπων (η σολίστ "με το γάντι", έτσι μπράβο, Λάκη), προβληματίζεται για τη ζωή των παράτυπων μεταναστών και τη δράση των ακροδεξιών εγκληματικών ομάδων (αλλεργία στη σοκολάτα).

Η συγγραφέας θέτει ανάγλυφα το ρόλο της γυναίκας και του φόρτου εργασία της· μία εργασία που κανείς δεν της αναγνωρίζει ούτε ηθικά ούτε οικονομικά. Και ο ρόλος του άνδρα πάντα ο ίδιος· αδιάφορος για το σπίτι ενδιαφέρεται μόνο για τη δουλειά του και τη σεξουαλική του ικανοποίηση. Με οδηγό τη μυθοπλασία(;) καταγράφει τις σκέψεις μιας φυσιολογικής μητέρας μια καθημερινή μέρα που έχει να φροντίσει όλο το σπίτι και τα μέλη του (λες να με πείραξε το φρικασέ;,), τη φροντίδα των άρρωστων γονέων (μαγείρεψα φασολάκια χθες βράδυ)· ένας ρόλος που παραμένει ο ίδιος διαχρονικά τόσο στον ΚΑ΄ αιώνα όσο και σε ένα αόριστο φουτουριστικό μέλλον (λες να με πείραξε η τροφή 215;). Μία μάνα, από την άλλη, προσπερνά αδιάφορα τις σεξουαλικές προτιμήσεις του γιου της, ο οποίος φοβάται την αποκάλυψη για να μην την "πονέσει", παρά το ότι και οι δυο γνωρίζουν το μυστικό (το χρώμα του Ντιόρ)· μα η μάνα πιστή στο κοινωνικό της καθήκον φροντίζει για όλα τα ζητήματα του γιου και τη φροντίδα του σπιτιού του, εκτός από αυτό που εκείνη δεν θέλει να ακούσει/παραδεχτεί.

Οι ιστορίες ξεκινούν in media res· η προϊστορία καλύπτεται μέσα από αναδρομές ή σύντομους εγκιβωτισμούς, που δεν ξαφνιάζουν τον αναγνώστη λόγω της αξιοποίησης της συνειρμικής αφήγησης.

Καταγράφεται μία ποικιλία αφηγηματικών τρόπων· άλλοτε αξιοποιεί την πρωτοπρόσωπη αφήγηση με εσωτερική ή εξωτερική εστίαση αποκαλύπτοντας μόνο όσα βλέπει ή βιώνει ο ήρωας (η σολίστ "με το γάντι", μαγείρεψα φασολάκια χθες βράδυ) κι άλλες φορές τριτοπρόσωπη αφήγηση με παντογνώστη αφηγητή και μηδενική εστίαση και εξωτερική οπτική (αλλεργία στη σοκολάτα).

Η διηγηματογράφος διακρίνεται για τη δεινότητά της στη λεπτομερή περιγραφή (το καρουζέλ και το βιβλίο της Φυσικής). Ο μικροπερίοδος λόγος δίνει έμφαση στις λεπτομέρειες, περιορίζοντας την αναγνωστική κόπωση και επιτρέποντας τη σταδιακή εμφάνιση της περιγραφόμενης εικόνας, σα να ζωγραφίζεται μπροστά στον αναγνώστη τμήμα τμήμα. Παράλληλα, οι σύντομες, κοφτές, περίοδοι προωθούν ταχύτερα το μύθο εντείνοντας την αγωνία και τη συμπάθεια ή την απορία για μέλλον του ήρωα.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Εξαίρεση -και ένδειξη πειραματισμού- αποτελούν τα κομμάτια μπανάνας που ξεχωρίζουν για την μακροπερίοδη διατύπωση. Ένα ολόκληρο διήγημα αποτελεί μία μόνο περίοδο λόγου… τεσσάρων σελίδων· οι συνεχόμενες -άρτιας σύνταξης- προτάσεις όχι απλά δε δυσκολεύουν την ανάγνωση, αλλά αισθητοποιούν και την έγνοια του ήρωα -μέσα σε έναν κυκεώνα καθημερινών ασχολιών- για το σκύλο του.

Η Βαλετοπούλου αποφεύγει να δώσει επικαιρικά χαρακτηριστικά στα διηγήματά της. Η μυθική της κοινωνία θα μπορούσε το ίδιο εύκολα να είναι η σύγχρονη κοινωνίας της κρίσης όσο και μία παρελθούσα κοινότητα. Δεν ενδιαφέρεται να αποδώσει κάποια συγκεκριμένη κοινωνία (με την εξαίρεση της σπονδυλωτής «συνοικίας "Τα Εφτά Πλατάνια"»), αλλά στιγμιότυπα από τη ζωή των ανθρώπων, τα πάθη και τις φοβίες τους. Σε μια εποχή που όλα μεταβάλλονται και οι ζωές αναδιπλώνονται προκειμένου να προσαρμοστούν, η συγγραφέας επιμένει να παρατηρεί τις ζωές των ηρώων της σε μία προσπάθεια ανασύνταξης δυνάμεων.

Ημερολόγιο 2021 – Πρόσκληση

Ακολουθήστε μας!

Κερδίστε το!

Κερδίστε το!

Οδηγός ιστοσελίδας

Αρχείο

Διαβάστε κι αυτά

Ο Ξακουστός Γκωντισάρ

Ο Ξακουστός Γκωντισάρ

  «Ο αιώνας μας θα αντικαταστήσει την κυριαρχία της απομονωμένης δύναμης, που βρίθει από πρωτότυπες δημιουργίες, με την ηγεμονία της ομοιόμορφης αλλά ισοπεδωτικής δύναμης, η οποία εξισώνει τα προϊόντα, παράγοντας τα μαζικά, και υπακούει σε μια μονοδιάστατη σκέψη,...

Κάθε μυστικό σου, του Γιώργου Δάμτσιου

Κάθε μυστικό σου, του Γιώργου Δάμτσιου

Ο Στέφανος Γκένος είναι κλεισμένος μαζί με άλλα πέντε άτομα, δύο γυναίκες και τρεις άντρες, σ’ ένα υπόγειο, ο καθένας σε δικό του κελί. Ο Εξαγνιστής, ένας άντρας που εμφανίζεται πάντα μακιγιαρισμένος σαν κλόουν, τους συστήνεται και τους προκαλεί ν’ αποκαλύπτει ο...

Μάρκος Τσικότ: Η δολοφονία του Σωκράτη

Μάρκος Τσικότ: Η δολοφονία του Σωκράτη

  Ένα μυθιστόρημα – ποταμός για μια εποχή που σημάδεψε έντονα την ελληνική αρχαιότητα, γνωστή ως Πελοποννησιακός Πόλεμος, που συνδέθηκε με την θανάτωση του Σωκράτη, πατέρα τών φιλοσόφων όλου του κόσμου.     Μάρκος Τσικότ Η δολοφονία του Σωκράτη Εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ -...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου