ζωές μέσα από το διηγηματογραφικό φακό της Βαλετοπούλου

22.01.2016

Λίνα Βαλετοπούλου
Γαβριηλίδης
ISBN: 978-960-576-165-3

Η πεζογραφία αποτελεί μία λογοτεχνική κοινωνική αναπαράσταση μέσα από την οποία δύνανται να ξεπηδήσουν υπαρξιακές ανησυχίες, πολιτικές και κοινωνικές αγωνίες. Αυτό ακριβώς τον χαρακτηρισμό επιβεβαιώνει και η Λίνα Βαλετοπούλου με την πρώτη της συλλογή διηγημάτων «ζωές σε αναδίπλωση» (Γαβριηλίδης, 2015).

Η Βαλετοπούλου αχνογραφεί την κοινωνία μέσα από μία σύγχρονη ηθογραφική οπτική. Βιώματα και κοινωνικές παραστάσεις επιτρέπουν στον αναγνώστη να ψυχογραφήσει εκείνος τους ήρωες και να τους συναισθανθεί, να συμπάσχει μαζί τους μέσα από τα βιώματά τους (συνοικία «Τα Εφτά Πλατάνια»). Αγγίζει με το διηγηματογραφικό της φακό στιγμιότυπα από τη ζωή ατόμων του περιθωρίου (Πυθαγόρας)· καταγράφει τη ζωή των κατοίκων μίας γειτονιάς στο μεταίχμιο του αστικού μετασχηματισμού της υπαίθρου, εκθέτει τα ψυχικά πάθη καθημερινών ανθρώπων (η σολίστ "με το γάντι", έτσι μπράβο, Λάκη), προβληματίζεται για τη ζωή των παράτυπων μεταναστών και τη δράση των ακροδεξιών εγκληματικών ομάδων (αλλεργία στη σοκολάτα).

Η συγγραφέας θέτει ανάγλυφα το ρόλο της γυναίκας και του φόρτου εργασία της· μία εργασία που κανείς δεν της αναγνωρίζει ούτε ηθικά ούτε οικονομικά. Και ο ρόλος του άνδρα πάντα ο ίδιος· αδιάφορος για το σπίτι ενδιαφέρεται μόνο για τη δουλειά του και τη σεξουαλική του ικανοποίηση. Με οδηγό τη μυθοπλασία(;) καταγράφει τις σκέψεις μιας φυσιολογικής μητέρας μια καθημερινή μέρα που έχει να φροντίσει όλο το σπίτι και τα μέλη του (λες να με πείραξε το φρικασέ;,), τη φροντίδα των άρρωστων γονέων (μαγείρεψα φασολάκια χθες βράδυ)· ένας ρόλος που παραμένει ο ίδιος διαχρονικά τόσο στον ΚΑ΄ αιώνα όσο και σε ένα αόριστο φουτουριστικό μέλλον (λες να με πείραξε η τροφή 215;). Μία μάνα, από την άλλη, προσπερνά αδιάφορα τις σεξουαλικές προτιμήσεις του γιου της, ο οποίος φοβάται την αποκάλυψη για να μην την "πονέσει", παρά το ότι και οι δυο γνωρίζουν το μυστικό (το χρώμα του Ντιόρ)· μα η μάνα πιστή στο κοινωνικό της καθήκον φροντίζει για όλα τα ζητήματα του γιου και τη φροντίδα του σπιτιού του, εκτός από αυτό που εκείνη δεν θέλει να ακούσει/παραδεχτεί.

Οι ιστορίες ξεκινούν in media res· η προϊστορία καλύπτεται μέσα από αναδρομές ή σύντομους εγκιβωτισμούς, που δεν ξαφνιάζουν τον αναγνώστη λόγω της αξιοποίησης της συνειρμικής αφήγησης.

Καταγράφεται μία ποικιλία αφηγηματικών τρόπων· άλλοτε αξιοποιεί την πρωτοπρόσωπη αφήγηση με εσωτερική ή εξωτερική εστίαση αποκαλύπτοντας μόνο όσα βλέπει ή βιώνει ο ήρωας (η σολίστ "με το γάντι", μαγείρεψα φασολάκια χθες βράδυ) κι άλλες φορές τριτοπρόσωπη αφήγηση με παντογνώστη αφηγητή και μηδενική εστίαση και εξωτερική οπτική (αλλεργία στη σοκολάτα).

Η διηγηματογράφος διακρίνεται για τη δεινότητά της στη λεπτομερή περιγραφή (το καρουζέλ και το βιβλίο της Φυσικής). Ο μικροπερίοδος λόγος δίνει έμφαση στις λεπτομέρειες, περιορίζοντας την αναγνωστική κόπωση και επιτρέποντας τη σταδιακή εμφάνιση της περιγραφόμενης εικόνας, σα να ζωγραφίζεται μπροστά στον αναγνώστη τμήμα τμήμα. Παράλληλα, οι σύντομες, κοφτές, περίοδοι προωθούν ταχύτερα το μύθο εντείνοντας την αγωνία και τη συμπάθεια ή την απορία για μέλλον του ήρωα.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Εξαίρεση -και ένδειξη πειραματισμού- αποτελούν τα κομμάτια μπανάνας που ξεχωρίζουν για την μακροπερίοδη διατύπωση. Ένα ολόκληρο διήγημα αποτελεί μία μόνο περίοδο λόγου… τεσσάρων σελίδων· οι συνεχόμενες -άρτιας σύνταξης- προτάσεις όχι απλά δε δυσκολεύουν την ανάγνωση, αλλά αισθητοποιούν και την έγνοια του ήρωα -μέσα σε έναν κυκεώνα καθημερινών ασχολιών- για το σκύλο του.

Η Βαλετοπούλου αποφεύγει να δώσει επικαιρικά χαρακτηριστικά στα διηγήματά της. Η μυθική της κοινωνία θα μπορούσε το ίδιο εύκολα να είναι η σύγχρονη κοινωνίας της κρίσης όσο και μία παρελθούσα κοινότητα. Δεν ενδιαφέρεται να αποδώσει κάποια συγκεκριμένη κοινωνία (με την εξαίρεση της σπονδυλωτής «συνοικίας "Τα Εφτά Πλατάνια"»), αλλά στιγμιότυπα από τη ζωή των ανθρώπων, τα πάθη και τις φοβίες τους. Σε μια εποχή που όλα μεταβάλλονται και οι ζωές αναδιπλώνονται προκειμένου να προσαρμοστούν, η συγγραφέας επιμένει να παρατηρεί τις ζωές των ηρώων της σε μία προσπάθεια ανασύνταξης δυνάμεων.

Ακολουθήστε μας

«Ο Δράκος», της  Καίτης Δροσίνη

«Ο Δράκος», της Καίτης Δροσίνη

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Ο Δράκος ζει σ’ ένα παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου, όπου το Φως πλημμυρίζει τα σοκάκια με τις βουκαμβίλιες και τα μικρά γραφικά σπίτια  σκαρφαλώνουν το ένα πάνω στο άλλο. Ένα μέρος παραδεισένιο, όπου νομίζεις πως το Κακό δεν μπορεί να...

ΦΟΝΙΣΣΑ ΜΕΤΑ

ΦΟΝΙΣΣΑ ΜΕΤΑ

ΦΟΝΙΣΣΑ ΜΕΤΑ (διήγημα) πολὺς δ᾽ ἅμ᾽ αὐτῷ προσπόλων ὀπισθόπους κῶμος λέλακεν, Ἄρτεμιν τιμῶν θεὰν ὕμνοισιν: οὐ γὰρ οἶδ᾽ ἀνεῳγμένας πύλας Ἅιδου, φάος δὲ λοίσθιον βλέπων τόδε ΙΠΠΟΛΥΤΟΣ, ΕΥΡΙΠΙΔΗΣ Δεν πέθανε η Φραγκογιαννού από το μαύρο κύμα την ξέβρασε η θάλασσα, την...

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Μερικές φορές αυτός που σε αφήνει να φύγεις σε αγαπάει περισσότερο από αυτόν που σε κρατάει κοντά του..." Αυτή είναι η φράση η οποία αντιπροσωπεύει εν ολίγοις το νόημα του βιβλίου "Το τρένο των παιδιών" της Ναπολιτάνας λογοτέχνιδας Βιόλα...

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Συνήθως όταν διαλέγουμε παραμύθια ψάχνουμε αυτά που έχουν ένα κοινωνικό μήνυμα να περάσουν, αυτά που είναι διασκεδαστικά ή αυτά που κινητοποιούν τις δεξιότητες των παιδιών. Τα τελευταία χρόνια η παιδική λογοτεχνία καταπιάνεται όλο και συχνότερα με πιο «δύσκολες»...

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Άνιση αντιπαλότητα

Άνιση αντιπαλότητα

Ήταν η δεύτερη γάτα που μου σκότωναν μέσα σε ελάχιστους μήνες. Και δεν ήταν από κάποια δικαιολογημένη αφορμή που να μπορούν να την επικαλεστούν. Ήταν η χαρά τους να σου προκαλούν στενοχώρια και να σε φέρνουν σε δύσκολη θέση. Ακόμη κι αυτοί που φαίνονταν αμέτοχοι όταν...

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου