ζωές μέσα από το διηγηματογραφικό φακό της Βαλετοπούλου

22.01.2016

Λίνα Βαλετοπούλου
Γαβριηλίδης
ISBN: 978-960-576-165-3

Η πεζογραφία αποτελεί μία λογοτεχνική κοινωνική αναπαράσταση μέσα από την οποία δύνανται να ξεπηδήσουν υπαρξιακές ανησυχίες, πολιτικές και κοινωνικές αγωνίες. Αυτό ακριβώς τον χαρακτηρισμό επιβεβαιώνει και η Λίνα Βαλετοπούλου με την πρώτη της συλλογή διηγημάτων «ζωές σε αναδίπλωση» (Γαβριηλίδης, 2015).

Η Βαλετοπούλου αχνογραφεί την κοινωνία μέσα από μία σύγχρονη ηθογραφική οπτική. Βιώματα και κοινωνικές παραστάσεις επιτρέπουν στον αναγνώστη να ψυχογραφήσει εκείνος τους ήρωες και να τους συναισθανθεί, να συμπάσχει μαζί τους μέσα από τα βιώματά τους (συνοικία «Τα Εφτά Πλατάνια»). Αγγίζει με το διηγηματογραφικό της φακό στιγμιότυπα από τη ζωή ατόμων του περιθωρίου (Πυθαγόρας)· καταγράφει τη ζωή των κατοίκων μίας γειτονιάς στο μεταίχμιο του αστικού μετασχηματισμού της υπαίθρου, εκθέτει τα ψυχικά πάθη καθημερινών ανθρώπων (η σολίστ "με το γάντι", έτσι μπράβο, Λάκη), προβληματίζεται για τη ζωή των παράτυπων μεταναστών και τη δράση των ακροδεξιών εγκληματικών ομάδων (αλλεργία στη σοκολάτα).

Η συγγραφέας θέτει ανάγλυφα το ρόλο της γυναίκας και του φόρτου εργασία της· μία εργασία που κανείς δεν της αναγνωρίζει ούτε ηθικά ούτε οικονομικά. Και ο ρόλος του άνδρα πάντα ο ίδιος· αδιάφορος για το σπίτι ενδιαφέρεται μόνο για τη δουλειά του και τη σεξουαλική του ικανοποίηση. Με οδηγό τη μυθοπλασία(;) καταγράφει τις σκέψεις μιας φυσιολογικής μητέρας μια καθημερινή μέρα που έχει να φροντίσει όλο το σπίτι και τα μέλη του (λες να με πείραξε το φρικασέ;,), τη φροντίδα των άρρωστων γονέων (μαγείρεψα φασολάκια χθες βράδυ)· ένας ρόλος που παραμένει ο ίδιος διαχρονικά τόσο στον ΚΑ΄ αιώνα όσο και σε ένα αόριστο φουτουριστικό μέλλον (λες να με πείραξε η τροφή 215;). Μία μάνα, από την άλλη, προσπερνά αδιάφορα τις σεξουαλικές προτιμήσεις του γιου της, ο οποίος φοβάται την αποκάλυψη για να μην την "πονέσει", παρά το ότι και οι δυο γνωρίζουν το μυστικό (το χρώμα του Ντιόρ)· μα η μάνα πιστή στο κοινωνικό της καθήκον φροντίζει για όλα τα ζητήματα του γιου και τη φροντίδα του σπιτιού του, εκτός από αυτό που εκείνη δεν θέλει να ακούσει/παραδεχτεί.

Οι ιστορίες ξεκινούν in media res· η προϊστορία καλύπτεται μέσα από αναδρομές ή σύντομους εγκιβωτισμούς, που δεν ξαφνιάζουν τον αναγνώστη λόγω της αξιοποίησης της συνειρμικής αφήγησης.

Καταγράφεται μία ποικιλία αφηγηματικών τρόπων· άλλοτε αξιοποιεί την πρωτοπρόσωπη αφήγηση με εσωτερική ή εξωτερική εστίαση αποκαλύπτοντας μόνο όσα βλέπει ή βιώνει ο ήρωας (η σολίστ "με το γάντι", μαγείρεψα φασολάκια χθες βράδυ) κι άλλες φορές τριτοπρόσωπη αφήγηση με παντογνώστη αφηγητή και μηδενική εστίαση και εξωτερική οπτική (αλλεργία στη σοκολάτα).

Η διηγηματογράφος διακρίνεται για τη δεινότητά της στη λεπτομερή περιγραφή (το καρουζέλ και το βιβλίο της Φυσικής). Ο μικροπερίοδος λόγος δίνει έμφαση στις λεπτομέρειες, περιορίζοντας την αναγνωστική κόπωση και επιτρέποντας τη σταδιακή εμφάνιση της περιγραφόμενης εικόνας, σα να ζωγραφίζεται μπροστά στον αναγνώστη τμήμα τμήμα. Παράλληλα, οι σύντομες, κοφτές, περίοδοι προωθούν ταχύτερα το μύθο εντείνοντας την αγωνία και τη συμπάθεια ή την απορία για μέλλον του ήρωα.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Εξαίρεση -και ένδειξη πειραματισμού- αποτελούν τα κομμάτια μπανάνας που ξεχωρίζουν για την μακροπερίοδη διατύπωση. Ένα ολόκληρο διήγημα αποτελεί μία μόνο περίοδο λόγου… τεσσάρων σελίδων· οι συνεχόμενες -άρτιας σύνταξης- προτάσεις όχι απλά δε δυσκολεύουν την ανάγνωση, αλλά αισθητοποιούν και την έγνοια του ήρωα -μέσα σε έναν κυκεώνα καθημερινών ασχολιών- για το σκύλο του.

Η Βαλετοπούλου αποφεύγει να δώσει επικαιρικά χαρακτηριστικά στα διηγήματά της. Η μυθική της κοινωνία θα μπορούσε το ίδιο εύκολα να είναι η σύγχρονη κοινωνίας της κρίσης όσο και μία παρελθούσα κοινότητα. Δεν ενδιαφέρεται να αποδώσει κάποια συγκεκριμένη κοινωνία (με την εξαίρεση της σπονδυλωτής «συνοικίας "Τα Εφτά Πλατάνια"»), αλλά στιγμιότυπα από τη ζωή των ανθρώπων, τα πάθη και τις φοβίες τους. Σε μια εποχή που όλα μεταβάλλονται και οι ζωές αναδιπλώνονται προκειμένου να προσαρμοστούν, η συγγραφέας επιμένει να παρατηρεί τις ζωές των ηρώων της σε μία προσπάθεια ανασύνταξης δυνάμεων.

Ακολουθήστε μας

Το κουτί, των Camilla Läckberg & Henrik Fexeus

Το κουτί, των Camilla Läckberg & Henrik Fexeus

Η Camilla Läckberg επιστρέφει στο λογοτεχνικό είδος που τη γνωρίσαμε και την αγαπήσαμε, το αστυνομικό, αυτή τη φορά με συνοδοιπόρο της τον βραβευμένο πνευματιστή και συγγραφέα Henrik Fexeus. Αποτέλεσμα της συνεργασίας τους είναι το Κουτί, το πρώτο μέρος μιας τριλογίας...

Μην πατάς ξυπόλυτη, της Αστερόπης Λαζαρίδου

Μην πατάς ξυπόλυτη, της Αστερόπης Λαζαρίδου

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Γιατί γράφεις για σένα;" "Γιατί τόσο καλά δεν ξέρω κανέναν άλλο". "Η ζωή μου είναι αστεία και γλυκόπικρη. Σαν γαλλική ταινία με ρουμάνικους υπότιτλους. Και αποκτά νόημα, μόνο όταν την αφηγούμαι σε όσους έχουν όρεξη να ακούσουν. Αυτές...

Η Λέσχη των Άλλοθι, της Tami Hoag

Η Λέσχη των Άλλοθι, της Tami Hoag

Η Έλενα Έστες ανακαλύπτει ένα πτώμα κοντά στο ιπποφορβείο όπου εργάζεται στο Παλμ Μπιτς της Φλόριντα και ο ντετέκτιβ Τζέιμς Λάντρι από το Γραφείο του Σερίφη ερευνά την υπόθεση. Η νεκρή γυναίκα, όπως όλα δείχνουν, ήταν η ψυχή των κοσμικών πάρτι της περιοχής, μόνο που...

Για του Κόσμου τα Μάτια, του Βαγγέλη Γιάννου

Για του Κόσμου τα Μάτια, του Βαγγέλη Γιάννου

- γράφει η Άννα Δεληγιάννη - Τσιουλπά - Ένα δυνατό συγγραφικό ταλέντο, αναδεικνύει για άλλη μια φορά το νέο μυθιστόρημα του Βαγγέλη Γιάννου «για του Κόσμου τα Μάτια». Στις σελίδες του- που συναρπάζουν με τη συνεκτικότητα, την απέριττη λιτότητα και το συμβολισμό...

Άγιο Αίμα, του Θοδωρή Παπαθεοδώρου

Άγιο Αίμα, του Θοδωρή Παπαθεοδώρου

Τι ρόλο έπαιξε η Τεργέστη στο προεπαναστατικό ζύμωμα, αν και κάτω από το αυστηρό βλέμμα του καγκελάριου Μέτερνιχ; Πώς φτάσαμε στην ανατίναξη στο Κούγκι και στον χορό του Ζαλόγγου; Γιατί ο Αλή πασάς των Ιωαννίνων ενόχλησε τελικά την Υψηλή Πύλη και πώς θα εκμεταλλευτούν...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Άγιο Αίμα, του Θοδωρή Παπαθεοδώρου

Άγιο Αίμα, του Θοδωρή Παπαθεοδώρου

Τι ρόλο έπαιξε η Τεργέστη στο προεπαναστατικό ζύμωμα, αν και κάτω από το αυστηρό βλέμμα του καγκελάριου Μέτερνιχ; Πώς φτάσαμε στην ανατίναξη στο Κούγκι και στον χορό του Ζαλόγγου; Γιατί ο Αλή πασάς των Ιωαννίνων ενόχλησε τελικά την Υψηλή Πύλη και πώς θα εκμεταλλευτούν...

Αργότερα, του Stephen King

Αργότερα, του Stephen King

Πόσο εύκολο είναι για έναν συγγραφέα να συνδυάζει με επιτυχία τον τρόμο, το υπερφυσικό στοιχείο και τη συγκίνηση στο μυθιστόρημά του; Όταν πρόκειται για τον μετρ του είδους, τον Stephen King, η απάντηση είναι αυτονόητη και για άλλη μια φορά το αποδεικνύει μέσα από το...

Η βαλίτσα και το αλεξικέραυνο

Η βαλίτσα και το αλεξικέραυνο

Ούτε οι κατασκοπίες μού αρέσουν – χρειάζεται κάποιος να έχει μεγάλες αντοχές, τόσο σωματικές όσο και ψυχικές για ένα τέτοιο μπλέξιμο- ούτε μυστήρια και οι ίντριγκες, τα μαχαιροβγάλματα και τα τρομοκρατικά κτυπήματα πίσω από κατεβασμένες κουκούλες και οδοφράγματα από...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου