Η αρένα της τρομοκρατίας

31.03.2015

Γιώργος ΜΠλάνας
vakxikon.gr
ISBN: 978-618-5144-08-1

Σε μια εποχή έξαρσης του στοχευμένου τρόμου η τρομοκρατία αποτελεί ίσως μία λέξη πολύ κοινή στο δημόσιο λόγο. Από την οικονομική τρομοκρατία (των ισχυρών εθνών και των κυρίαρχων μίντια) μέχρι την ιμπεριαλιστική τρομοκρατία (που καταγράφηκαν σε Ιράκ και Αφγανιστάν ή σήμερα από το ISIS) αποτελεί ένα θέμα συνεχώς στο επίκεντρο των πολιτικών συζητήσεων με αναφορές σε εθνικοαπελευθερωτικές συγκρούσεις ή παράνομες πολιτικές ομάδες.

Ωστόσο, θα ήταν λάθος να θεωρήσουμε ότι η τρομοκρατία εμφανίζεται στους Νεώτερους Χρόνους (τυπικά απαντάται πρώτη φορά μετά τη Γαλλική Επανάσταση κατά την ομώνυμη περίοδο εκκαθαρίσεων πολιτικών αντιπάλων της Επανάστασης). Είναι ένα θέμα που κάθε τόσο επανέρχεται με διάφορες εξάρσεις στο ιστορικό παρόν και αποτελεί ίσως το μεγαλύτερο best seller, καθώς εντοπίζεται στις απαρχές ακόμα του ανθρώπινου είδους..

Σε ένα τέτοιο επίπεδο -μεταξύ υλικής και συμβολικής βίας, υλικής κι άυλης τρομοκρατίας και τρομοκράτησης- κινείται και το νέο δοκίμιο του βραβευμένου ποιητή και μεταφραστή Γιώργου Μπλάνα, «Παγκόσμια Ιστορία της Τρομοκρατίας» (vakxikon.gr, 2015).

Ο συγγραφέας επιστρατεύει την Ιστορία και την Ψυχολογία και περιδιαβαίνει τα σκοτεινά σοκάκια της φιλοσοφίας με οδηγό του τον τρόμο του ανθρώπου. Ξεπερνώντας τη σύνδεσή της με παρούσες πολιτικές ακρότητες, ανιχνεύει την παρουσία της στην ανθρώπινη Ιστορία και την εντοπίζει στο σύνολο της ανθρώπινης πολιτικής δραστηριότητας

Με γλώσσα ρέουσα και συνειρμική ο δοκιμιογράφος φωτίζει θέματα που συχνά προσπερνάμε ως ανούσια. Προσεγγίζει ένα τόσο πολυσυζητημένο θέμα με ιδιαίτερη νηφαλιότητα κι ευστοχία προσπερνώντας το δέντρο κι αναζητώντας το δάσος στην ανθρώπινη ψυχή. Δεν εγκωμιάζει τη βία ως "μαμή", αλλά τη βλέπει ως ένα ανθρώπινο χαρακτηριστικό. Δε τη θεοποιεί ούτε την επικροτεί. Στωικά παρακολουθεί το δρόμο προς την τρομοκρατία με μία αδιόρατη απέχθεια. Αρνείται την αναγκαιότητά της όπως και κάθε τρομοκρατική πράξη (υλική ή άυλη). Αρνείται τη λογική ότι «ο άνθρωπος είναι κούτσουρο στην πυρκαγιά ενός θεού ή μιας ιδέας ή ενός έθνους».

Το δοκίμιο ξεκινά από την ελληνική και προχριστιανική μυθολογία καταδεικνύοντας τις αρχαιότατες ρίζες της τρομοκρατίας έως τις βρετανικές δημόσιες τιμωρίες-εκτελέσεις και τα βασανιστήρια, από τους ασσασίνους (που ως όρος το assassin δεν ταυτίζεται με το murderer καθώς υποδηλοί στα αγγλικά τον τρομοκράτη-πολιτικό δολοφόνο) έως  την εγκαθίδρυση κατάστασης πανικού και μόνιμης "έκτακτης ανάγκης" στις ΗΠΑ και τον υπόλοιπο Δυτικό Κόσμο με παράλληλη περιστολή αστικών, πολιτικών κι ανθρωπίνων δικαιωμάτων (επ’ αφορμή τρομοκρατικών επιθέσεων βλ. Patriot Act, Αντιτρομοκρατικό Νόμο, κουκουλονόμο κλπ)

Η τρομοκρατία είναι σύμφυτη με το ανθρώπινο είδος και συνδέεται με την ανάγκη φυγής ή το φόβο της φυγής, ανάλογα με τη θέση του ατόμου στην "αρένα" (θεατής, θύμα, θύτης ή διοργανωτής). Η Βία και το Κράτος, άλλωστε, συνόδευαν το Δία στην τιμωρία του Προμηθέα. Είναι ένα πανάρχαιο πολιτικό φαινόμενο που καταγράφεται στην Παλαιά Διαθήκη, τους μύθους των Ελλήνων (τι άλλο ήταν άλλωστε ο μυθικός Μινώταυρος αν όχι τρομοκρατία στην ηττημένη Αθήνα;), εγκαθιδρύθηκε στη ρωμαϊκή αρένα και συνέχισε στην προπαγάνδα και τη φυσική βία του Μεσαίωνα και του Νεωτερισμού.

Συνδέεται με τον όχλο και την πίστη (θρησκευτική ή πολιτική είναι αδιάφορο, αλλά όλα τελικά στρέφονται στην εξουσία). Η λογική της τρομοκρατίας βρίσκεται κατά το Μπλάνα όχι μόνο στην άσκηση βίας ή το θέαμά της (αρένα), αλλά ακόμα και στην αφήγησή της (χάρτινη αρένα) με στόχο τη συναισθηματική κατάκτηση και τρομοκράτηση του αναγνώστη (προφητείες, προπαγανδιστική ιστόρευση και ιστορία).

Μπορείτε να αγοράσετε τη νέα ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" από το cosmotebooks ή από το myebooks.gr στην τιμή των 6,49€

Έτσι η τρομοκρατία συνδέεται άμεσα με τη μαζική προπαγάνδα/κατήχηση, τον έλεγχο του όχλου (από την Αποκάλυψη του Ιωάννη έως την πρώτη έντυπη έκδοση το 1499 για τις βιαιότητες του Βλαντ Τσέπες). Άλλωστε, η τρομοκρατία συνδέεται με αυτό που έχει ανάγκη ή επιθυμεί η κυρίαρχη τάξη στρεφόμενη προς τον έλεγχο του όχλου (κυριαρχία της θρησκείας και κοσμική εξουσία, ελεύθεροι εμπορικοί δρόμοι, διατήρηση κατακτήσεων κλπ).

Όπως σημειώνει κι ο δοκιμιογράφος είναι μία μη επιστημονική μελέτη της τρομοκρατίας. Το μικρό αυτό βιβλίο δεν έχει καμία σχέση ούτε με την επιστήμη ούτε με την επιστημονική μελέτη της τρομοκρατίας. Τρομοκρατία είναι αυτό που κάνουν οι άνθρωποι στους ανθρώπους επειδή είναι άνθρωποι. Δηλαδή, επιμένει να μην τρομοκρατείται από τη λογική της λογικής και συγκροτημένης ανάλυσης του ζητήματος, πιστεύοντας ακράδαντα πως μόνον έτσι μπορεί να έχει κάποια ελπίδα να ζήσει τη ζωή του (όσο τον αφήσουν οι τρομοκράτες αντιτρομοκράτες)  σαν δική του ζωή.

 

Ακολουθήστε μας

«Ο Δράκος», της  Καίτης Δροσίνη

«Ο Δράκος», της Καίτης Δροσίνη

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Ο Δράκος ζει σ’ ένα παραθαλάσσιο χωριό της Πελοποννήσου, όπου το Φως πλημμυρίζει τα σοκάκια με τις βουκαμβίλιες και τα μικρά γραφικά σπίτια  σκαρφαλώνουν το ένα πάνω στο άλλο. Ένα μέρος παραδεισένιο, όπου νομίζεις πως το Κακό δεν μπορεί να...

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

Το τρένο των παιδιών, της Βιόλα Αρντόνε

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Μερικές φορές αυτός που σε αφήνει να φύγεις σε αγαπάει περισσότερο από αυτόν που σε κρατάει κοντά του..." Αυτή είναι η φράση η οποία αντιπροσωπεύει εν ολίγοις το νόημα του βιβλίου "Το τρένο των παιδιών" της Ναπολιτάνας λογοτέχνιδας Βιόλα...

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Ο ουρανός που δεν ήθελε να είναι μόνος του, της Ελένης Θεοδοσίου

Συνήθως όταν διαλέγουμε παραμύθια ψάχνουμε αυτά που έχουν ένα κοινωνικό μήνυμα να περάσουν, αυτά που είναι διασκεδαστικά ή αυτά που κινητοποιούν τις δεξιότητες των παιδιών. Τα τελευταία χρόνια η παιδική λογοτεχνία καταπιάνεται όλο και συχνότερα με πιο «δύσκολες»...

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Έγκλημα στον Νείλο, της Agatha Christie

Ο Βέλγος ντετέκτιβ Ηρακλής Πουαρό είναι σε μια κρουαζιέρα στον Νείλο και απολαμβάνει τις ξεναγήσεις στους ναούς και στις παραποτάμιες πόλεις. Όλα κυλάνε υπέροχα όταν η πλούσια κληρονόμος Λινέτ Ρίτζγουεϊ βρίσκεται δολοφονημένη αφήνοντας απαρηγόρητο τον σύζυγό της, με...

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Ο Αλέξανδρος Κορρές, δημοσιογράφος και παρουσιαστής στη μεσημεριανή τηλεοπτική ζώνη, βρίσκεται δολοφονημένος, βασανισμένος και φριχτά ακρωτηριασμένος στο διαμέρισμά του στον Λυκαβηττό. Τι θέλει να δείξει ο δολοφόνος με τον τρόπο που τοποθέτησε το θύμα αφού αφαίρεσε τη...

Το Τζόκερ, της Μαργαρίτας Αλευρίδη

Το Τζόκερ, της Μαργαρίτας Αλευρίδη

Η Σοφία Πετρίδη, που η ζωή της είναι τελματωμένη και κατ’ εκείνη αποτυχημένη, παιδί κλασικής μεσοαστικής οικογένειας, βλέπει ένα προφητικό όνειρο που της δείχνει κάποιους αριθμούς. Μήπως είναι τα νούμερα του Τζόκερ; Σπεύδει λοιπόν και καταθέτει το δελτίο της. Θα...

1 σχόλια

1 Σχόλιο

  1. Ε.Λ

    Αν κατάλαβα σωστά,από την παρουσίαση του βιβλίου από τον κύριο Χλωπτσιούδη,ο συγγραφέας εξομοιώνει τους κοινούς τρομοκράτες,
    τους εγκληματίες του ποινικού δικαίου,με τους θεόσταλτους προφήτες(όχι τους ψευδοπροφήτες).Προφανώς δεν έχει διαβάσει το ‘φόβος και τρόμος’ του Κίρκεγκααρντ ώστε να εννοήσει τι εστί ο κατά Θεόν φόβος και τρόμος όπως τον βίωσε ο αληθινός προφήτης,ο γενάρχης(όχι μόνο του εβραϊκού έθνους) όλων των εθνών,ο Αβραάμ,ούτε γνωρίζει το βιβλικό ‘σοφία Θεού φόβος Κυρίου’,όπου φόβος η αποχή από το κακό.Ας περιοριστεί στην ανάλυση της κοινωνικής,πολιτικής,αστυνομευτικής,θεσμικής,εν γένει της παρακρατικής τρομολαγνείας,του κράτους εν κράτει,και να μην την συνταυτίζει με την αρχή των πάντων,τον Λόγο του Θεού,που δεν γνωρίζει.Ο σεβασμός,ο φόβος του Θεού,ενεργοποιεί τον σεβασμό του εαυτού μας,των συνανθρώπων μας,των κανόνων του δίκαιου κράτους,όχι το αντίθετο.

    Απάντηση

Υποβολή σχολίου