Η δραματικότητα στην ποίηση της Έφης Καλογεροπούλου

7.07.2016

Έφη Καλογεροπούλου
μτφρ: Γιάννης Γκούμας
Μετρονόμος
ISBN:978-618-5010-37-9

Έχουμε κι άλλες φορές υπογραμμίσει τη λογοτεχνική εγγύτητα του θεάτρου με την ποίηση. Για αιώνες, άλλωστε, οι δύο τέχνες ήταν συνοδοιπόροι. Είναι όμως εξόχως ενδιαφέρον το αποτέλεσμα όταν διαβάζουμε υβριδικούς πειραματισμούς θεατρικών έργων με ποιητική προσέγγιση ή ποιητικών συλλογών με έντονο το δραματουργικό στοιχείο. Στην τελευταία περίπτωση θα εντάξουμε και την δίγλωσση ποιητική συλλογή της Έφης Καλογεροπούλου «έρημος όπως έρωτας» (Μετρονόμος, 2015) με μετάφραση στα αγγλικά από τον Γιάννη Γκούμα.

Στη συλλογή κυριαρχεί το θεατρικό στοιχείο εμπλουτισμένο με οιονεί φωτογραφικό υλικό. Εξάλλου, συχνά μέσα από την αφηγηματική ροή η ίδια η ποιήτρια δίνει "σκηνοθετικές" οδηγίες και ορίζει τις σκηνογραφικές λεπτομέρειες του πλάνου της. Ο ποιητικός της φακός "αιχμαλωτίζει" καθημερινά στιγμιότυπα και στρέφει την προσοχή στο φαινομενικά "ανούσιο" ως λυρική αποτύπωση της στιγμής με μία ιδιάζουσα ρομαντική γραφή.

Μία συνειρμική ροή (αφήγησης ή στοχασμού) διαπερνά τις άτιτλες συνθέσεις της συλλογής, ενώ εξπρεσιονιστικές πινελιές εμπλουτίζουν το ποιητικό κάδρο. Και στο πλαίσιο της θεατρικής διάστασης της ποιητικής της απουσιάζουν χαρακτηριστικά οποιεσδήποτε χρωματικές αναφορές· τα χρώματα εξάγονται εντελώς συνειρμικά μέσα από την αφηγηματική κίνηση, χωρίς κανέναν προσδιορισμό.

Η ποιητική δράση περιορίζεται σε χώρους ανοιχτούς/εξωτερικούς κατά βάση νυχτερινούς ή μίας αδιάφορης φωτεινότητας. Ωστόσο, ο σκηνικός χώρος δεν είναι θολός, σαν ένα κινηματογραφικό "πέρασμα". Η ποιήτρια εμμένει στις περιγραφές της και τις εκθέτει ολοζώντανες με δραματική ταχύτητα.

Πρόκειται όμως για έναν χώρο διαρκούς ανομβρίας παρά την τακτική παρουσία του υγρού στοιχείου. Το τελευταίο μοιάζει σαν να μην μπορεί να απαλύνει τον πόνο που γεννά η ξηρασία του τοπίου διαμορφώνοντας ένα έρημο σκηνικό -κοινωνικό- περιβάλλον. Την αίσθηση της ερήμου συνδιαμορφώνει μία χαρακτηριστική σιωπή που κυριαρχεί στο θεατρικό φόντο, παρά τη διαλογικότητα που αναπτύσσεται έμμεσα ή άμεσα, εμφανώς (με παύλες) ή καλυμμένα.

Η δημιουργός πειραματίζεται με το στίχο και την έκφραση. Ενσωματωμένοι στο στίχο διάλογοι συμπλέουν με ένα βουβό δευτεροενικό πρόσωπο και μαζί με ερωτήσεις διαμορφώνουν το υποκριτικό πλαίσιο. Στις μεγαλύτερες συνθέσεις τα σκηνικά και στοχαστικά χαρακτηριστικά ενισχύονται, όπως και τα πεζολογικά χαρακτηριστικά του στίχου της. Επαυξημένες προτάσεις και δευτερεύουσες εμπλουτίζουν το αρχικό λυρικό ύφος, ενώ αντιθέσεις και διάλογοι προσφέρουν μία ιδιαίτερη κίνηση στο στίχο.

Η διαρκής τούτη κίνηση αισθητοποιείται και με το κεντράρισμα των στίχων, την ώρα που επαναλήψεις αισθητοποιούν την αγωνία για έναν σταθερό βηματισμό μέσα στη μεταβλητότητα των καιρών. Μία αστάθεια που καλύπτει τόσο την υπαρξιακή -με φιλοσοφική προσέγγιση- αγωνία του χρόνου για το παρόν και το μέλλον.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Ο κοινωνικός στοχασμός/κριτική διαποτίζει με αλληγορικό τρόπο τη δραματική εικαστική της. Οι μετωνυμικές και μεταφορικές εκφράσεις με την αποφθεγματικότητα τονίζουν το στοχαστικό ύφος και εντείνουν την κοινωνική αλληγορία. Μετέωρα ελλειπτικά ονοματικά σύνολα εκφράζουν την αβεβαιότητα της ποιήτριας μέσα στη ρευστότητα των καιρών. Άλλωστε, στις συνθέσεις της παραμένει σταθερή η θέση των κοινωνικών στιγμιότυπων με ένα αίσθημα ματαιότητας και απογοήτευσης παράλληλα με την υπαρξιακής φύσης αγωνία για το χρόνο.

Η Έφη Καλογεροπούλου, συγκεντρώνει τα θρυμματισμένα συναισθήματα και τις κομματιασμένες εικόνες μίας κοινωνίας που ζει σε ανασφάλεια και τα φιλτράρει μέσα από τα στοχαστικά της φίλτρα. Συμμετέχει στη διάνοιξη μίας οδού προς την ποίηση απλώνοντας τα στιχουργικά της χαλίκια μακριά από τον οδοστρωτήρα της καθημερινότητας. Με οδηγό τις αισθήσεις οδηγεί τον αναγνώστη/ακροατή κοινό  μέσα από τη φωτεινή οδό της ποίησης στο χώρο των συναισθημάτων.

Ακολουθήστε μας

Γεράκια στο κλουβί, της Κωνσταντίνας Μόσχου

Γεράκια στο κλουβί, της Κωνσταντίνας Μόσχου

Μεσόγειος, 1829. 201 κατάδικοι, απατεώνες, εγκληματίες ποινικού δικαίου και διαβόητοι Έλληνες πειρατές (τα Γεράκια της Μεσογείου) οδηγούνται στο ιστιοφόρο Νόρφοκ που θα τους οδηγήσει στον τόπο της εξορίας, τη μακρινή Νότια Γη ή Terra Australis. Ανάμεσα τους βρίσκεται...

Έξυπνα ηλεκτρονικά VS Έξυπνα βιβλία, της Νικολέτας Καπίλλα

Έξυπνα ηλεκτρονικά VS Έξυπνα βιβλία, της Νικολέτας Καπίλλα

Τα βιβλία είναι παρατημένα κι εγκαταλειμμένα στα ράφια μιας σκονισμένης βιβλιοθήκης και παραπονιούνται έντονα, κάτι που θυμώνει τη σμαρτ τιβί που βρίσκεται μπροστά τους. Μιας και νιώθουν πως όλες οι έξυπνες συσκευές αποβλακώνουν και χειραγωγούν τους ανθρώπους και με...

Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’

Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’

Εκδόσεις Καστανιώτη _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’ «Πως νοσταλγείς ωραία καλοκαίρια που δεν έζησες. Μόνο να ονειρεύεσαι μπορείς αυτά που ίσως έλθουν» Βαγγέλης Χρόνης, ‘Νοσταλγία’   Από τις εκδόσεις Καστανιώτη, κυκλοφορούν, το...

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Η Καρίνα Βέρδη, σε συνεργασία με τον Γιώργο Δάγλα, ετοίμασαν μια συλλογή διηγημάτων με το αγαπημένο θέμα πολλών, τη θάλασσα, συγκεντρώνοντας κείμενα σκληρά και διασκεδαστικά, πρωτότυπα και διαφορετικά, που όλα μυρίζουν αλάτι και ιώδιο. Φίλοι και γνωστοί που συνδέονται...

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Το Φάκελος Καταρίνα αποτελεί τη δωδέκατη -σύμφωνα με την πρωτότυπη χρονολογική σειρά- περιπέτεια του επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, αλλά και την πρώτη ενασχόλησή του με μια από τις αποκαλούμενες «ξεχασμένες υποθέσεις», δηλαδή παλιές ανεξιχνίαστες υποθέσεις που παραμένουν...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Το Φάκελος Καταρίνα αποτελεί τη δωδέκατη -σύμφωνα με την πρωτότυπη χρονολογική σειρά- περιπέτεια του επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, αλλά και την πρώτη ενασχόλησή του με μια από τις αποκαλούμενες «ξεχασμένες υποθέσεις», δηλαδή παλιές ανεξιχνίαστες υποθέσεις που παραμένουν...

Οι 10 χωρισμοί

Οι 10 χωρισμοί

ΟΙ 10 ΧΩΡΙΣΜΟΙ (εφηβικό σατιρικό)   Πρώτη φορά χωρίσανε, όταν ήμουνα 9, Αυτός έπαιζε χαρτιά, Αυτή όλο να φωνάζει, έφυγε για κανά μήνα, αλλά γύρισε κλαμένος και τα βρήκαν φυσικά. Μα η 2η φορά ήρθε μετά από λίγους μήνες, έλειψε όλο το βράδυ, κι όταν ήρθε το πρωί, τον...

Η Ήττα

Η Ήττα

Και τελικά πες μου. Γιατί να πετάξω; Ποιος ο λόγος τα σύννεφα να φτάσω; Έκανα το πρώτο βήμα και τόλμησα, έκανα το πρώτο άλμα με τόσες προσδοκίες. Τόσα σενάρια πιθανά, τόσες ελπίδες επιθυμητές. Αλλά, ξέχασα ότι η ζωή δεν είναι ποτάμι που κυλάει όπως επιθυμώ. Έκανα την...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου