Επιλέξτε Page

Η εσωστρεφής μεταμόρφωση του εξωτερικού της Σημηντήρα

15.01.2016

Κατερίνα Σημηντήρα
Μανδραγόρας
ISBN: 978-960-592-005-0

Η ποίηση για τον δημιουργό είναι το καταφύγιό του από την πεζότητα, ο μυστικός χώρος που κλείνεται για να προστατευτεί από ό,τι νιώθει να τον απειλεί· ένα νησί απάνεμο όπου ακουμπά με ευλάβεια έγνοιες και συναισθήματα ελπίζοντας να φυτρώσουν στις ψυχές των αναγνωστών. Στο δικό της πλούσιο σε συναισθήματα καταφύγιο μας καλεί για δεύτερη φορά η Κατερίνα Σημηντήρα με την συλλογή «δυτικά της Σαπφούς» (Μανδραγόρας, 2015).

Η ποίηση της Σημηντήρα θεμελιωμένη στην συναισθηματική μεταμόρφωση του εξωτερικού είναι εσωστρεφής· η προσέγγιση του εσωτερικού γίνεται με άμεσες αναφορές στο "έξω" επιφέροντας μία ξεχωριστή συναισθηματική και αισθητική ισορροπία. Στην ουσία πρόκειται για υπαρξιακή ποίηση παρά το γεγονός ότι στηρίζεται σε κοινωνικές παραστάσεις από τις οποίες αντλεί την αφορμή για να εκθέσεις τις δικές της υπαρξιακές αγωνίες και τα προσωπικά της συναισθήματα για το παρόν και το παρελθόν.

Η ποίηση της Σημηντήρα είναι περιγραφική, εικονογραφική. Η εικονοπλασία της είναι εξωτερική. Το αναδυόμενο συναίσθημα στηρίζεται πάνω στις περιγραφές που με τη δυναμική των συνειρμών συνδέονται μεταξύ τους σε ένα ενιαίο εικαστικό πλαίσιο. Μοιάζουν με φωτογραφικά στιγμιότυπα του παρελθόντος που συνενώνονται όπως τα καρέ ενός φιλμ. Αναμνήσεις και εγκαταλελειμμένα ή απατηλά όνειρα μοντάρονται μαζί με τα συναισθήματα της δημιουργού σε μία συλλογή.

Ωστόσο, οι "φωτογραφήσεις" αν και γίνονται σε εξωτερικό κυρίως χώρο, αποτυπώνουν το εσωτερικό, τον ψυχισμό της ποιήτριας. Στην ουσία το δημόσιο αποτυπώνεται στο ιδιωτικό και το προσωπικό εκτίθεται ως συναισθηματικό αποτύπωμα των βιωμάτων και των παραστάσεων, των αναμνήσεων προσώπων και χώρων.

Κυρίαρχο ποιητικό υποκείμενο είναι η ίδια η ποιήτρια. Η συνεχής παρουσία του πρώτου ενικού προσώπου διαμορφώνει ένα ύφος εκμυστήρευσης με χαρακτηριστικά απομνημονεύματος πάνω στο οποίο οικοδομείται μία ποίηση αμιγώς προσωπική (Αύγουστος, οι αγαπημένοι μου, χρονικό, αρχή και τέλος, στην αποικία, σου μουράγιο, επίλογος). Ο προσωπικός χαρακτήρας ενισχύεται από το συχνό -βουβό- δευτεροενικό πρόσωπο στο οποίο απευθύνεται η δημιουργός (νότιες Συμπληγάδες, φθινόπωρο, έρωτες, everything for you, πλάγια γραφή, η θυσία). Στην ίδια λογική και το ά πληθυντικό γραμματικό πρόσωπο (Ακροπόλ, ποιήματα με τον πατέρα μου) που εμπεριέχει το προσωπικό στοιχείο.

Η ποιήτρια θυμάται προσφιλή πρόσωπα και σκηνές του παρελθόντος (αυτό δεν είναι ποίημα, Ακροπόλ, το σπίτι μας, η θυσία, η άλλη μέρα), μιλά για το θάνατο (ποιήματα με τον πατέρα μου, falsa moneda, απουσία σήμανσης, στο νοσοκομείο) και το χωρισμό (νότιες Συμπληγάδες). Ωστόσο, ο υποκειμενικός χαρακτήρας των προσωπικών βιωμάτων δεν υποβιβάζει την αντικειμενικότητα των συναισθημάτων· και η ποιήτρια δίνει έμφαση ακριβώς στο χώρο των συναισθημάτων, στην καταγραφή των αναμνήσεών της στο θυμικό, στην ψυχική καταγραφή του παρελθόντος και των βιωμάτων της. Άλλωστε, στην ποίηση τι πιο γνήσιο και πραγματικό, τι πιο ειλικρινές από την αλήθεια των συναισθημάτων;

Παρ’ όλα αυτά δεν απουσιάζουν τα αμιγώς κοινωνικά ποιήματα (οι πεταλούδες, εις το επανιδείν, οι μαργαρίτες, μέρες του ‘50), ή όταν αγωνιά για την απρόσωπη ανωνυμία της πόλης (η ζωή ήταν αλλού, γυμνός καιρός) είτε όταν εκφράζει κοινωνιοϋπαρξιακές ανησυχίες (η πόλη, η θυσία).

Ο στίχος της με τον πεζολογικό του χαρακτήρα διατηρεί έναν χαλαρό ρυθμό. Η γλώσσα - σχεδόν προφορική- εμπλουτίζεται με επίθετα που ενισχύουν το υπαρξιακό μήνυμα ή τη χρωματικότητα του ποιητικού κάδρου· επιρρήματα και μετοχές εντείνουν το γενικότερο μελαγχολικό συναίσθημα με δόσεις νοσταλγίας. Χαρακτηριστική είναι και η παντελής απουσία των βασικών σημείων στίξης (τελείες και κόμματα).

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Στο ποιητικό της κάδρο κυριαρχεί η πόλη (κυρίως η Θεσσαλονίκη και -λιγότερο- η Αθήνα) είτε ως κλειστός χώρος, ένα δωμάτιο πχ ξενοδοχείου ή ο χώρος ενός σπιτιού, είτε ως ανοιχτός χώρος, δρόμοι αστικοί συνήθως. Ο καμβάς της είναι γεμάτος, ανθρώπους· άνθρωποι σιωπηλοί, μόνοι στην πραγματικότητα, περιθωριακοί και μη που όμως αισθάνονται να ζουν στο περιθώριο της κοινωνίας, μόνοι (χρονικό, οι αγαπημένοι μου, χειμώνας, οδός Σαπφούς).

Αξίζει να σημειωθεί η φωτεινότητα και ένας αόριστος χρωματικός πλούτος· αν και συνειδητά η δημιουργός αποφεύγει τα χρωματικά επίθετα ή λέξεις που συνδέονται συνειρμικά με συγκεκριμένες αποχρώσεις, εντούτοις επιτυγχάνει ένα φωτεινό και χρωματικά άφθονο εικαστικό περιβάλλον.

Το ποιητικό καταφύγιο της Σημηντήρα είναι ένα φωτεινό μωσαϊκό από εικόνες και θρυμματισμένα συναισθήματα που συγκολλούνται σε μία συλλογή γεμάτη πόνο. Πρόκειται στην ουσία για ποίηση αποκαλυπτική.

Ακολουθήστε μας

Έρωτας και άλλες πολεμικές τέχνες, της Μαλβίνας Κάραλη

Έρωτας και άλλες πολεμικές τέχνες, της Μαλβίνας Κάραλη

Η Μαλβίνα Κάραλη (1952-2002) ήταν Ελληνίδα δημοσιογράφος, συγγραφέας και παρουσιάστρια. Με το πραγματικό της όνομα (Μαίρη Σακκά) εμφανίστηκε σε παιδική ηλικία σε μελοδραματικές ταινίες του ελληνικού κινηματογράφου όπως: «Κατρακύλισμα στο βούρκο» (1962), «Ζωή γεμάτη...

Έρικ, ο κατασκευαστής των ονείρων, του Κίκε Γκόμεθ

Έρικ, ο κατασκευαστής των ονείρων, του Κίκε Γκόμεθ

Από πού έρχονται τα όνειρα; Ποιος αποφασίζει τι θα δούμε στον ύπνο μας; Ο Έρικ κάνει αυτήν ακριβώς τη δουλειά: κατασκευάζει όνειρα! Μέσα από την ιστορία του μικρού αφηγητή ζούμε από κοντά τη δουλειά που κάνει και τον κόσμο μέσα στον οποίο ζει. Ναι αλλά γιατί τον...

Το όνομά της ήταν Μπουμπού και δεν ήταν συνηθισμένη στη ζέστη, της Μαρίας Δουρίδα – Μηταράκη

Το όνομά της ήταν Μπουμπού και δεν ήταν συνηθισμένη στη ζέστη, της Μαρίας Δουρίδα – Μηταράκη

Η πασχαλίτσα Μπουμπού βρίσκεται ξαφνικά στην Αφρική αλλά δεν είναι συνηθισμένη στη ζέστη! Ψάχνοντας για δροσιά και σκιά, θα γνωρίσει καινούργιους φίλους και θα μάθει πολλά πράγματα από την καθημερινότητά τους, που είναι τόσο διαφορετική από τη δική της. Θα αγαπήσει...

Βασιλικός ίσον αναμνήσεις

Βασιλικός ίσον αναμνήσεις

  Ένα κλωνάρι βασιλικό κρατεί το παιδί την πρώτη του μέρα στο σχολειό• για να πάρει κουράγιο τ' άμοιρο, του τ’ έδωσε η μάνα του• για μια καλή νέα αρχή.  Το ίδιο και η Αρετούλα. Ένα κλωνάρι βασιλικό κρατά περιχαρής στ' αρραβωνιάσματά της. Ένα κλωνάρι βασιλικό...

Το ένστικτο, της Ashley Audrain

Το ένστικτο, της Ashley Audrain

Το ένστικτο τιτλοφορείται το συγγραφικό ντεμπούτο της Ashley Audrain, το οποίο καταπιάνεται με ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα: τη μητρότητα ιδωμένη από μια ρεαλιστική και πιο σκοτεινή πλευρά. Η Μπλάιθ Κόνορ έχει ζήσει μια τραυματική παιδική ηλικία. Η μητέρα της ποτέ δεν...

Διαβάστε κι αυτά

Το ένστικτο, της Ashley Audrain

Το ένστικτο, της Ashley Audrain

Το ένστικτο τιτλοφορείται το συγγραφικό ντεμπούτο της Ashley Audrain, το οποίο καταπιάνεται με ένα ιδιαίτερα ευαίσθητο θέμα: τη μητρότητα ιδωμένη από μια ρεαλιστική και πιο σκοτεινή πλευρά. Η Μπλάιθ Κόνορ έχει ζήσει μια τραυματική παιδική ηλικία. Η μητέρα της ποτέ δεν...

Amor Fati, της Νέλλης Σπαθάρη

Amor Fati, της Νέλλης Σπαθάρη

Η Νάντια και η Τίνα είναι δυο φίλες που μεγαλώνουν μαζί στη ρευστή δεκαετία του 1970. Η μία έχει αδιάφορους, ουδέτερους, κτητικούς γονείς, η άλλη εγκαταλείφθηκε από τον πατέρα της. Πώς αντικατοπτρίζει το παρελθόν τις τωρινές τους συμπεριφορές; Πώς θα καταφέρει η...

Στέλιος Κυριακίδης, ο άνθρωπος που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό, της Μαρίας Κοντού

Στέλιος Κυριακίδης, ο άνθρωπος που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό, της Μαρίας Κοντού

Ποιος ήταν ο Στέλιος Κυριακίδης που έτρεξε για έναν ολόκληρο λαό; Πού γεννήθηκε, πώς έζησε, τι κατάφερε με τη νίκη του στον Μαραθώνιο του 1946; Ποιος ήταν ο χαρακτήρας του, πώς σκληραγωγήθηκε, πώς τον αντιμετώπισε η Αμερική και ο κόσμος όλος; Ο Στέλιος Κυριακίδης...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου