Η πεζογραφική ρευστότητα του Παλιεράκη

19.05.2016

Η εξέλιξη στο διήγημα είναι μία επίπονη -και συχνά αργή- διαδικασία. Ωστόσο, η όλο και μεγαλύτερη στροφή συγγραφέων σε αυτό (με την όποια μορφή του), αφήνει ελπίδες για ταχύτερη εξέλιξη και εισαγωγή περισσότερων νεωτερισμών. Η ίδια η φόρμα, άλλωστε,  κινούμενη πλησίον του μυθιστορήματος αλλά με σύντομη έκταση, επιτρέπει πειραματισμούς στη γλώσσα ή την πλοκή.

Απόστολος Παλιεράκης
Μανδραγόρας
ISBN: 978-960-9476-50-8

Έτσι και ο Απόστολος Παλιεράκης αποζητά το διηγηματογραφικό νεωτερισμό. Η πρώτη του ανθολογία πεζών κειμένων «Υδάτινος ταξιδιώτης» (Μανδραγόρας, 2013) είναι μία καλαίσθητη έκδοση που περιλαμβάνει διηγήματά του, με σπαρτά αποσπάσματα από το «ημερολόγιο στρατοπέδου» και κολάζ του Απόστολου Ζώτου.

Μικροί συμβολισμοί (Ξένιος και Ξανθή, τα μυτερά κλωνάρια, η τελετή των σταγόνων) αναδύουν μία ξεχωριστή ρευστότητα μέσα από το διηγηματογραφική του προσέγγιση που στον πυρήνα της έχει μία υπερρεαλιστική δυναμική, ριζωμένη στην συνειρμικότητα, κι ας μην είναι συχνά τόσο εμφανής στην ίδια την αφήγηση/περιγραφή. Η συλλογή απαρτίζεται από σύντομα διηγήματα τα οποία εστιάζουν σε συγκεκριμένα επεισόδια ξεκινώντας κατά βάση in media res· ορισμένα μάλιστα είναι διηγήματα της μίας παραγράφου (αν κι απέχουν από τα flash stories).

Η συνεχής εναλλαγή εικόνων (το εβένινο κομπολόι ή η λιτότητα μιας ασύδοτης νύχτας) και η αφηγηματική ταχύτητα με τους μικρούς εσωτερικούς συμβολισμούς ή τις σύντομες ιστορίες σχηματίζουν μία πλούσια συλλογή. Ο μακροπερίοδος λόγος με το ασύνδετο σχήμα υποστηρίζει μία διηγηματογραφική κινητικότητα. Το ίδιο και η ποικιλία των αφηγηματικών υποκειμένων με τις μεταπτώσεις των γραμματικών προσώπων.

Απόστολος Παλιεράκης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-029-6

Ενώ με το γ΄ πρόσωπο προσδίδει μία αφηγηματική απόσταση από τον κεντρικό μύθο, ο συγγραφέας αξιοποιεί την πρωτοενική έκφραση άλλες φορές για την καταγραφή μίας μνημονευόμενης εμπειρίας (μικρός πρίγκιπας 2000, πηγαίο υπόγειο, ο κωφάλαλος άγγελος του έκπτωτου παραδείσου, η τελετή των σταγόνων) κι άλλοτε για να προχωρήσει σε έναν ψευτοδιάλογο με τον αναγνώστη (το εβένινο κομπολόι ή η λιτότητα μιας ασύδοτης νύχτας, ο ασπρομάλλης χρόνος). Το ψευδοδιαλογικό όμως στοιχείο στη συλλογή συντηρεί και το β΄ ενικό γραμματικό πρόσωπο που μεταχειρίζεται (υδάτινος ταξιδιώτης).

Στην νεώτερη συλλογή του «Φύλλα Δάφνης» (Μανδραγόρας, 2016) είναι εμφανής τόσο η εξέλιξη του συγγραφέα όσο και η πειραματική του διάθεση. Σε τούτη όμως δεν ανθολογούνται διηγήματα -με τη στενή έννοια του όρου, καθώς δεν υπάρχει ένας μύθος που να εξελίσσεται σε όλο το κείμενο με έναν κεντρικό ήρωα· αντίθετα, έχουν επιλεχθεί πεζογραφήματα.

Η συλλογή στην ουσία αποτελεί ένα οδοιπορικό του δημιουργού στο δάσος των υπαρξιακών αγωνιών με το μαγικό όχημα των λέξεων και των συναισθημάτων. Είναι η καταγραφή σκέψεων με διάφορες αφορμές, όπως τις εισπράττει από το κοινωνικό περιβάλλον ή όπως αναδύονται από τη μνήμη του.

Μέσα από ένα δημιουργικό συνδυασμό ποιητικής προσέγγισης, ο Παλιεράκης συνομιλεί με το κείμενο. Τροφοδοτεί τον πεζό λόγο με την ελευθερία του ποιητικού και τον ενισχύει με τα δυναμικά στοιχεία του υπερρεαλισμού. Μνήμες και βιώματα συμπλέκονται με μία εξπρεσιονιστική γραφή ισορροπώντας μεταξύ συνειρμών και ρεαλισμού, σαν ένα πεζογραφικό όνειρο.

Ο συγγραφέας συνδιαλέγεται με το κείμενο και τον αναγνώστη (αναρτημένος κόσμος, υπό την σκέπην, η ημερίδα του Ιωάννη, το καλύβι στο χωριό) προσδίδοντας μία θεατρικότητα στα πεζογραφήματά του. Η πρωτοενική έκφραση φέρνει τον αναγνώστη σε κοντινή απόσταση από το δημιουργό που με ειλικρίνεια εκθέτει βιώματα, σκέψεις ή σχόλια. Οι δε διάλογοι υποστηρίζουν τη δραματικότητα μέσα από την αναπαραστατική τους ισχύ (μια λευκή σελίδα διαλόγου, πάσχει από άνοια η Πανδώρα;, ανάγκη)

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Η ρευστότητα του χώρου και του χρόνου, των προσώπων και των καταστάσεων εντείνουν το αίσθημα του ονείρου. Κοινωνικές αναπαραστάσεις εναγκαλίζονται με το φανταστικό και το παράλογο. Εύληπτοι συμβολισμοί διαπνέουν όλα τα αφηγήματα ενισχύοντας την σουρεαλιστική μεταβλητότητα και προσδίδοντας μία συνεχή συναισθηματική κινητικότητα (πάσχει από άνοια η Πανδώρα;, το εργαλείο στον αυτόματο, ο κήπος και η πόρτα).

Χαρακτηριστική είναι δε η εικονοπλασία στα πεζογραφήματα της συλλογής. Ένας καταιγισμός εικόνων χρωματίζουν και γεμίζουν κίνηση και ήχους τον αφηγηματικό χώρο δράσης στον οποίο κυριαρχεί σταθερά το φως. Η ταχύτητα εναλλαγής τους μέσα από το ασύνδετο σχήμα και την μακροπερίοδη γραφή διευθύνουν την ενορχηστρωμένη εκφραστική κίνηση.

Το διήγημα με την εξέλιξη και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της πεζογραφικής συντομίας, επιτρέπει εκ της φύσης του τους πειραματισμούς. Ο συγγραφέας έχει την ευκαιρία να αναζητήσει νεωτερισμούς ή να προσεγγίσει πλήθος παλαιότερων ρευμάτων μέσα από την προσωπική οπτική του συνδυάζοντας το παρελθόν με τις αναζητήσεις (υπαρξιακές ή κοινωνικές) του παρόντος.

Ακολουθήστε μας

Η δίκη που άλλαξε τον κόσμο, του Στέφανου Δάνδολου

Η δίκη που άλλαξε τον κόσμο, του Στέφανου Δάνδολου

γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Το βιβλίο “η δίκη που άλλαξε τον κόσμο” του πάντα λυρικού Στέφανου Δάνδολου, αποτελεί ένα ακόμη συγκλονιστικό ιστορικό μυθιστόρημα, διανθισμένο με αρκετή δόση μυθοπλασίας, μα τα περισσότερα πρόσωπα που εξιστορούν την ιστορία,  είναι υπαρκτά...

Αδειάζοντας το σπίτι των γονιών μου, της Λίντια Φλεμ

Αδειάζοντας το σπίτι των γονιών μου, της Λίντια Φλεμ

- γράφει η Ανθή Λεκάτη - «Στη ζωή όλων μας έρχεται κάποια μέρα που βρισκόμαστε ορφανοί από πατέρα και μητέρα. Μετά την παιδική ηλικία, τίποτα δεν μας γλυτώνει από αυτήν τη διπλή απώλεια. Αν δεν μας έχει συμβεί ακόμη, στέκει μπροστά μας». Έτσι ξεκινά αυτό το μικρό...

Στις Ράγες των Νεκρών, του Tim Weaver

Στις Ράγες των Νεκρών, του Tim Weaver

Μια οικογένεια αναθέτει στον ερευνητή εξαφανισμένων προσώπων Ντέιβιντ Ρέικερ να βρει την κόρη τους, ένα δεκαεφτάχρονο κορίτσι χωρίς προσωπικά ή οικογενειακά προβλήματα. Γιατί η αστυνομία δεν προχωράει την υπόθεση; Με τι συνδέεται η εξαφάνιση της Μέγκαν Κάρβερ;...

Club 23.4 – Ντίνος Γιώτης

Club 23.4 – Ντίνος Γιώτης

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Τι είναι ο άνθρωπος απέναντι στον χρόνο; Ένα μικρό σπουργίτι με μαύρο λοφίο που κείτεται άψυχο στο μπαλκόνι δίπλα στα σκόρπια ψίχουλα. Αιώνια ηττημένος και τα σχέδιά του, ό,τι ονειρεύτηκε, «αφορούν μόνον εκείνον και ούτε πρόκειται να τα...

Πέρα από την αιωνιότητα, της Ιουλίας Ιωάννου

Πέρα από την αιωνιότητα, της Ιουλίας Ιωάννου

Στη Σέριφο της δεκαετίας του 1910 ζει και μεγαλώνει ο Μενέλαος Γαλανός που αγωνίζεται να τελειώσει το σχολείο για να σπουδάσει και να βοηθήσει τους γονείς του μακριά από τα ορυχεία του νησιού που έχουν στοιχίσει τον θάνατο σε τόσους εργάτες. Ταυτόχρονα ο πατέρας του...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Πέρα από την αιωνιότητα, της Ιουλίας Ιωάννου

Πέρα από την αιωνιότητα, της Ιουλίας Ιωάννου

Στη Σέριφο της δεκαετίας του 1910 ζει και μεγαλώνει ο Μενέλαος Γαλανός που αγωνίζεται να τελειώσει το σχολείο για να σπουδάσει και να βοηθήσει τους γονείς του μακριά από τα ορυχεία του νησιού που έχουν στοιχίσει τον θάνατο σε τόσους εργάτες. Ταυτόχρονα ο πατέρας του...

Η ευαισθησία είναι η νέα δύναμη, της Anita Moorjani

Η ευαισθησία είναι η νέα δύναμη, της Anita Moorjani

γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Ένα ακόμη δυνατό βιβλίο προσωπικής ανάπτυξης, από την Ανίτα Μούρτζανι, τη συγγραφέα που έζησε μια επιθανάτια εμπειρία με απώτερο σκοπό της μέσα από αυτό το εγχειρίδιο, να μας συμβουλέψει και να μας μυήσει, στον κόσμο της ενσυναίσθησης, που...

Οχτώ ντετέκτιβ, του Alex Pavesi

Οχτώ ντετέκτιβ, του Alex Pavesi

Οχτώ ντετέκτιβ ονομάζεται το συγγραφικό ντεμπούτο του Alex Pavesi, που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μεταίχμιο. Οχτώ γρίφοι για δυνατούς λύτες, που όλοι μαζί συνθέτουν ένα ευφυέστατο νουάρ αστυνομικό θρίλερ, που υπόσχεται να κλέψει τις εντυπώσεις. Στα τέλη της δεκαετίας...

2 σχόλια

2 Σχόλια

  1. ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ ΠΑΛΙΕΡΑΚΗΣ

    Χαίρομαι κι ευχαριστώ θερμά για την ανάγνωσή σας. Σας εύχομαι ανεξάντλητη και πάντα περιεκτική δημιουργικότητα αλλά και δύναμη για τη θαρραλέα κοινωνική σας στάση.

    Απάντηση
    • Δήμος Χλωπτσιούδης

      Τέτοια λογοτεχνικά έργα μας δίνουν δύναμη για να συνεχίσουμε… Σας ευχαριστώ για τα καλά σας λόγια.

      Απάντηση

Υποβολή σχολίου