Select Page

Η πλατεία Συντάγματος σκηνικό 10 θεατρικών μονολόγων

Σύμφωνα με τον Κάρολο Κουν «το θέατρο δίνει τη δυνατότητα να συνδεθούμε, να συγκινηθούμε, ν’ αγγίξουμε ο ένας τον άλλον, να νιώσουμε μαζί μια αλήθεια. Να γιατί διαλέξαμε το θέατρο ως μορφή εκδήλωσης του ψυχικού μας κόσμου». Και σήμερα, παρά την κρίση, αν εξετάσουμε τον ετήσιο αριθμό -επαγγελματικών- παραστάσεων, διαπιστώνουμε ότι πολλοί είναι εκείνοι που αναζητούν στο θέατρο μια διέξοδο στην γκρίζα και φοβική καθημερινότητά τους.

Το θέατρο ως μορφή Τέχνης σήμερα πια δεν είναι μόνο μία ευκαιρία να ξεφύγουμε από τη μιζέρια του καθημερινότητά μας, γελώντας με τους τηλεοπτικούς αστέρες στο σανίδι. Το καλό θέατρο ως μορφή Τέχνης βρίσκεται σε αλληλεπίδραση με το κοινό του, παλεύει προκειμένου να αποφύγει την -τηλεοπτική- νάρκωση και μεταφέρει μηνύματα, ακόμα κι όταν αυτά ενοχλούν το κοινό.

Νίκος Βαρδάκας
εκδόσεις "Ρώμη"

Αυτές τις κοινωνικές εμπειρίες μεταφέρουν επί σκηνής και τα δέκα μονόπρακτα του Νίκου Βαρδάκα από την «πλατεία Συντάγματος» (εκδόσεις Ρώμη, 2013). Η πλατεία Συντάγματος τα τελευταία χρόνια έχει γίνει συνώνυμο των διαδηλώσεων κατά της κυβερνητικής οικονομικής πολιτικής. Αυτή ακριβώς τη στερεοτυπική εικόνα αξιοποιεί και ο συγγραφέας. Στην ουσία μας μεταφέρει λίγο πριν και κατά τη διάρκεια μιας διαδήλωσης (που θα μπορούσε να είναι μια οποιαδήποτε διαδήλωση με άλλη αφορμή) με επίκεντρο την πλατεία Συντάγματος. Αυτή είναι το σταθερό σκηνικό, λειτουργώντας ως συνδετικός δεσμός των πρωταγωνιστών.

Στην σκηνή παρελαύνουν όλα τα πρόσωπα της πλατείας. Ένας κατ’ ουσία εγκαταλειμμένος από όλους άστεγος, βορά πολιτικής προπαγάνδας και θνησιγενούς μιντιακού ενδιαφέροντος που καταλήγει υποχρεωτικά σε απεργία πείνας, ένα πολιτικός αυτόχειρας που ψήφιζε πάντα κατά το συρμό, χωρίς όμως να αλλάζει η ζωή του, ένα ρακένδυτος ζητιάνος με φλογέρα, μια κομμώτρια που βρίσκεται για πρώτη φορά σε διαδήλωση, ένας αστυνομικός των ΜΑΤ μετά τα επεισόδια και ένα κουκουλοφόρος που τον διαδέχεται ένας οικονομικός δολοφόνος κι εκείνον το πρωθυπουργικό διάγγελμα του οποίου έπεται ο μονόλογος ενός -κάτω από το όριο της φτώχειας συνταξιούχου που συνδέει το παρελθόν με το παρόν και αργότερα ο υποθετικός σκηνοθέτης. 

Μέσα από τους θεατρικούς μονολόγους ο συγγραφέας βρίσκει την ευκαιρία να προχωρήσει σε μια ριζοσπαστική κοινωνική και πολιτική ακτινογραφία της σύγχρονης ελληνικής κοινωνίας. Η αδιέξοδη πολιτική, ο πολιτικός τυχοδιωκτισμός σε όλο το χρωματοκομματικό φάσμα, η ιδιοσυγκρασία των ψηφοφόρων εκτίθενται χωρίς ταμπού.

Η επιλογή της θεατρικής πρόζας από το συγγραφέα δίνει τη μοναδική ευκαιρία στο συγγραφέα να σταθεί απέναντι από το έργο του ως αντικειμενικός παρατηρητής και κριτής των χαρακτήρων που δημιούργησε και των καταστάσεων. Η οπτική του συγγραφέα μετατρέπεται σε θέσεις των πρωταγωνιστών και ταυτόχρονα ο καθένας κρίνεται για τη στάση του από τους άλλους και όλοι μαζί κρίνονται από το κοινό, τους πολίτες που αναπαριστούν.

Με απλό λόγο ο συγγραφέας δημιουργεί ένα έργο σύντομο και ελαφρύ στην ανάγνωσή του χωρίς υπερβολές, χωρίς να πιέζει το κοινό του, καθιστώντας ελεύθερο να συγκινηθεί, να βιώσει τα συναισθήματα των χαρακτήρων. Με ευθύ και καθαρό λόγο οι ήρωες καταγγέλλουν, ειρωνεύονται τη δική τους στάση απέναντι στις πολιτικές εξελίξεις και τις σχολιάζουν. Είναι τα πολλά κι ετερόκλητα πρόσωπα μιας διαδήλωσης, οι διαφορετικές φωνές των πρωταγωνιστών της ζωής που προσπαθούν να ακουστούν.

Το ίδιο το έργο διακρίνεται για την αμεσότητά του καθιστώντας τους μονολόγους κατάλληλους για interactive θέατρο. Δίνεται η ευκαιρία για μια διαδραστική παράσταση με αλληλεπίδραση κι άμεση επαφή του κοινού με τους υποκριτές.

Ίσως οι καλύτεροι μονόλογοι να είναι εκείνος του απεργού πείνας, του οικονομικού, δολοφόνου και της κομμώτριας που μέσα από τη θέση του καθενός προσεγγίζεται η κοινωνική κρίση. Με την απλότητα, την απλοϊκότητα και τον πόνο των χαρακτήρων, ο αναγνώστης γίνεται θεατής της ψυχής τους. Κάποιοι χαρακτήρες ίσως κριθούν πιο χαλαροί (όπως ο αστυνομικός ή ο κλέφτης και ο γνωστός-άγνωστος). Ωστόσο, ακόμα και τότε το κοινό (και το θεατρικό και το αναγνωστικό) έχει την ευκαιρία να προσεγγίσει την οπτική γωνία του άλλου, του απέναντι, του αδιάφορου.

Σε μια εποχή που ο λόγος των πολιτών, των πρωταγωνιστών, φθίνει ή παραγκωνίζεται ο Βαρδάκας προσπαθεί να τον αναστήσει μέσα από την αναπαράσταση. Μινιμαλιστικά ανοίγει ένα παράθυρο στην ψυχή του Έλληνα (είτε άστεγου είτε διαμαρτυρόμενου, είτε αστυνομικού ή οικονομικού δολοφόνου) και απεικονίζει δραματικά όσα κρύβουν τα προσωπεία μας, όσα σιωπηλά λέμε περικλυσμένοι από φοβικά σύνδρομα. Οι πνευματικοί άνθρωποι έχουν χρέος σ' αυτές τις δύσκολες και πολύπλοκες συνθήκες, να πλησιάσουν το σαστισμένο πολίτη και μέσα από την Τέχνη να τον οδηγήσουν μακριά από την άγνοια, τον τηλεοπτικό αποπροσανατολισμό και την αμέτοχη και συνάμα παθητική του στάση. Και τούτο ο Νίκος Βαρδάκας το επιτυγχάνει.

(το παραπάνω άρθρο συντάχθηκε όχι με το μάτι ενός ειδικού επί του θεάτρου,
αλλά από τη θέση του θεατρόφιλου αναγνώστη)

συγγραφέας: Νίκος Βαρδάκας | εκδόσεις: Ρώμη | είδος: θεατρικό | σελίδες: 54

ISBN: 978-618-80773-0-0 | τιμή:  6,39€

κατεβάστε τη νέα ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα"

 

[1] Ορίζουμε αυτήν την ημερομηνία συμβατικά ως το αποκορύφωμα του εμπορευματοποιημένου κιτς και του λαϊκίστικου πολιτισμού

[2] Στις αρχές του ΚΑ΄ αιώνα το διαδίκτυο έπαιξε σημαντικό ρόλο τόσο για την προώθηση της ποιητικής παραγωγής όσο και στην ελευθερία διακίνησης πνευματικών έργων. Το ενισχυμένο web2 (με τα blogs κυρίως) για πρώτη φορά έφερε στην επιφάνεια μια σειρά νέων ποιητών. Βέβαια, στην ποσότητα έχουμε και περισσότερες αδυναμίες.

Βέβαια, η απουσία γενικότερα εμπεριστατωμένης κριτικής, ο υποβιβασμός της σε δημοσιογραφικές βιβλιοπαρουσιάσεις και η ένταξή της στην αγορά τηλεοπτικού χρόνου και έντυπου χώρου ως μέρος των εκδοτικών δημόσιων σχέσεων, ευθύνονται ουσιαστικά για την καταγραφόμενη καλλιτεχνική ένδεια/αδυναμία πολλών δημιουργών.

Ωστόσο, παρόλα αυτά στο διαδίκτυο φανερώνεται ένα πρωτόγνωρο ενδιαφέρον για την ποίηση και την καλλιτεχνική έκφραση, όπως  αποκαλύπτεται από τον όγκο των ηλεκτρονικών ποιημάτων, και τούτο οφείλουμε να συνυπολογίσουμε μακριά από ελιτίστικες ή μηδενιστικές προσεγγίσεις

[3] Δε θα ήταν άσκοπο να σημειώσουμε παρενθετικά ότι μεσούσης της ελληνικής ύφεσης εκείνοι που μεταχειρίζονταν την ποίηση ως μέσο αυτοπροβολής μειώθηκαν δραματικά, αφήνοντας το χώρο να αναδειχθούν ποιητές που αγαπούν την τέχνη και πασχίζουν με τα συναισθήματα και τη γλώσσα.

 

[1] Ονόματα μπορούμε να εξετάσουμε αρκετά. Από τον Ανδρέα Αντωνίου (με την επικολυρική ταξιδιωτική του ποίηση που συνθέτει, ένα σύγχρονο αμάλγαμα Οδύσσειας, Καββαδία και μεσαιωνικών επών -από τον αρθουριανό κύκλο μέχρι τον Τόλκιν), τον Αχιλλέα Κατσαρό (με την πλούσια γλωσσική του κατάρτιση και με την κοινωνικοϋπαρξιακή χροιά της ποίησής του με ειρωνεία και σατιρική διάθεση), τον πολυγραφότατο Θεοχάρη Παπαδόπουλο (που αποτελεί μια από τις πιο άρτιες ποιητικές μορφές της νεώτερης ποιητικής γενιά με τόση λιτή και περιγραφική γλώσσα), τον Ντέμη Κωνσταντινίδη (που κοινωνική του ποίηση εκφράζει τη συλλογική οργή και τον κοινωνικό πόνο των τελευταίων ετών), τον Σπύρο Κατηφόρη (με την αμιγή μετανεωτερική του γραφή).

Τη νεώτερη γενιά πλαισιώνουν βεβαίως και άλλοι ακόμα ποιητές, σύγχρονοι δημιουργοί με μικρή ηλικιακή διαφορά, που εμφανίστηκαν όμως νωρίτερα στα γράμματα. Από τον πολυγραφότατο Γιάννη Λειβαδά, τον βραβευμένο από την Ακαδημία Αθηνών Δημήτρη Σολδάτο, τον πολυβραβευμένο και με συνεχείς πειραματισμούς στη γραφή Άθω Χαζτηματθαίου, τον εξαίρετο Βαλάντη Βορβό.

Επιμέλεια κειμένου

Δήμος Χλωπτσιούδης

Ο Δήμος Χλωπτσιούδης είναι φιλόλογος και ποιητής. Γράφει δοκίμια και κριτικές ποίησης παρακολουθώντας τις νέες τάσεις στην Τέχνη. Ασχολείται με επιμέλειες κειμένων και εκδόσεων. Έχει συγγράψει ιστορικές και κοινωνικές μελέτες. Άρθρα (πολιτικά, εκπαιδευτικά, λογοτεχνικά) του δημοσιεύονται στο site tovivlio.net, στο tvxs.gr, στα "Ενθέματα" της Κυριακάτικης Αυγής κ.ά. Έχουν εκδοθεί οι ποιητικές συλλογές: «η οργή της πεταλούδας» (2013), «κατάστιχα» (2014) και «ακατάλληλο» (2016). Έχει συγγράψει τα πολιτικά δοκίμια βιβλία «η δημαγωγία της δημοκρατίας» (2009), «Τοπική Αυτοδιοίκηση, προοπτικές ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών» (δοκιμιακή μελέτη, 2011), και «η μεσαία τάξη στην αγχόνη της κρίσης» (2014). Επίσης, έχει εκδόσει τη συλλογή κοινωνικών δοκιμίων «7 δοκίμια» (2013).

Υποβολή σχολίου

Εγγραφείτε στο newsletter

Έλληνες εκδότες

Έλληνες εκδότες

Υποβολή συμμετοχής!

Αναζήτηση στη σελίδα

Προσαρμοσμένη αναζήτηση

Αρχείο

Είσοδος