η συγκινησιακή χρήση της γλώσσας ως διακριτό στοιχείο της ποίησης

Χάρις Κοντού (Γαβριηλίδης, 2018).

Ο I. A. Richards διέκρινε την παραδοσιακή αισθητική από τις καντιανές ιδεαλιστικές καταβολές της και της έδωσε μία επιστημονική διάσταση συνδέοντάς την με την πειραματική ψυχολογία. Στην πραγματικότητα ο μελετητής διέκρινε την αισθητική αξία ως διακριτό στοιχείο της ποίησης και τη συγκινησιακή χρήση της γλώσσας της, τονίζοντας έτσι την ιδιαιτερότητα του ποιητικού φαινομένου που εντοπίζεται στη γλωσσική υπόσταση του ποιήματος. Για εκείνον η αξία της λογοτεχνίας έγκειται ακριβώς στην έκκληση συναισθημάτων∙ επανατοποθέτησε έτσι τη λειτουργία της τέχνης στο επίπεδο της καθημερινής εμπειρίας συνδέοντας την εμπειρία με την πρόσληψη του κειμένου από τον αναγνώστη.

Υπό μία τέτοια ερμηνευτική βλέπουμε και τη νέα ποιητική συλλογή της Χάρις Κοντού «η θηλή της λήθης» (Γαβριηλίδης, 2018). Η έκφρασή της διατηρεί έναν ιδιότυπο λυρισμό. Η σύνδεση εικόνων που περιορίζονται στον στίχο μέσα στο αφηγηματικό ύφος της πρόζας αφήνει λυρικά άνθη. Ο στιχουργικός ρυθμός και οι λυρικές ανάσες παρασέρνουν τον ακροατή/αναγνώστη στον συναισθηματικό και αισθητικό ιστό της σύνθεσης, ενώ στη ρητορική έκφραση ξεχωρίζουν οι συχνές επαναλήψεις.

Σαν μικρά παραμύθια τα ποιήματα της συλλογής ταξιδεύουν το κοινό στον χώρο της μνήμης, όπου η μυθοπλασία και το βίωμα συμπλέκονται με ποιητική ειλικρίνεια (βαφτίσια στην Καλαμάτα, σήμερα που έφυγε το Γιουλάκη, πευκοβελόνες, τότε στο Όσλο, τα τριαντάφυλλα, Τιτανικοί, Bole και Joki, το είδα να αποσυντίθεται, η μεγάλη της εφήβης, Κυβέλης 3). Διακρίνεται μία προσπάθεια για στοχαστικές διεξόδους (ακίνητος τροχός) που όμως χάνονται στον ποιητικό εγωκεντρισμό του μύθου και της μνήμης. Το α’ πληθυντικό, βέβαια, προσδίδει μία συλλογική διάσταση μετριάζοντας τον ατομοκεντρισμό του πρωτοενικού υποκειμένου (ακίνητος τροχός, φυτίλι και όρη, σβησμένα φωτάκια στις λιτανείες, τότε στο Όσλο). Μολονότι κοινωνικά στιγμιότυπα εντάσσονται στη στιχουργική της Κοντού, οι συνθέσεις δεν οδηγούν σε κάποιο κοινωνικό προβληματισμό (σπιρίτσουαλ δρόμος, Ρώμη, έξω από το φροντιστήριο, ο ασύνειδος όροφος) ή χάνονται στην κρυπτική απόδοση του περιεχομένου. Ωστόσο ορισμένες συνθέσεις ξεχειλίζουν από έναν ιδιαίτερο κοινωνικό λυρισμό (σήμερα έφυγε το Γιουλάκη, γυμνός μέσα στο αμάξι, ακίνητος τροχός σβησμένα φωτάκια στις λιτανείες, τα στήθη της ΑΒ) ή υπαρξιακό προβληματισμό (τα τριαντάφυλλα, τότε στο Όσλο, το είδα να αποσυντίθεται).

Για τον I. A. Richards ιδανικός αναγνώστης είναι αυτός που κατορθώνει να αναδημιουργήσει όλη τη συγκινησιακή φόρτιση που ο συγγραφέας θέλησε να επενδύσει κατά τη σύνθεση του ποιήματος. Η ιδανική συνθήκη της αισθητικής αξίας καθορίζεται από την ιεράρχηση και εναρμόνιση των παρορμήσεων με τρόπο που να κατοχυρώνεται η πλήρης ικανοποίηση τους.

 

Ακολουθήστε μας

Cyber story, των Μανώλη Σφακιανάκη και Εύης Βουκελάτου

Cyber story, των Μανώλη Σφακιανάκη και Εύης Βουκελάτου

Ο Ορφέας ανυπομονεί να τελειώσει το διάβασμα για να βυθιστεί στον κόσμο της ψηφιακής τεχνολογίας που τον ενθουσιάζει με τις δυνατότητές της και τον κάνει να νιώθει όμορφα. Δεν υπάρχουν κανόνες και όρια, τιμωρίες και «πρέπει», αντιθέτως, όλα επιτρέπονται, όλα μπορούν...

Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’

Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’

Μαρία Σκουρολιάκου ΜικροΓραφές ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Τον Απρίλιο του 2024, το Κέντρο Ευρωπαϊκών Εκδόσεων Χάρη Πάτση προχώρησε στην έκδοση της νέας ποιητικής συλλογής της Μαρίας Σκουρολιάκου, που εν προκειμένω φέρει τον τίτλο ‘Μικρογραφές....

Ακολουθήστε μας στο Google News

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’

Μαρία Σκουρολιάκου: ‘Μικρογραφές. Ποιητικοί Στοχασμοί’

Μαρία Σκουρολιάκου ΜικροΓραφές ΠΟΙΗΤΙΚΟΙ ΣΤΟΧΑΣΜΟΙ _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Τον Απρίλιο του 2024, το Κέντρο Ευρωπαϊκών Εκδόσεων Χάρη Πάτση προχώρησε στην έκδοση της νέας ποιητικής συλλογής της Μαρίας Σκουρολιάκου, που εν προκειμένω φέρει τον τίτλο ‘Μικρογραφές....

Κι εγώ δεν είχα ήλιο

Κι εγώ δεν είχα ήλιο

Η στάχτη του σκορπίστηκε στο Αιγαίον Πέλαγος, διότι ήθελε να μην υπάρχει τίποτα απ’ αυτόν, να υπάρχουν μόνο τα έργα του.   Ο νόστος ήταν πάντοτε ελληνικός... Προς τα έξω εδειχνε ευτυχισμένος, όμως η θάλασσα τού έδειχνε τον δρόμο: μόνος, να κολυμπά στο Αιγαίον...

Ο βασιλιάς που δεν ήθελε να κάνει πόλεμο, της Lucia Giustini

Ο βασιλιάς που δεν ήθελε να κάνει πόλεμο, της Lucia Giustini

Μια φορά κι έναν καιρό ζούσε ένας βασιλιάς που δεν ήθελε να κάνει πόλεμο. Όλοι οι βασιλιάδες έφευγαν με τον στρατό τους για να κατακτήσουν κι άλλα εδάφη ώστε να κάνουν τα βασίλειά τους μεγαλύτερα αλλά ο βασιλιάς Φλωρέντιος αρνούνταν! Προτιμούσε να κοιμάται μέχρι αργά,...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου