η συγκινησιακή χρήση της γλώσσας ως διακριτό στοιχείο της ποίησης

14.02.2019

Χάρις Κοντού (Γαβριηλίδης, 2018).

Ο I. A. Richards διέκρινε την παραδοσιακή αισθητική από τις καντιανές ιδεαλιστικές καταβολές της και της έδωσε μία επιστημονική διάσταση συνδέοντάς την με την πειραματική ψυχολογία. Στην πραγματικότητα ο μελετητής διέκρινε την αισθητική αξία ως διακριτό στοιχείο της ποίησης και τη συγκινησιακή χρήση της γλώσσας της, τονίζοντας έτσι την ιδιαιτερότητα του ποιητικού φαινομένου που εντοπίζεται στη γλωσσική υπόσταση του ποιήματος. Για εκείνον η αξία της λογοτεχνίας έγκειται ακριβώς στην έκκληση συναισθημάτων∙ επανατοποθέτησε έτσι τη λειτουργία της τέχνης στο επίπεδο της καθημερινής εμπειρίας συνδέοντας την εμπειρία με την πρόσληψη του κειμένου από τον αναγνώστη.

Υπό μία τέτοια ερμηνευτική βλέπουμε και τη νέα ποιητική συλλογή της Χάρις Κοντού «η θηλή της λήθης» (Γαβριηλίδης, 2018). Η έκφρασή της διατηρεί έναν ιδιότυπο λυρισμό. Η σύνδεση εικόνων που περιορίζονται στον στίχο μέσα στο αφηγηματικό ύφος της πρόζας αφήνει λυρικά άνθη. Ο στιχουργικός ρυθμός και οι λυρικές ανάσες παρασέρνουν τον ακροατή/αναγνώστη στον συναισθηματικό και αισθητικό ιστό της σύνθεσης, ενώ στη ρητορική έκφραση ξεχωρίζουν οι συχνές επαναλήψεις.

Σαν μικρά παραμύθια τα ποιήματα της συλλογής ταξιδεύουν το κοινό στον χώρο της μνήμης, όπου η μυθοπλασία και το βίωμα συμπλέκονται με ποιητική ειλικρίνεια (βαφτίσια στην Καλαμάτα, σήμερα που έφυγε το Γιουλάκη, πευκοβελόνες, τότε στο Όσλο, τα τριαντάφυλλα, Τιτανικοί, Bole και Joki, το είδα να αποσυντίθεται, η μεγάλη της εφήβης, Κυβέλης 3). Διακρίνεται μία προσπάθεια για στοχαστικές διεξόδους (ακίνητος τροχός) που όμως χάνονται στον ποιητικό εγωκεντρισμό του μύθου και της μνήμης. Το α’ πληθυντικό, βέβαια, προσδίδει μία συλλογική διάσταση μετριάζοντας τον ατομοκεντρισμό του πρωτοενικού υποκειμένου (ακίνητος τροχός, φυτίλι και όρη, σβησμένα φωτάκια στις λιτανείες, τότε στο Όσλο). Μολονότι κοινωνικά στιγμιότυπα εντάσσονται στη στιχουργική της Κοντού, οι συνθέσεις δεν οδηγούν σε κάποιο κοινωνικό προβληματισμό (σπιρίτσουαλ δρόμος, Ρώμη, έξω από το φροντιστήριο, ο ασύνειδος όροφος) ή χάνονται στην κρυπτική απόδοση του περιεχομένου. Ωστόσο ορισμένες συνθέσεις ξεχειλίζουν από έναν ιδιαίτερο κοινωνικό λυρισμό (σήμερα έφυγε το Γιουλάκη, γυμνός μέσα στο αμάξι, ακίνητος τροχός σβησμένα φωτάκια στις λιτανείες, τα στήθη της ΑΒ) ή υπαρξιακό προβληματισμό (τα τριαντάφυλλα, τότε στο Όσλο, το είδα να αποσυντίθεται).

Για τον I. A. Richards ιδανικός αναγνώστης είναι αυτός που κατορθώνει να αναδημιουργήσει όλη τη συγκινησιακή φόρτιση που ο συγγραφέας θέλησε να επενδύσει κατά τη σύνθεση του ποιήματος. Η ιδανική συνθήκη της αισθητικής αξίας καθορίζεται από την ιεράρχηση και εναρμόνιση των παρορμήσεων με τρόπο που να κατοχυρώνεται η πλήρης ικανοποίηση τους.

 

Ακολουθήστε μας

Όταν τελειώνει η αγάπη, πού πάει;

Όταν τελειώνει η αγάπη, πού πάει;

Οι αγάπες, όταν τελειώνουν, είναι κορίτσια μικρά Δεκαεπτά-δεκαοκτώ χρόνων Φορούν λευκά φορέματα έως το γόνατο, που είναι σκισμένα στις άκρες κι έχουν καταλερωθεί.  Μαζεύονται σε ένα πράσινο λιβάδι και μόνο κοιτάζονται-δεν ξέρουν τι να πουν Δεν έχουν τι να πουν. Το...

Ο Άλλος

Ο Άλλος

Εσύ που προτιμάς να φανερώσεις το ζώο που κρύβεις μέσα σου -τον άλλο, το δεύτερο σου εαυτό- κοίταξε πρώτα στα μάτια του παιδιού που ήσουν κάποτε. Αν συναντήσεις την άβυσσο του μελλοντικού ενήλικα μάλλον όλα τελείωσαν- ο δεύτερος θα κυριαρχήσει. Πρώτος και αληθινός θα...

Η γυάλινη πεταλούδα, της Katrine Engberg

Η γυάλινη πεταλούδα, της Katrine Engberg

Η Δανή συγγραφέας Katrine Engberg επιστρέφει από τις εκδόσεις Διόπτρα με τη Γυάλινη πεταλούδα, ένα ακόμα βιβλίο με ήρωες τους επιθεωρητές Γέπε Κέρνερ και Ανέτ Βέρνερ. Το γυμνό σώμα μιας νεκρής γυναίκας ανακαλύπτεται μέσα σε ένα συντριβάνι, σε έναν κεντρικό δρόμο της...

Φρούτα και λαχανικά, εμπρός, μαρς! του Σπύρου Πετρουλάκη

Φρούτα και λαχανικά, εμπρός, μαρς! του Σπύρου Πετρουλάκη

Μα τι απασχολεί τα φρούτα και τα λαχανικά και συζητούν μεταξύ τους; Γιατί ο μαϊντανός πηγαίνει από τελάρο σε τελάρο; Πώς θα μπορέσουν να συστηθούν στα παιδιά και να τα πείσουν για τις ευεργετικές τους ιδιότητες; Όλοι ξέρουμε πως τα περισσότερα φρούτα και τα λαχανικά...

Σαν λούνα παρκ, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Σαν λούνα παρκ, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Γιατί οι γονείς της Λίνας μετακομίζουν συνέχεια; Πώς μπορεί να μοιάσει η ζωή μας με ένα λούνα παρκ; Πώς θα καταφέρει η Λίνα να κερδίσει τη συμπάθεια ενός αγοριού που δεν έχει φίλους αλλά αντίθετα τον κοροϊδεύουν συνέχεια; Πόσο σημαντική είναι η φιλία στη ζωή μας και...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Σαν λούνα παρκ, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Σαν λούνα παρκ, της Ιωάννας Μπαμπέτα

Γιατί οι γονείς της Λίνας μετακομίζουν συνέχεια; Πώς μπορεί να μοιάσει η ζωή μας με ένα λούνα παρκ; Πώς θα καταφέρει η Λίνα να κερδίσει τη συμπάθεια ενός αγοριού που δεν έχει φίλους αλλά αντίθετα τον κοροϊδεύουν συνέχεια; Πόσο σημαντική είναι η φιλία στη ζωή μας και...

Η πόλη με τις γάτες, της Νικολέτα Κόστα

Η πόλη με τις γάτες, της Νικολέτα Κόστα

Στην πολυκατοικία της οδού Σαρδέλας 3 όλοι οι ένοικοι είναι γάτες. Όλοι; Όχι, στη σοφίτα μένει ο ποντικός Φίλιππος. Το ξέρουν αυτό οι υπόλοιποι; Αν ναι, πώς συμβιώνουν και πώς είναι μια τυπική τους μέρα μαζί του; Η Νικολέτα Κόστα γράφει μια διασκεδαστική ιστορία με...

Η μικρή ζαχαροπλάστισσα, της Hayley Barrett

Η μικρή ζαχαροπλάστισσα, της Hayley Barrett

Η μικρή ζαχαροπλάστισσα έχει ένα επιτυχημένο κατάστημα γλυκών με συνταγές που πραγματοποιούν διαλεχτοί βοηθοί. Τι θα γίνει όμως αν ξαφνικά τα πάντα ανατραπούν και μείνει μόνη χωρίς αυτούς ενώ έχει κόσμο στο μαγαζί; Θα καταστραφεί η φήμη της ή θα προλάβει να σώσει τις...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου