η συγκινησιακή χρήση της γλώσσας ως διακριτό στοιχείο της ποίησης

14.02.2019

Χάρις Κοντού (Γαβριηλίδης, 2018).

Ο I. A. Richards διέκρινε την παραδοσιακή αισθητική από τις καντιανές ιδεαλιστικές καταβολές της και της έδωσε μία επιστημονική διάσταση συνδέοντάς την με την πειραματική ψυχολογία. Στην πραγματικότητα ο μελετητής διέκρινε την αισθητική αξία ως διακριτό στοιχείο της ποίησης και τη συγκινησιακή χρήση της γλώσσας της, τονίζοντας έτσι την ιδιαιτερότητα του ποιητικού φαινομένου που εντοπίζεται στη γλωσσική υπόσταση του ποιήματος. Για εκείνον η αξία της λογοτεχνίας έγκειται ακριβώς στην έκκληση συναισθημάτων∙ επανατοποθέτησε έτσι τη λειτουργία της τέχνης στο επίπεδο της καθημερινής εμπειρίας συνδέοντας την εμπειρία με την πρόσληψη του κειμένου από τον αναγνώστη.

Υπό μία τέτοια ερμηνευτική βλέπουμε και τη νέα ποιητική συλλογή της Χάρις Κοντού «η θηλή της λήθης» (Γαβριηλίδης, 2018). Η έκφρασή της διατηρεί έναν ιδιότυπο λυρισμό. Η σύνδεση εικόνων που περιορίζονται στον στίχο μέσα στο αφηγηματικό ύφος της πρόζας αφήνει λυρικά άνθη. Ο στιχουργικός ρυθμός και οι λυρικές ανάσες παρασέρνουν τον ακροατή/αναγνώστη στον συναισθηματικό και αισθητικό ιστό της σύνθεσης, ενώ στη ρητορική έκφραση ξεχωρίζουν οι συχνές επαναλήψεις.

Σαν μικρά παραμύθια τα ποιήματα της συλλογής ταξιδεύουν το κοινό στον χώρο της μνήμης, όπου η μυθοπλασία και το βίωμα συμπλέκονται με ποιητική ειλικρίνεια (βαφτίσια στην Καλαμάτα, σήμερα που έφυγε το Γιουλάκη, πευκοβελόνες, τότε στο Όσλο, τα τριαντάφυλλα, Τιτανικοί, Bole και Joki, το είδα να αποσυντίθεται, η μεγάλη της εφήβης, Κυβέλης 3). Διακρίνεται μία προσπάθεια για στοχαστικές διεξόδους (ακίνητος τροχός) που όμως χάνονται στον ποιητικό εγωκεντρισμό του μύθου και της μνήμης. Το α’ πληθυντικό, βέβαια, προσδίδει μία συλλογική διάσταση μετριάζοντας τον ατομοκεντρισμό του πρωτοενικού υποκειμένου (ακίνητος τροχός, φυτίλι και όρη, σβησμένα φωτάκια στις λιτανείες, τότε στο Όσλο). Μολονότι κοινωνικά στιγμιότυπα εντάσσονται στη στιχουργική της Κοντού, οι συνθέσεις δεν οδηγούν σε κάποιο κοινωνικό προβληματισμό (σπιρίτσουαλ δρόμος, Ρώμη, έξω από το φροντιστήριο, ο ασύνειδος όροφος) ή χάνονται στην κρυπτική απόδοση του περιεχομένου. Ωστόσο ορισμένες συνθέσεις ξεχειλίζουν από έναν ιδιαίτερο κοινωνικό λυρισμό (σήμερα έφυγε το Γιουλάκη, γυμνός μέσα στο αμάξι, ακίνητος τροχός σβησμένα φωτάκια στις λιτανείες, τα στήθη της ΑΒ) ή υπαρξιακό προβληματισμό (τα τριαντάφυλλα, τότε στο Όσλο, το είδα να αποσυντίθεται).

Για τον I. A. Richards ιδανικός αναγνώστης είναι αυτός που κατορθώνει να αναδημιουργήσει όλη τη συγκινησιακή φόρτιση που ο συγγραφέας θέλησε να επενδύσει κατά τη σύνθεση του ποιήματος. Η ιδανική συνθήκη της αισθητικής αξίας καθορίζεται από την ιεράρχηση και εναρμόνιση των παρορμήσεων με τρόπο που να κατοχυρώνεται η πλήρης ικανοποίηση τους.

 

Ακολουθήστε μας

Σταυρούλα Φραγκουδάκη – “Μια Λέξη Μόνο”

Σταυρούλα Φραγκουδάκη – “Μια Λέξη Μόνο”

  "Μια Λέξη Μόνο" Σταυρούλα Φραγκουδάκη  Ποιητική Συλλογή Εκδόσεις: Μπαρτζουλιάνος Ι. Ηλίας, Αθήνα ISBN: 978-618-5587-00-0 - Βιβλιοκριτική - Κείμενο: Γρηγόρης Σκιαδάς - Η ποιητική συλλογή της Σταυρούλας Φραγκουδάκη “Μια Λέξη Μόνο” περιλαμβάνει 40 ποιήματα τα...

Κάποτε στο Μαρόκο, της Αντιγόνης Γκούρα

Κάποτε στο Μαρόκο, της Αντιγόνης Γκούρα

γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Η Αντιγόνη Γκούρα, ένα μικρό βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, μέσα από το πρώτο της βιβλίο «Κάποτε στο Μαρόκο», μας παρασέρνει νοερά και να μας προσθέτει συνταξιδιώτες των πρωταγωνιστών στο υπέροχο, μαγευτικό και...

Ο χρόνος κι ο καιρός

Ο χρόνος κι ο καιρός

Πέρασε τώρα ο καιρός να μην φοβάσαι κι αυτό το μούδιασμα  του πόνου που θυμάσαι μια ζάλη είναι, π’ αντιστέκεται στην σκέψη   Πέρασε τώρα ο καιρός να μην γκρινιάξεις τον εαυτό σου ερειπωμένο να κοιτάξεις αν χρειαστεί, δωσ’ του μια ανάμνηση να παίξει   Γιατί...

Acqua

Acqua

Η θάλασσα σκοπός γι’ αυτούς που δεν φοβούνται Ν’ αγγίξουν τον βυθό κι ας μην ξαναγυρίσουν Στην έρημη ακτή τα πάντα λησμονιούνται  Ο βράχος πάπλωμα σκληρό Η άμμος το σεντόνι  Αέρας που σφυρά στ’ αυτιά Τις σκέψεις σου σαρώνει  Οι γλάροι που πετούν ψηλά Τα κύματα κοιτάνε...

Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο, του Αντώνη Ζαρίντα

Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο, του Αντώνη Ζαρίντα

Η Κοσμόπολη, μια πόλη με πολλούς ανθρώπους και πολλά καλώδια που τους ένωναν όλους κινδυνεύει να βυθιστεί. Οι κάτοικοί της περνούν καθημερινά ατέλειωτες ώρες με τα κινητά τους και την τηλεόραση. Έτσι η Κοσμόπολη θα βουλιάξει από το βάρος των πληροφοριών! Υπάρχει άραγε...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο, του Αντώνη Ζαρίντα

Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο, του Αντώνη Ζαρίντα

Η Κοσμόπολη, μια πόλη με πολλούς ανθρώπους και πολλά καλώδια που τους ένωναν όλους κινδυνεύει να βυθιστεί. Οι κάτοικοί της περνούν καθημερινά ατέλειωτες ώρες με τα κινητά τους και την τηλεόραση. Έτσι η Κοσμόπολη θα βουλιάξει από το βάρος των πληροφοριών! Υπάρχει άραγε...

Ο κοσμικός ταξιδιώτης

Ο κοσμικός ταξιδιώτης

Στο στέρφο αμπέλι φύσηξε κρύος ο βοριάς, την ώρα του φωτός της τελευταίας αχτίδας. Ματιά υγρή, από ταξίδι, θαρρώ, πως έρχεται μακρύ,  ξανθή˙ στο χρώμα της σταφίδας.   Ο ξένος ψάχνει για μια γη, στάση να κάνει… λίγη θαλπωρή…  Της ιστορίας το κουβάρι του σα...

Monty

Monty

Εγώ που σ' αγαπώ σου υπόσχομαι να τρέξω αν τύχει και προσέξω πως έχεις πληγωθεί Κι η γη κι ο ουρανός δεν θα 'χουν σημασία θα ‘ναι χωρίς αξία μάρτυς μου ο Θεός   Εγώ που σ' αγαπώ αν χρειαστεί θα διώξω του ουρανού το τόξο το φως θα παραβγώ Σε μια σταλαγματιά θα...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου