Ιριδισμοί της γλώσσας, της Αγγελικής Ζαχαριά

12.02.2020

σχόλια

Ιριδισμοί της γλώσσας είναι οι σημασιολογικές αποχρώσεις των λέξεων που αναδύονται μέσα από τον επίσης σημασιολογικό πυρήνα κάποιων λέξεων και φράσεων. Αυτές, εκτός από τη δηλωτική τους σημασία («το σπίτι είναι πέτρινο» άρα από πέτρα) με τον καιρό και τον διαρκή παλμό που τους χαρίζει η ιστορία και ο χρόνος απέκτησαν και μια συνυποδηλωτική («πέτρινα χρόνια»). Με αυτό το σκεπτικό η κυρία Αγγελική Ζαχαριά συγκέντρωσε και χαρίζει στο αναγνωστικό κοινό μια κοπιώδη μελέτη και έρευνα πάνω στις ελληνικές φράσεις, παροιμίες, μεταφορές και εκφράσεις του καθημερινού λόγου, παραθέτοντάς τες σε απόλυτη αλφαβητική σειρά ανάλογα με την πρώτη στις φράσεις ή την κύρια λέξη που εξετάζει.

Όπως εξηγεί και η ίδια στον πρόλογο, έχει συμπεριλάβει τις δημώδεις ιδιωματικές και παροιμιώδεις φράσεις, όχι τις λόγιες, τις οποίες κάποιος μπορεί να μελετήσει στο βιβλίο της «Αρχαϊστικά και παροιμιώδη». Παραδέχεται πως δεν είναι πρωτότυπη εργασία, μιας και κατά καιρούς η σταχυολόγηση αυτού του υλικού απέσπασε το ενδιαφέρον πολλών μελετητών, παρ’ όλ’ αυτά οι δικοί της «ιριδισμοί» διαφέρουν στον τρόπο προσέγγισης, μιας κι έχει φροντίσει να εμπλουτίσει τις φράσεις και τις παροιμίες με συνώνυμα, αντώνυμα, ετυμολογία και προέλευση.

Πρόκειται για έναν πραγματικό λεκτικό θησαυρό, τον οποίο μπορεί κανείς να συμβουλευτεί αν έχει απορίες αλλά και να διαβάσει χωρίς πρόγραμμα και ειρμό στον ελεύθερο χρόνο του. Μικρές, σύντομες, εύληπτες μορφωτικές ανάσες περιέχονται στις 700 σελίδες του βιβλίου που επεξηγούν πάρα πολλές λεκτικές περιπτώσεις, για τις περισσότερες εκ των οποίων δεν ξέρουμε σχεδόν τίποτα, χρησιμοποιούμε όμως κατά κόρον και ταιριαστά στην καθημερινότητά μας. Γιατί λέμε τους γνήσιους Αθηναίους «γκάγκαρους»; Τι σημαίνει η φράση «Δεν αφήνω σε χλωρό κλαρί»; Από πού προήλθε η έκφραση «Ελιά, ελιά και Κώτσο βασιλιά» και τι ρόλο έπαιζε στην ιστορική περίοδο που τη γέννησε; Ποιος και πότε εξεστόμισε: «Και συ, τέκνον Βρούτε»; Τι είναι το «μεροδούλι-μεροφάι»; Ποιανού οι τσέπες «έχουν καβούρια»; Επιτέλους, τι σημαίνει το επιφώνημα ΟΚ; Είδε ποτέ κανείς «Πράσινα άλογα»; Γιατί «τρέχουν τα σάλια μου»;

Αυτές και άλλες ερωτήσεις βρίσκουν απάντηση σε αυτόν τον πολύτιμο θησαυρό γνώσεων που ευσύνοπτα και κατανοητά παρέχει αφειδώς γνώση και πληροφορίες κι εμπλουτίζει τις γνώσεις μας. Το βιβλίο το συμπληρώνουν πολύτιμο ευρετήριο και συνοπτική βιβλιογραφία.

Ακολουθήστε μας

Λεωφόρος Αλεξάνδρας 173, του Βαγγέλη Γιαννίση

Λεωφόρος Αλεξάνδρας 173, του Βαγγέλη Γιαννίση

Ο Βαγγέλης Γιαννίσης είναι ο πρώτος Έλληνας συγγραφέας που καταφέρνει να… εισβάλλει στο Τμήμα Ανθρωποκτονιών της ΓΑΔΑ, να συνεργαστεί με τους αξιωματικούς του και να καταγράψει πέντε υποθέσεις που κλήθηκαν να εξιχνιάσουν στη σταδιοδρομία τους, αλλά και τις συνθήκες...

Το ποτάμι, του Αιμίλιου Σολωμού

Το ποτάμι, του Αιμίλιου Σολωμού

Ο Χάρης ζει δίπλα στο ποτάμι και ξεχνιέται ψαρεύοντας πέστροφες όσο περιμένει την επιστροφή του πατέρα του από τον πόλεμο. Μια μέρα αρχίζουν να κατεβαίνουν διάφορα παιχνίδια μέσα σε ξύλινα κιβώτια. Ποιος τα έχασε; Τι κρύβεται λίγα μόλις μέτρα πιο πάνω και πώς θα...

Επιμέλεια άρθρου Πάνος Τουρλής

Επιμέλεια άρθρου

Διαβάστε κι αυτά

Το ποτάμι, του Αιμίλιου Σολωμού

Το ποτάμι, του Αιμίλιου Σολωμού

Ο Χάρης ζει δίπλα στο ποτάμι και ξεχνιέται ψαρεύοντας πέστροφες όσο περιμένει την επιστροφή του πατέρα του από τον πόλεμο. Μια μέρα αρχίζουν να κατεβαίνουν διάφορα παιχνίδια μέσα σε ξύλινα κιβώτια. Ποιος τα έχασε; Τι κρύβεται λίγα μόλις μέτρα πιο πάνω και πώς θα...

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Η Πινακοθήκη της πόλης διοργανώνει διαγωνισμό ζωγραφικής για παιδιά δημοτικού σχολείου με θέμα τους δράκους. Ο Γιάννης διαπιστώνει πως δύο συμμαθητές του τα καταφέρνουν καλύτερα από κείνον, γιατί, μεταξύ άλλων, δέχτηκαν βοήθεια από γονείς κι αδέλφια. Έτσι, ο Γιάννης...

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τι συνέβη την ημέρα της αρπαγής της Αφροδίτης από τη Μήλο; Πού χάθηκαν τα χέρια της; Πώς ρίζωσε το άγαλμα στο Μουσείο του Λούβρου; Πώς θα καταφέρουν κάποια παιδιά να αγκαλιάσουν την ιστορία της και να δουλέψουν πάνω σε αυτήν, χρησιμοποιώντας όλα τα εκφραστικά μέσα των...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου