Με το απουσιολόγιο στο χειρουργείο

15.11.2016

Μαρία Αγγελοπούλου
Θράκα
ISBN: 978-618-5155-06-3

Η πρώτη ποιητική δουλειά της Μαρίας Αγγελοπούλου, «η απουσιολόγος» (Θράκα, 2016), ξαφνιάζει με την ωμότητα και την αφυπνιστική της δύναμη απέναντι στα καθημερινά δράματα που συμβαίνουν γύρω μας και την ασθενική πλευρά του ανθρώπινου βίου. Ενώ στις συνθέσεις της κατά βάση κυριαρχούν οι κοινωνικές αναπαραστάσεις ως μία βιωματική διέξοδος του προσωπικού πόνου, στην πραγματικότητα είναι βαθιά υπαρξιακή.

Ωστόσο, το υπαρξιακό στοιχείο στην ποιητική της δεν είναι ατομικό ή προσωπικό. Ξεπερνά το άτομο και αποκτά μία συλλογική διάσταση στην οποία υποτάσσονται και τα ενικά ποιητικά υποκείμενα. Άλλοτε, διακρίνεται μία κριτική ματιά (11, 2, 3, 5, 14) κι άλλες φορές ακολουθεί μία συμβολική διάθεση (12, 9, 13, 16, 20)

Ξεχωρίζουν οι κοινωνικές αναπαραστάσεις από νοσοκομειακούς χώρους και οι συχνές ανατομικές αναφορές. Έτσι, δίνεται μία διαφορετική χροιά στο παράλογο του θανάτου και της ασθένειας/τραυματισμών που περιβάλλει την ποιήτρια. Μοιάζει να εκθέτει στιχουργικά τη διασωληνωμένη ζωή που χάνεται στην εντατική όπως ακριβώς ο πόνος που γεννούν στη δημιουργό τα βιώματά της (16, 14, 15, 11, 10, 17, 18, 9).

Έτσι, η νοσοκομειακή εμπειρία άμεσα συνδέεται με την ποίηση, με αγωγό τα συναισθήματα και το άλγος για την τύχη του άλλου μέσα από την έκφραση ενός ιδιαίτερου ψυχικού πόνου για τις παράλογες συνθήκες της ζωής (τροχαία ατυχήματα, εγκαύματα κλπ) που στέλνουν ανθρώπους στο νοσοκομείο. Είναι σα να αποζητά η νεαρή δημιουργός την ψυχική της ίαση στην θεραπαινίδα ποίηση, επιβεβαιώνοντας -μέσα από προσωπικά βιώματα- τον καβαφικό στίχο «νάρκης του άλγους δοκιμές, εν φαντασία και λόγω»[1], χωρίς όμως να λησμονεί ότι ακόμα κι αν επιτευχθεί η ίαση θα είναι προσωρινή, όπως αναρωτιέται ο Παπαδίτσας[2] «ωραίος είναι ο θρίαμβος! Μα πόσο θα διαρκέσει;»

Ταυτόχρονα, όμως έρχεται στην επιφάνεια και ο πόνος που βιώνουν όσοι εργάζονται σε νοσοκομεία κι έρχονται σε σύγκρουση με τον εσωτερικό πόνο που τους  κατακτά μπροστά στα καθημερινά μικρά ή μεγάλα δράματα. Στην πραγματικότητα η Αγγελοπούλου οδηγεί σε μία ιδιαίτερη επανενσωμάτωση των ανθρωπίνων αξιών, με κυρίαρχη τη συμπόνια, σε μια εποχή υπερεκτίμησης της επιστήμης και έλλειψης ανθρωπιάς.

Κατά τον Walker Percy[3] το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό είναι μάρτυρες του πόνου, της χαράς και της δυστυχίας των ασθενών και για το λόγο αυτό η Ιατρική αποκτά πρόσβαση στην ανθρώπινη συμπεριφορά και τρόπο ζωής, ενώ οι ιατρο-συγγραφείς έχουν πρόσβαση όντας προνομιούχοι παρατηρητές σε ανθρώπινες καταστάσεις που άλλοι μη συγγραφείς ίσως δεν εκτίθενται ποτέ.

 Στο πολυάνθρωπο καναβάτσο της, όπου κυριαρχούν οι "θολές" μορφές, οι πολύχρωμες εικόνες -με κυρίαρχα το κόκκινο και το μαύρο- ξαφνιάζουν μέσα στα στιχουργικά θραύσματα. Μέσα στο αφηγηματικό και περιγραφικό ύφος τα χρώματα άλλοτε είναι καθαρά (4, 6, 9, 12, 14) άλλες φορές πιο θολά καθώς εξάγονται έμμεσα από λέξεις-κλειδιά (5, 3, 8, 13, 15).

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Με οδηγό τους συνειρμούς και την υπερρεαλιστική εικαστική ισχύ αναδύονται σκληρές εικόνες με ηχηρές ανατομικές συνδέσεις, που διαμορφώνουν ένα κλίμα σωματικής ποίησης σαν ένα ποιητικό εγχειρίδιο χειρουργικής κλίνης. Εξάλλου, η υπερρεαλιστική πνοή εμποτίζει κάθε στιχουργικό κύτταρο. Οι θρυμματισμένοι στίχοι σε ακανόνιστη στοίχιση αισθητοποιεί ακριβώς το βιωμένο παραλογισμό που καταπιέζει την ποιήτρια. Οι απότομες παύσεις εντείνουν το συναίσθημα του πόνου (8, 9, 5, 6, 14).

Στην πρώτη εμφάνιση στα ελληνικά γράμμα, η Μαρία Αγγελοπούλου, με την επίκληση του εξωλογικού στίχου αναζητά διέξοδο σε έναν παράλογο κόσμο που ζει καθημερινά δράματα. Αυτό ακριβώς το άλογο με την προκλητικότητα του παράλογου προβάλλει κι εκείνη. Αν και είναι πολλοί οι ποιητές -γιατροί και μη- που έντεχνα έθεσαν πολλές φορές τη νόσο στη χειρουργική κλίνη της ποίησης, η σουρεαλιστική αντιμετώπιση της Αγγελοπούλου με έμφαση στη συμπόνια και μία αίσθηση οικτιρμού δίνει πολύ καλά πρώτα βήματα στα ποιητικά μονοπάτια.

______________________
[1] Κωνσταντίνος Καβάφης, Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου· ποιητού εν Kομμαγηνή· 595 μ.X.
[2] Δημήτρης Παπαδίτσας, Απ' το βυθό (Δ.Π. Παπαδίτσας).
[3] Walker Percy (1916-1990), λογοτέχνης-ιατρός.

Ακολουθήστε μας

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Μπορείς να με λες Αδάμ ή ό, τι σου αρέσει Λέω στον φίλο μου Ρούμπιν στο όνειρό μου   Ξέρεις τι εννοώ Ρούμπιν Δώσε μου την εντολή σου Δώσε μου τις παραγγελίες σου   Είμαστε και τα δύο παιχνιδιάρικα παιδιά που συμπεριφέρονται σαν ενήλικες που θέλουν να γίνουν διάσημοι...

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ακόμα κι αν κάποιος δεν είναι φανατικός αναγνώστης του Ian Fleming και οπαδός του πιο διάσημου μυστικού πράκτορα στον κόσμο, ένα βιβλίο με τίτλο Ο θάνατος του 007 αποκλείεται να μην του τραβήξει το ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας Anthony Horowitz αποδέχεται την...

Αμείωτη ταλάντωση

Αμείωτη ταλάντωση

Και σιγανά είπε: «Είμαι λυπημένη Έχω κατάθλιψη Χρειάζομαι βοήθεια  την χρειάζομαι τώρα Γιατί είμαι εδώ πνιγμένη  Σε μία θάλασσα από ατυχή συμβάντα  και λάθος υποθέσεις Τη θεραπεύεις; Αυτή την έλλειψη γνώσεων που κυλά στα δικά μου  τα γονίδια Τη μαγεύεις; Την μάζωξη...

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Πρόκειται για ένα οδοιπορικό σε οχτώ διαφορετικούς προορισμούς, ο καθένας με τον δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα, αλλά όλοι μαζί ταυτόχρονα αποτελούν ένα μεγάλο εξωτικό ταξίδι για τον αναγνώστη. Ουσιαστικά, περιγράφεται με απλή γλώσσα και...

Εν συντομία

Εν συντομία

Σκηνοθετούσε τη ζωή αρνιόταν την ανατομία του χρόνου ερωτοτροπούσε με τα προσωποποιημένα όνειρα βάδιζε πάνω σε θραύσματα νεκρών τρεφόταν με άγριο ρεαλισμό αγαπούσε τις πληγές των εβένινων πλασμάτων μετρούσε τις γραμμές του πεπρωμένου πάντα κατέληγαν σε θηλιές άγγιζε...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Εν συντομία

Εν συντομία

Σκηνοθετούσε τη ζωή αρνιόταν την ανατομία του χρόνου ερωτοτροπούσε με τα προσωποποιημένα όνειρα βάδιζε πάνω σε θραύσματα νεκρών τρεφόταν με άγριο ρεαλισμό αγαπούσε τις πληγές των εβένινων πλασμάτων μετρούσε τις γραμμές του πεπρωμένου πάντα κατέληγαν σε θηλιές άγγιζε...

Πάστα σεράνο, του Τάκη Ζαχαράτου

Πάστα σεράνο, του Τάκη Ζαχαράτου

Ο Άγγελος εκτίει είκοσι χρόνια για ένα έγκλημα και τώρα προσπαθεί να προετοιμαστεί για την αποφυλάκισή του. Τι συνέβη στη ζωή του; Είναι αθώος ή ένοχος; Τι ψυχικά τραύματα κουβαλάει και πόσο υπεύθυνος είναι για τις πράξεις του; Θα βρει επιτέλους τη λύτρωση που...

Γόρδιος δεσμός

Γόρδιος δεσμός

Δεκαπέντε πουλιά σε χρώμα χακί τα φτερά μας ξύρισαν σήμερα. Αναπνεύσαμε κάπως βαριά Αργά το απόγευμα Ιούνη του ‘20 σαν πέρασαν τα θεριά στον αέρα τρώγοντας τις σκεπές απ' τις παλιές οικοδομές. Τις σκέψεις κάρφωσαν σαν πόνο στο στομάχι κι ας είπαν άσκηση πως ήταν....

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου