Με το απουσιολόγιο στο χειρουργείο

15.11.2016

Μαρία Αγγελοπούλου
Θράκα
ISBN: 978-618-5155-06-3

Η πρώτη ποιητική δουλειά της Μαρίας Αγγελοπούλου, «η απουσιολόγος» (Θράκα, 2016), ξαφνιάζει με την ωμότητα και την αφυπνιστική της δύναμη απέναντι στα καθημερινά δράματα που συμβαίνουν γύρω μας και την ασθενική πλευρά του ανθρώπινου βίου. Ενώ στις συνθέσεις της κατά βάση κυριαρχούν οι κοινωνικές αναπαραστάσεις ως μία βιωματική διέξοδος του προσωπικού πόνου, στην πραγματικότητα είναι βαθιά υπαρξιακή.

Ωστόσο, το υπαρξιακό στοιχείο στην ποιητική της δεν είναι ατομικό ή προσωπικό. Ξεπερνά το άτομο και αποκτά μία συλλογική διάσταση στην οποία υποτάσσονται και τα ενικά ποιητικά υποκείμενα. Άλλοτε, διακρίνεται μία κριτική ματιά (11, 2, 3, 5, 14) κι άλλες φορές ακολουθεί μία συμβολική διάθεση (12, 9, 13, 16, 20)

Ξεχωρίζουν οι κοινωνικές αναπαραστάσεις από νοσοκομειακούς χώρους και οι συχνές ανατομικές αναφορές. Έτσι, δίνεται μία διαφορετική χροιά στο παράλογο του θανάτου και της ασθένειας/τραυματισμών που περιβάλλει την ποιήτρια. Μοιάζει να εκθέτει στιχουργικά τη διασωληνωμένη ζωή που χάνεται στην εντατική όπως ακριβώς ο πόνος που γεννούν στη δημιουργό τα βιώματά της (16, 14, 15, 11, 10, 17, 18, 9).

Έτσι, η νοσοκομειακή εμπειρία άμεσα συνδέεται με την ποίηση, με αγωγό τα συναισθήματα και το άλγος για την τύχη του άλλου μέσα από την έκφραση ενός ιδιαίτερου ψυχικού πόνου για τις παράλογες συνθήκες της ζωής (τροχαία ατυχήματα, εγκαύματα κλπ) που στέλνουν ανθρώπους στο νοσοκομείο. Είναι σα να αποζητά η νεαρή δημιουργός την ψυχική της ίαση στην θεραπαινίδα ποίηση, επιβεβαιώνοντας -μέσα από προσωπικά βιώματα- τον καβαφικό στίχο «νάρκης του άλγους δοκιμές, εν φαντασία και λόγω»[1], χωρίς όμως να λησμονεί ότι ακόμα κι αν επιτευχθεί η ίαση θα είναι προσωρινή, όπως αναρωτιέται ο Παπαδίτσας[2] «ωραίος είναι ο θρίαμβος! Μα πόσο θα διαρκέσει;»

Ταυτόχρονα, όμως έρχεται στην επιφάνεια και ο πόνος που βιώνουν όσοι εργάζονται σε νοσοκομεία κι έρχονται σε σύγκρουση με τον εσωτερικό πόνο που τους  κατακτά μπροστά στα καθημερινά μικρά ή μεγάλα δράματα. Στην πραγματικότητα η Αγγελοπούλου οδηγεί σε μία ιδιαίτερη επανενσωμάτωση των ανθρωπίνων αξιών, με κυρίαρχη τη συμπόνια, σε μια εποχή υπερεκτίμησης της επιστήμης και έλλειψης ανθρωπιάς.

Κατά τον Walker Percy[3] το ιατρικό και νοσηλευτικό προσωπικό είναι μάρτυρες του πόνου, της χαράς και της δυστυχίας των ασθενών και για το λόγο αυτό η Ιατρική αποκτά πρόσβαση στην ανθρώπινη συμπεριφορά και τρόπο ζωής, ενώ οι ιατρο-συγγραφείς έχουν πρόσβαση όντας προνομιούχοι παρατηρητές σε ανθρώπινες καταστάσεις που άλλοι μη συγγραφείς ίσως δεν εκτίθενται ποτέ.

 Στο πολυάνθρωπο καναβάτσο της, όπου κυριαρχούν οι "θολές" μορφές, οι πολύχρωμες εικόνες -με κυρίαρχα το κόκκινο και το μαύρο- ξαφνιάζουν μέσα στα στιχουργικά θραύσματα. Μέσα στο αφηγηματικό και περιγραφικό ύφος τα χρώματα άλλοτε είναι καθαρά (4, 6, 9, 12, 14) άλλες φορές πιο θολά καθώς εξάγονται έμμεσα από λέξεις-κλειδιά (5, 3, 8, 13, 15).

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Με οδηγό τους συνειρμούς και την υπερρεαλιστική εικαστική ισχύ αναδύονται σκληρές εικόνες με ηχηρές ανατομικές συνδέσεις, που διαμορφώνουν ένα κλίμα σωματικής ποίησης σαν ένα ποιητικό εγχειρίδιο χειρουργικής κλίνης. Εξάλλου, η υπερρεαλιστική πνοή εμποτίζει κάθε στιχουργικό κύτταρο. Οι θρυμματισμένοι στίχοι σε ακανόνιστη στοίχιση αισθητοποιεί ακριβώς το βιωμένο παραλογισμό που καταπιέζει την ποιήτρια. Οι απότομες παύσεις εντείνουν το συναίσθημα του πόνου (8, 9, 5, 6, 14).

Στην πρώτη εμφάνιση στα ελληνικά γράμμα, η Μαρία Αγγελοπούλου, με την επίκληση του εξωλογικού στίχου αναζητά διέξοδο σε έναν παράλογο κόσμο που ζει καθημερινά δράματα. Αυτό ακριβώς το άλογο με την προκλητικότητα του παράλογου προβάλλει κι εκείνη. Αν και είναι πολλοί οι ποιητές -γιατροί και μη- που έντεχνα έθεσαν πολλές φορές τη νόσο στη χειρουργική κλίνη της ποίησης, η σουρεαλιστική αντιμετώπιση της Αγγελοπούλου με έμφαση στη συμπόνια και μία αίσθηση οικτιρμού δίνει πολύ καλά πρώτα βήματα στα ποιητικά μονοπάτια.

______________________
[1] Κωνσταντίνος Καβάφης, Μελαγχολία του Ιάσονος Κλεάνδρου· ποιητού εν Kομμαγηνή· 595 μ.X.
[2] Δημήτρης Παπαδίτσας, Απ' το βυθό (Δ.Π. Παπαδίτσας).
[3] Walker Percy (1916-1990), λογοτέχνης-ιατρός.

Ακολουθήστε μας

Τρικυμίες παθών, της Αργυρώς Μαντόγλου

Τρικυμίες παθών, της Αργυρώς Μαντόγλου

Ο Αδαμάντιος Κοραής (1748-1833) είναι από τους σημαντικότερους εκπροσώπους του Νεοελληνικού Διαφωτισμού με πλούσιο συγγραφικό, εκδοτικό και στοχαστικό έργο. Ξεκίνησε τις σπουδές του στην Ευαγγελική Σχολή της Σμύρνης κι έμαθε πολλές ξένες γλώσσες. Το 1771, ακολουθώντας...

Θάλασσα

Θάλασσα

Ώω θάλασσα θεά θεούς θεριεύεις θνητούς θρηνείς θύελλες θερίζεις σύμπαντα καθρεφτίζεις - Ώω θάλασσα θεά ορίζοντες κλωθείς, τους ουρανούς ποθείς πλανήτες σαγηνεύεις τα πάθη γαληνεύεις - Ώω θάλασσα Θεά θωρείς με μάτια γαλανά πλέκεις θεόρατα μαλλιά δοσμένα στου Αιόλου τα...

Κανένα παιδί δεν είναι ανήμπορο

Κανένα παιδί δεν είναι ανήμπορο

Σε εκείνον που πονάει πιο ηχηρά ζητούσαν από παιδί να σωπάσει. Σε εκείνον που πονούσε σθεναρά ζητούσαν συγνώμη αφού είχε σπάσει. Πράξεις ισοδύναμες με χτυπήματα και λόγια που τον έπνιγαν σαν κύματα ή τον ξέσκιζαν σαν θαλάσσια ζώα, της φαντασίας όλων μας αποκυήματα....

Ραγιάς – ΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΝΥΧΤΕΣ 1821, του Γιάννη Καλπούζου

Ραγιάς – ΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΝΥΧΤΕΣ 1821, του Γιάννη Καλπούζου

- γράφει η Άννα Δεληγιάννη - Τσιουλπά - Ο γνωστός και πολυγραφότατος λογοτέχνης Γιάννης Καλπούζος, με το τελευταίο του έργο-μυθιστόρημα «ραγιάς - ΜΕΡΕΣ ΚΑΙ ΝΥΧΤΕΣ 1821» Εκδόσεις Ψυχογιός, εισχωρεί τολμηρά στα δύσβατα μονοπάτια της πεζογραφίας και χαράσσει δρόμους και...

Τα χρόνια της βραδύτητας, του Fernando Aramburu

Τα χρόνια της βραδύτητας, του Fernando Aramburu

«Τα χρόνια της βραδύτητας» τιτλοφορείται το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ισπανού συγγραφέα  Φερνάντο Αραμπούρου, μιας βραδύτητας πνευματικής, ηθικής και πολιτιστικής που ευνοήθηκε από το δικτατορικό καθεστώς του Φράνκο και τον αγώνα των Βάσκων κατά τις δεκαετίες του ’60...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Τα χρόνια της βραδύτητας, του Fernando Aramburu

Τα χρόνια της βραδύτητας, του Fernando Aramburu

«Τα χρόνια της βραδύτητας» τιτλοφορείται το βραβευμένο μυθιστόρημα του Ισπανού συγγραφέα  Φερνάντο Αραμπούρου, μιας βραδύτητας πνευματικής, ηθικής και πολιτιστικής που ευνοήθηκε από το δικτατορικό καθεστώς του Φράνκο και τον αγώνα των Βάσκων κατά τις δεκαετίες του ’60...

Το κουτί, των Camilla Läckberg & Henrik Fexeus

Το κουτί, των Camilla Läckberg & Henrik Fexeus

Η Camilla Läckberg επιστρέφει στο λογοτεχνικό είδος που τη γνωρίσαμε και την αγαπήσαμε, το αστυνομικό, αυτή τη φορά με συνοδοιπόρο της τον βραβευμένο πνευματιστή και συγγραφέα Henrik Fexeus. Αποτέλεσμα της συνεργασίας τους είναι το Κουτί, το πρώτο μέρος μιας τριλογίας...

Μην πατάς ξυπόλυτη, της Αστερόπης Λαζαρίδου

Μην πατάς ξυπόλυτη, της Αστερόπης Λαζαρίδου

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - "Γιατί γράφεις για σένα;" "Γιατί τόσο καλά δεν ξέρω κανέναν άλλο". "Η ζωή μου είναι αστεία και γλυκόπικρη. Σαν γαλλική ταινία με ρουμάνικους υπότιτλους. Και αποκτά νόημα, μόνο όταν την αφηγούμαι σε όσους έχουν όρεξη να ακούσουν. Αυτές...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου