ο Αλκιβιάδης συναντά το σύγχρονο θέατρο

4.08.2015

Γιώργος Αποστόλου
'Ητορ
ISBN: 978-618-81934-0-6

Το θέατρο από την κλασική ακόμα αρχαιότητα διακρίθηκε για τον παιδευτικό του χαρακτήρα. Η βαρύτητα που του έδιναν -πέρα από το θρησκευτικό χαρακτήρα- είχε υπόσταση πολιτικής και κριτικής εκπαίδευσης, ως πεμπτουσίας της ψυχαγωγίας. Αν και σήμερα στο θέατρο κυριάρχησε η τέρψη και το καλλιτεχνικό σε βάρος του κριτικού, ωστόσο, καταγράφονται σοβαρές προσπάθειες που αναδεικνύουν τον παιδευτικό του χαρακτήρα.

Σε μία τέτοια λογική ισορροπεί και ο Γιώργος Αποστόλου με το έργο του «Αλκιβιάδης και τόσο πλήρως σε φαντάστηκα» (Ήτορ, 2015). Πρόκειται για ένα θεατρικό έργο που στην ουσία του παντρεύει την τέχνη και τη λογοτεχνία με την Ιστορία ως μία διαθεματική εκπαιδευτική προσέγγιση για το λύκειο. Και τούτη και μόνο η ιδιότητα του έργου αρκεί ώστε να κριθεί θετικά, καθώς η διαθεματική προσέγγιση (ιστορίας, αρχαίας και σύγχρονης λογοτεχνίας) μέσα από τον θεατρικό διάλογο, αποτελεί το σύγχρονο εκπαιδευτικό ιδανικό.

Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα του έργου δεν περιορίζεται μόνο σε έναν -αδιάφορο για το ευρύ κοινό- εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Ο Γιώργος Αποστόλου μεταφέρει το παρελθόν στο παρόν και αναζητά όχι την ιστορική αλήθεια, αλλά τη θεατρική προσέγγιση του παρόντος. Προσπαθεί θουκυδίδεια να καταστήσει το παρελθόν ένα κριτικό εργαλείο ερμηνείας του παρόντος, της σύγχρονης πολιτικής, της δημαγωγίας. Ταυτόχρονα, ακολουθεί την πορεία της «ανθρώπινης πτώσης» κατά το σκεπτικό του Αλμπέρ Καμύ.

Η ζωντάνια των διαλόγων και η εξωχρονική φρεσκάδα με την οποία προσεγγίζει το φαινόμενο «Αλκιβιάδης» ο Αποστόλου, ενισχύουν την διαφορετική/καινοτόμα θεατρική ματιά του. Η μετατροπή του σαλονιού της ελληνίστριας ακαδημαϊκού σε "αγορά", όπου συνομιλούν ιστορικές μορφές της αθηναϊκής δημοκρατίας, και παρατηρητήριο της αλκιβιαδικής βιογραφίας, επιτρέπουν στο έργο να κινείται με κινηματογραφική ελευθερία.

Το έργο συνδυάζει το αρχαίο δράμα με τη σύγχρονη θεατρική λογοτεχνία. Ξεπερνώντας την αρχαία ενότητα τόπου και χρόνου, μεταφέρει ιστορικά πρόσωπα του περιβάλλοντος του Αλκιβιάδη στο παρόν και τα φέρνει σε επαφή με την Ζακλίν ντε Ρομιγί, την ελληνίστρια που μελέτησε όσο λίγοι την εποχή του κεντρικού ήρωα. Υπάρχουν συνεχείς σκηνικές μεταβάσεις και χρονικά άλματα -κατά τη λογική του μυθιστορήματος- με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών. Έτσι, ο θεατής καταφέρνει να δει όλα τα σημαντικά γεγονότα της αθηναϊκής ιστορίας και του Πελοποννησιακού πολέμου με επίκεντρο τον Αλκιβιάδη.

Την ίδια στιγμή -εκτός από τον παιδευτικό χαρακτήρα- διατηρεί τη λογική των στάσιμων και των χορικών. Τα αρχαία χορικά στάσιμα αντικαθίστανται με αποσπάσματα από αρχαία δράματα (Οιδίπους τύραννος, Ελένη) και από σύγχρονη ποίηση (Καβάφης) υπό τη συνοδεία μουσικής. Με ψυχραιμία και φυσικότητα εμφανίζονται στη σκηνή ο Θουκυδίδης, ο Αλκιβιάδης, ο Νικίας, ο Σωκράτης, ενώ το ρόλο του κορυφαίου του -ανύπαρκτου- Χορού διατηρούν ο Αθηναίος Πολίτης και η Ζακλίν ντε Ρομιγί.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Η θουκυδίδεια ψυχραιμία προσέγγισης του παρελθόντος και η καμική πτώση αποτελούν τον κεντρικό μοχλό κίνησης της συγγραφής του θεατρικού. Η υπέρμετρη φιλοδοξία, που τελικά οδηγεί στη νέμεσιν, η φιλαυτία και η εγωπάθεια των πολιτικών που διαδέχτηκαν τον Περικλή και η ανάγκη τους να διακριθούν με κάθε τρόπο ως σωτήρες της πόλης, εν μέσω πολέμου, καθεφτίζονται σε κάθε σκηνή του έργου. Η ύβρις του Αλκιβιάδη και το ξαφνικό τέλος του (άδικο ή δίκαιο, το κρίνει ο θεατής/αναγνώστης) ως τίσις, οι ξαφνικές -σολωνικές- μεταβολές του βίου του, στις οποίες η απόλυτη επιτυχία και αγάπη του δήμου γίνονται εξορία και δολοφονικό μένος, συντελούν στην ενίσχυση του δραματικού στοιχείου κατά το δραματουργικό πρότυπο. Η αγωνία του κοινού για την τύχη του ήρωα κορυφώνεται ή μειώνεται ανάλογα με τις μεταβολές των αλκιβιαδικών περιπετειών.

Σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα στο οποίο η γνώση -μεταφερόμενη με τέτοια στειρότητα- κυριαρχεί ως αυτοσκοπός και οι φιλολογικές προσεγγίσεις αυτοεπιβεβαιώνονται μέσα από τον ψυχοκτόνο εξετασιοκεντρισμό, ένα θεατρικό έργο ως μέσο διδασκαλίας δεν μπορεί παρά να κεντρίσει την οπτική μας, καθώς αλλάζει άρδην τις συνθήκες μάθησης. Ωστόσο, ο Αποστόλου καταφέρνει με την καινοτόμα οπτική του να εγκαταλείψει τον περιορισμένο σχολικό χώρο και να απλωθεί προς το ενήλικο κοινό. Φιλοδοξεί να θέση σε εγρήγορση την κρίση του θεατή και του αναγνώστη, ώστε να διδαχθεί από το παρελθόν και αποσαφηνίσει το πολιτικό παρόν, ταυτόχρονα με την ψυχαγωγική τέρψη.

πρώτη δημοσίευση

Ακολουθήστε μας

Ο φυσιοθεραπευτής, της Μέμης Καρυώτου

Ο φυσιοθεραπευτής, της Μέμης Καρυώτου

γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Το βιβλίο "Ο φυσιοθεραπευτής", μια όμορφη νουβέλα, θυμίζει παραμύθι... πραγματεύεται φαινόμενα της εποχής όπως το bulling και τον παιδικό ρατσισμό και μας περιγράφει τη μοναχική πορεία του ήρωα Σταύρου, γεμάτη ερωτηματικά και χαμένα κομμάτια...

Το τρίτο λάθος, του Κωνσταντίνου Μανίκα

Το τρίτο λάθος, του Κωνσταντίνου Μανίκα

γράφει η Βάλια Καραμάνου - Όλα ξεκινούν εξήντα χρόνια πριν στο κέντρο της Αθήνας μιας άλλης εποχής σε ένα νεοκλασικό κτίριο που θα δοθεί -κατά το σύνηθες- για αντιπαροχή. Μαζί του γεννιέται και η ιστορία του κυρίου Μιχάλη και της οικογένειάς του, που προσπαθούν να...

Ίνκουμπους, του Βαγγέλη Γιαννίση

Ίνκουμπους, του Βαγγέλη Γιαννίση

Μια γυναίκα πέφτει θύμα βιασμού μέσα στο σπίτι της και ένα πτώμα ανακαλύπτεται σ’ ένα ποτάμι της πόλης του Έρενμπρο. Πώς συνδέονται αυτά τα δύο εγκλήματα; Ο βιαστής θα ξαναχτυπήσει; Πόσο βαθιά στο παρελθόν πρέπει να σκάψει ο Αρχιεπιθεωρητής Άντερς Οικονομίδης; Ποιοι...

Η Μάρτα κοιμάται, της Romy Hausmann

Η Μάρτα κοιμάται, της Romy Hausmann

Μετά το συγγραφικό της ντεμπούτο με το Καλό μου παιδί, η Romy Hausmann επιστρέφει από τις εκδόσεις Μεταίχμιο με ένα ακόμα ψυχολογικό θρίλερ στο ύφος που ξέρει να χειρίζεται καλά, το Η Μάρτα κοιμάται. Πριν αρκετά χρόνια, η δεκαπεντάχρονη Νάντια Κούλκα καταδικάστηκε για...

Η ιέρεια με το τατουάζ, της Πασχαλίας Τραυλού

Η ιέρεια με το τατουάζ, της Πασχαλίας Τραυλού

Η αρχαιολόγος Αίθρα Μπάξερ αφήνεται στο αλκοόλ και στην κατάθλιψη μετά τον θάνατο του γιου και του συζύγου της σε τροχαίο και παραιτείται από τη ζωή. Μια ενδιαφέρουσα επαγγελματική πρόταση όμως και ένα αναπάντεχο γεγονός σπάνε το κουκούλι της και ξαναδίνουν σκοπό και...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Η ιέρεια με το τατουάζ, της Πασχαλίας Τραυλού

Η ιέρεια με το τατουάζ, της Πασχαλίας Τραυλού

Η αρχαιολόγος Αίθρα Μπάξερ αφήνεται στο αλκοόλ και στην κατάθλιψη μετά τον θάνατο του γιου και του συζύγου της σε τροχαίο και παραιτείται από τη ζωή. Μια ενδιαφέρουσα επαγγελματική πρόταση όμως και ένα αναπάντεχο γεγονός σπάνε το κουκούλι της και ξαναδίνουν σκοπό και...

Το σεντούκι με τα αμύθητα σεντέφια, της Τζέμης Τασάκου

Το σεντούκι με τα αμύθητα σεντέφια, της Τζέμης Τασάκου

Τι συνέβη το 1922 στη Μικρά Ασία και πώς φτάσανε τα πράγματα ως εκεί; Τι κρύβει το σεντούκι του παππού και τι είδους σεντέφια θα βρει η μικρή Κλειώ εκεί μέσα όταν μεγαλώσει; Πώς μπορεί η Ιστορία να γίνει ελκυστική και κατανοητή μέσα από ένα καλογραμμένο μυθιστόρημα; Η...

Άννα Ιωαννίδου: ‘Αποτυπώματα’

Άννα Ιωαννίδου: ‘Αποτυπώματα’

_ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Από τις εκδόσεις Αρμίδα κυκλοφορεί η πρώτη ατομική ποιητική συλλογή της Άννας Ιωαννίδου, που φέρει τον τίτλο ‘Αποτυπώματα.’ Εν αρχή, μπορούμε να πούμε πως ο τίτλος της ποιητικής συλλογής παραπέμπει άμεσα στο ιστολόγιο ποίησης και...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου