Επιλέξτε Page

ο Αλκιβιάδης συναντά το σύγχρονο θέατρο

4.08.2015

Γιώργος Αποστόλου
'Ητορ
ISBN: 978-618-81934-0-6

Το θέατρο από την κλασική ακόμα αρχαιότητα διακρίθηκε για τον παιδευτικό του χαρακτήρα. Η βαρύτητα που του έδιναν -πέρα από το θρησκευτικό χαρακτήρα- είχε υπόσταση πολιτικής και κριτικής εκπαίδευσης, ως πεμπτουσίας της ψυχαγωγίας. Αν και σήμερα στο θέατρο κυριάρχησε η τέρψη και το καλλιτεχνικό σε βάρος του κριτικού, ωστόσο, καταγράφονται σοβαρές προσπάθειες που αναδεικνύουν τον παιδευτικό του χαρακτήρα.

Σε μία τέτοια λογική ισορροπεί και ο Γιώργος Αποστόλου με το έργο του «Αλκιβιάδης και τόσο πλήρως σε φαντάστηκα» (Ήτορ, 2015). Πρόκειται για ένα θεατρικό έργο που στην ουσία του παντρεύει την τέχνη και τη λογοτεχνία με την Ιστορία ως μία διαθεματική εκπαιδευτική προσέγγιση για το λύκειο. Και τούτη και μόνο η ιδιότητα του έργου αρκεί ώστε να κριθεί θετικά, καθώς η διαθεματική προσέγγιση (ιστορίας, αρχαίας και σύγχρονης λογοτεχνίας) μέσα από τον θεατρικό διάλογο, αποτελεί το σύγχρονο εκπαιδευτικό ιδανικό.

Ωστόσο, η ιδιαιτερότητα του έργου δεν περιορίζεται μόνο σε έναν -αδιάφορο για το ευρύ κοινό- εκπαιδευτικό χαρακτήρα. Ο Γιώργος Αποστόλου μεταφέρει το παρελθόν στο παρόν και αναζητά όχι την ιστορική αλήθεια, αλλά τη θεατρική προσέγγιση του παρόντος. Προσπαθεί θουκυδίδεια να καταστήσει το παρελθόν ένα κριτικό εργαλείο ερμηνείας του παρόντος, της σύγχρονης πολιτικής, της δημαγωγίας. Ταυτόχρονα, ακολουθεί την πορεία της «ανθρώπινης πτώσης» κατά το σκεπτικό του Αλμπέρ Καμύ.

Η ζωντάνια των διαλόγων και η εξωχρονική φρεσκάδα με την οποία προσεγγίζει το φαινόμενο «Αλκιβιάδης» ο Αποστόλου, ενισχύουν την διαφορετική/καινοτόμα θεατρική ματιά του. Η μετατροπή του σαλονιού της ελληνίστριας ακαδημαϊκού σε "αγορά", όπου συνομιλούν ιστορικές μορφές της αθηναϊκής δημοκρατίας, και παρατηρητήριο της αλκιβιαδικής βιογραφίας, επιτρέπουν στο έργο να κινείται με κινηματογραφική ελευθερία.

Το έργο συνδυάζει το αρχαίο δράμα με τη σύγχρονη θεατρική λογοτεχνία. Ξεπερνώντας την αρχαία ενότητα τόπου και χρόνου, μεταφέρει ιστορικά πρόσωπα του περιβάλλοντος του Αλκιβιάδη στο παρόν και τα φέρνει σε επαφή με την Ζακλίν ντε Ρομιγί, την ελληνίστρια που μελέτησε όσο λίγοι την εποχή του κεντρικού ήρωα. Υπάρχουν συνεχείς σκηνικές μεταβάσεις και χρονικά άλματα -κατά τη λογική του μυθιστορήματος- με τη βοήθεια των νέων τεχνολογιών. Έτσι, ο θεατής καταφέρνει να δει όλα τα σημαντικά γεγονότα της αθηναϊκής ιστορίας και του Πελοποννησιακού πολέμου με επίκεντρο τον Αλκιβιάδη.

Την ίδια στιγμή -εκτός από τον παιδευτικό χαρακτήρα- διατηρεί τη λογική των στάσιμων και των χορικών. Τα αρχαία χορικά στάσιμα αντικαθίστανται με αποσπάσματα από αρχαία δράματα (Οιδίπους τύραννος, Ελένη) και από σύγχρονη ποίηση (Καβάφης) υπό τη συνοδεία μουσικής. Με ψυχραιμία και φυσικότητα εμφανίζονται στη σκηνή ο Θουκυδίδης, ο Αλκιβιάδης, ο Νικίας, ο Σωκράτης, ενώ το ρόλο του κορυφαίου του -ανύπαρκτου- Χορού διατηρούν ο Αθηναίος Πολίτης και η Ζακλίν ντε Ρομιγί.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Η θουκυδίδεια ψυχραιμία προσέγγισης του παρελθόντος και η καμική πτώση αποτελούν τον κεντρικό μοχλό κίνησης της συγγραφής του θεατρικού. Η υπέρμετρη φιλοδοξία, που τελικά οδηγεί στη νέμεσιν, η φιλαυτία και η εγωπάθεια των πολιτικών που διαδέχτηκαν τον Περικλή και η ανάγκη τους να διακριθούν με κάθε τρόπο ως σωτήρες της πόλης, εν μέσω πολέμου, καθεφτίζονται σε κάθε σκηνή του έργου. Η ύβρις του Αλκιβιάδη και το ξαφνικό τέλος του (άδικο ή δίκαιο, το κρίνει ο θεατής/αναγνώστης) ως τίσις, οι ξαφνικές -σολωνικές- μεταβολές του βίου του, στις οποίες η απόλυτη επιτυχία και αγάπη του δήμου γίνονται εξορία και δολοφονικό μένος, συντελούν στην ενίσχυση του δραματικού στοιχείου κατά το δραματουργικό πρότυπο. Η αγωνία του κοινού για την τύχη του ήρωα κορυφώνεται ή μειώνεται ανάλογα με τις μεταβολές των αλκιβιαδικών περιπετειών.

Σε ένα εκπαιδευτικό σύστημα στο οποίο η γνώση -μεταφερόμενη με τέτοια στειρότητα- κυριαρχεί ως αυτοσκοπός και οι φιλολογικές προσεγγίσεις αυτοεπιβεβαιώνονται μέσα από τον ψυχοκτόνο εξετασιοκεντρισμό, ένα θεατρικό έργο ως μέσο διδασκαλίας δεν μπορεί παρά να κεντρίσει την οπτική μας, καθώς αλλάζει άρδην τις συνθήκες μάθησης. Ωστόσο, ο Αποστόλου καταφέρνει με την καινοτόμα οπτική του να εγκαταλείψει τον περιορισμένο σχολικό χώρο και να απλωθεί προς το ενήλικο κοινό. Φιλοδοξεί να θέση σε εγρήγορση την κρίση του θεατή και του αναγνώστη, ώστε να διδαχθεί από το παρελθόν και αποσαφηνίσει το πολιτικό παρόν, ταυτόχρονα με την ψυχαγωγική τέρψη.

πρώτη δημοσίευση

Ακολουθήστε μας

Retroland: Ιστορικός τουρισμός και η αναζήτηση για το αυθεντικό, του Βάλεντιν Γκρέμπνερ

Retroland: Ιστορικός τουρισμός και η αναζήτηση για το αυθεντικό, του Βάλεντιν Γκρέμπνερ

Τι είναι ο ιστορικός τουρισμός και πώς προέκυψε; Πώς είναι όταν εμπορευματοποιούνται μνημεία και εκδηλώσεις του παρελθόντος ως μάρτυρες της τοπικής «ταυτότητας» και της αυθεντικότητας; Τι νέο προκύπτει όταν το παρελθόν το επισκέπτεται κανείς για αναψυχή; Γιατί υπάρχει...

Αναζητώντας το παιδί, της Νίκης Γρηγορίου

Αναζητώντας το παιδί, της Νίκης Γρηγορίου

Δουλεύοντας ως δασκάλα του δημοτικού σχολείου για αρκετό διάστημα, η Νίκη Γρηγορίου θέλησε να γνωρίσει καλύτερα και βαθύτερα τα παιδιά και ταυτόχρονα να μελετήσει πώς, πότε και γιατί άλλαξε η σχέση δασκάλου και παιδιού μέσα στα χρόνια. Το να είσαι παιδί έχει την ίδια...

Έγκλημα στον Λόφο της Αλκυόνης, της Sophie Hannah

Έγκλημα στον Λόφο της Αλκυόνης, της Sophie Hannah

Ακόμα μια περιπέτεια με ήρωα τον Ηρακλή Πουαρό μάς χαρίζει η πένα της συγγραφέως Sophie Hannah. Αυτή τη φορά, ο διάσημος ντετέκτιβ και ο επιθεωρητής Κάτσπουλ της Σκότλαντ Γιαρντ καλούνται να εξιχνιάσουν ένα Έγκλημα στον Λόφο της Αλκυόνης. Ο Πουαρό και ο Κάτσπουλ...

Το τέρας, του Βασίλη Κουτσιαρή

Το τέρας, του Βασίλη Κουτσιαρή

Ο Μανόλης από αγάπη και τρυφερότητα αποκαλεί τον συμμαθητή του, Δημήτρη, Τερατάκι και παίζουν μαζί. Ένα γεγονός όμως θα τον φέρει αντιμέτωπο με μια διαφορετική πραγματικότητα κι αυτό θα τον βάλει σε σκέψεις. Μέχρι ποιου σημείου μπορούμε να πειράζουμε τους φίλους μας;...

Ποιος πήρε το τυρί μου;, του Spencer Johnson

Ποιος πήρε το τυρί μου;, του Spencer Johnson

ΤΙΤΛΟΣ: Ποιος πήρε το τυρί μου; ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Spencer Johnson ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Αλληγορικά ΑΛΛΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Προβλήματα της σύγχρονης ζωής ΕΙΔΟΣ: ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Αυτογνωσία, Αλλαγή, Προσωπικός αγώνας, Φαντασία, Φιλοσοφία ΔΙΑΦΟΡΑ: ΣΕΛΙΔΕΣ: 94 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΚΡΙΤΙΚΗ: Μπορεί...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Ποιος πήρε το τυρί μου;, του Spencer Johnson

Ποιος πήρε το τυρί μου;, του Spencer Johnson

ΤΙΤΛΟΣ: Ποιος πήρε το τυρί μου; ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ: Spencer Johnson ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Αλληγορικά ΑΛΛΗ ΘΕΜΑΤΙΚΗ ΕΝΟΤΗΤΑ: Προβλήματα της σύγχρονης ζωής ΕΙΔΟΣ: ΕΤΙΚΕΤΕΣ: Αυτογνωσία, Αλλαγή, Προσωπικός αγώνας, Φαντασία, Φιλοσοφία ΔΙΑΦΟΡΑ: ΣΕΛΙΔΕΣ: 94 ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ-ΚΡΙΤΙΚΗ: Μπορεί...

Φοβού τους Δαναούς, του Philip Kerr

Φοβού τους Δαναούς, του Philip Kerr

Ο Μπέρνι Γκούντερ εργάζεται με ψεύτικη ταυτότητα στο Μόναχο, πιστεύοντας πως κατάφερε τελικά ν’ αφήσει πίσω του το παρελθόν. Κάποια στιγμή όμως τον αναγνωρίζει ένας βρώμικος μπάτσος και του αναθέτει εκβιαστικά μια εκδούλευση. Αυτό θα είναι η αρχή μιας σειράς...

Blackbird-Μαυροπούλι, του Matthias Brandt

Blackbird-Μαυροπούλι, του Matthias Brandt

Ο δεκαπεντάχρονος Μόρτεν Σουμάχερ ή Μότε βλέπει τη ζωή του ν’ αλλάζει ξαφνικά, όταν ο καλύτερός του φίλος μπαίνει στο νοσοκομείο με καρκίνο και ταυτόχρονα οι γονείς του χωρίζουν, με αποτέλεσμα να μετακομίσει με τη μητέρα του σε άλλη γειτονιά. Θα καταφέρει να...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου