Ο αρκαδικός λυρισμός της Τιτάκη

20.09.2016

Αθηνά Τιτάκη
Μανδραγόρας
ISBN: 978-960-592-017-3

Η ζωή μέσα στο φυσικό περιβάλλον αποτέλεσε βασικό πυλώνα της λογοτεχνίας. Ενδεδυμένη με θρύλους η Αρκαδία έφτιαξε τον δικό της μυθολογικό κύκλο. Θεοί γεννήθηκαν εκεί και λατρεύτηκαν μέσα από την ποίηση. Ο μυθικός τόπος ήταν χαμένος μέσα στην αχλή του ήρεμου δασικού τοπίου όπου ζούσαν νύμφες και ο Παν, όπου τα ποτάμια ήταν μικροί τοπικοί θεοί. Δεν είναι τυχαίο που οι ορφικοί και οι στωικοί τον ανέδειξαν τον Πάνα ως θεό του σύμπαντος και προσωποποίηση των δυνάμεων της φύσης.

Αυτό το αρκδικό τοπίο (κι ας μην αναφέρεται ρητά) φέρνει στη σύγχρονη λογοτεχνία και η νέα συλλογή αφηγημάτων της Αθηνάς Τιτάκη «ερωτικά σαφές» (Μανδραγόρας, 2016).

Η Τιτάκη μεταφέρει τον αναγνώστη σε μία μαγική διάσταση, στο μαγικό κόσμο των αρχαίων νυμφών όπου τα στοιχεία της φύσης ζωντανεύουν και εξανθρωπίζονται δημιουργώντας έναν λυρικό και παραμυθένιο χώρο αργών κινήσεων και ηρεμίας. Ο μυθικός όμως αυτός κόσμος δεν είναι παρά μία αλληγορία στον γοργά κινούμενο σύγχρονο κόσμο της αυταπάτης ελέγχου της φύσης και της "πολεμικής" καταπίεσης (οικονομικής ή κυριολεκτικής) που υφίσταται οι σημερινές κοινωνίες.

Στον αντίποδα του πολύβοου άστεως και των πολεμικών συρράξεων ή βουητού των πονεμένων ανθρώπων, ήχοι της φύσης γεμίζουν την αφηγηματική σκηνή σε μία συνεχή -αργή- κίνηση. Οι μεταφορές και οι προσωποποιήσεις με τις συνειρμικές εναλλαγές εικόνων δημιουργούν μία ρευστότητα που ενισχύει την αίσθηση της κίνησης που γεννούν οι ίδιες οι λέξεις. Τούτη η ροή όμως έρχεται σε αντίθεση με το χρόνο που μοιάζει σταματημένος σε αποκομμένα κινηματογραφικά πλάνα, που εγκαταλείφθηκαν από το "μοντάζ".

Η ποιητικότητα της γλώσσας, γεμάτη με λογοτεχνικά, χρώματα και κίνηση διαστέλλουν την αλληγορική χροιά της αφήγησής της και μεταφέρουν μακριά από το παρόν τον νου και τα συναισθήματα του κοινού γεννώντας νέα. Οι μεγάλες σχετικά περίοδοι σε ασύνδετο σχήμα ή παρατακτική σύνδεση μαζί με την ελεγχόμενη χρήση επιθέτων λειτουργούν σαν δίχτυ που εγκλωβίζει τον αναγνώστη στο μυθικό κόσμο της Τιτάκη.

Οι δε προσωποποιήσεις και οι μεταφορές διανθίζουν τη γραφή της και μαγνητίζουν τον αναγνώστη. Ήπιες σουρεαλιστικές πνοές εντείνουν τη λυρικότητα των αφηγημάτων γοητεύοντας και ενισχύουν τον ελεγειακό χαρακτήρα των πεζογραφημάτων. Μοιάζει σαν η δημιουργός να βρίσκει τη διέξοδό της στη μαγεία του φυσικού τοπίου. Μέσα στα ελεγειακά της πλάνα, η ηρεμία και η ξενοιασιά αποτελούν γνήσια αρκαδικά στοιχεία (οι αρκαδιστές ταυτίζουν την ευτυχία και την ανεμελιά με τη ζωή στη φύση), σε πλήρη αντίθεση προς το βιωμένο παρόν του αναγνώστη.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Στην πραγματικότητα, ξεπερνώντας τον πεζογραφικό χαρακτηρισμό των συνθέσεων της συλλογής, η Τιτάκη εντάσσεται στον πυρήνα της "ποίησης της περιφέρειας". Πλήθος εικόνων του μυθικού αρκαδικού τοπίου αναγεννώνται στα αφηγήματα. Εικόνες όμως βιωμένες· όχι σαν εξωτικό στοιχείο που αποζητά ο λογοτέχνης του άστεως στη φύση, μα σαν μία βαθιά σχέση της δημιουργού με το περιβάλλον, μία σχέση σχεδόν ερωτική.

Ο αρκαδικός χαρακτήρας της συλλογής ενισχύεται ακόμα και από τη διάκριση της συλλογής σε τέσσερις ενότητες που παραπέμπουν στα τέσσερα αρχέγονα στοιχεία της κοσμολογίας (νερό, φωτιά, αέρας, φως) και τις επιστολές προς τα αντίστοιχα στοιχεία της συγγραφέως. Πρόκειται για τα τέσσερα στοιχεία που -σύμφωνα με τις αρχαίες φιλοσοφικές αρχές (Πυθαγόρας, Εμπεδοκλής, Άραβες αριστοτελιστές) και μυθολογίες (Βαβυλώνα, Ελλάδα, Κίνα)- οικοδόμησαν τον κόσμο ως υλικά στοιχεία με υπερκόσμιες δυνάμεις ή υλικές δομές μίας άυλης θεότητας.

Μολονότι η αρκαδική ποίηση ταυτίστηκε στο διάβα των αιώνων με τη βουκολική ποίηση, η Τιτάκη αξιοποιεί το μαγικό κόσμο των νυμφών και μέρους των χαρακτηριστικών της αρκαδικής λογοτεχνίας, μέσα σε μία αφηγηματική αλληγορία προς το σύγχρονο κόσμο.

Κράτα το

Ακολουθήστε μας

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Το Φάκελος Καταρίνα αποτελεί τη δωδέκατη -σύμφωνα με την πρωτότυπη χρονολογική σειρά- περιπέτεια του επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, αλλά και την πρώτη ενασχόλησή του με μια από τις αποκαλούμενες «ξεχασμένες υποθέσεις», δηλαδή παλιές ανεξιχνίαστες υποθέσεις που παραμένουν...

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

ΥΠΑΤΙΑ Δημήτρης Βαρβαρήγος 24 γράμματα εκδόσεις - Γράφει ο Απόστολος Τριφύλλης καθηγητής φιλόλογος στο πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου - Στο έργο του με τίτλο «Υπατία» ο Δημήτρης Βαρβαρήγος τέθηκε ενώπιον της πρόκλησης να σκιαγραφήσει μια μεγάλη μορφή των ελληνικών...

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

- γράφει η Χρυσάνθη Τσιαμπαλή -   Το νεανικό μυθιστόρημα της Γιώτας Φώτου, Με 6 κλικ, εκδόσεις Ψυχογιός, κυκλοφόρησε το 2016 και η ιστορία έχει τις ρίζες της στην οικονομική κρίση που βίωσαν έντονα οι Έλληνες την περίοδο εκείνη - είχε ήδη ξεκινήσει λίγα χρόνια...

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Τριάντα οχτώ  μικρές και μεγάλες ιστορίες, κατά κύριο λόγο αυτοβιογραφικές, μας χαρίζει στο νέο του βιβλίο ο Τάκης Γεράρδης. Διηγήματα τα χαρακτηρίζει εκείνος, ψηφίδες ζωής θα τα αποκαλέσω εγώ, μιας και πρόκειται για αναμνήσεις, βιώματα, ακούσματα από την πολυκύμαντη...

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ακόμα κι αν κάποιος δεν είναι φανατικός αναγνώστης του Ian Fleming και οπαδός του πιο διάσημου μυστικού πράκτορα στον κόσμο, ένα βιβλίο με τίτλο Ο θάνατος του 007 αποκλείεται να μην του τραβήξει το ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας Anthony Horowitz αποδέχεται την...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ακόμα κι αν κάποιος δεν είναι φανατικός αναγνώστης του Ian Fleming και οπαδός του πιο διάσημου μυστικού πράκτορα στον κόσμο, ένα βιβλίο με τίτλο Ο θάνατος του 007 αποκλείεται να μην του τραβήξει το ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας Anthony Horowitz αποδέχεται την...

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Πρόκειται για ένα οδοιπορικό σε οχτώ διαφορετικούς προορισμούς, ο καθένας με τον δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα, αλλά όλοι μαζί ταυτόχρονα αποτελούν ένα μεγάλο εξωτικό ταξίδι για τον αναγνώστη. Ουσιαστικά, περιγράφεται με απλή γλώσσα και...

Πάστα σεράνο, του Τάκη Ζαχαράτου

Πάστα σεράνο, του Τάκη Ζαχαράτου

Ο Άγγελος εκτίει είκοσι χρόνια για ένα έγκλημα και τώρα προσπαθεί να προετοιμαστεί για την αποφυλάκισή του. Τι συνέβη στη ζωή του; Είναι αθώος ή ένοχος; Τι ψυχικά τραύματα κουβαλάει και πόσο υπεύθυνος είναι για τις πράξεις του; Θα βρει επιτέλους τη λύτρωση που...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου