Ο Αόρατος του Πολ Όστερ

2.12.2014

aoratos_oster.jpgΑόρατος είναι ο τίτλος του προτελευταίου βιβλίου που έγραψε ο Paul Auster το 2009 (εκδόσεις Μεταίχμιο). Ένας σύγχρονος διακεκριμένος Αμερικάνος συγγραφέας που μέσα από το έργο του προσπαθεί να αποδείξει ότι η συγγραφή των βιβλίων δεν είναι προσχέδια σεναρίων, ότι η λογοτεχνία υπάρχει και ότι μπορεί ακόμα να διακριθεί ανάμεσα από τις άλλες τέχνες.

Οποιαδήποτε αναφορά στην ιστορία του εν λόγω μυθιστορήματος είναι πολύ δελεαστική καθώς, όπως ο αναγνώστης γρήγορα αντιλαμβάνεται,μία από τις δεξιότητες του συγγραφέα είναι να υφαίνει κυριολεκτικά πολλές ιστορίες. Αυτό το διήγημα θα μπορούσε να είναι δέκα αυτοτελείς ιστοριούλες, αλλά ο Όστερ καταφέρνει μέσα από μία μηχανορραφική αφήγηση να θέσει γερούς αρμούς και να διηγηθεί ταυτόχρονα τις ζωές τόσων διαφορετικών ανθρώπων.

Το πρώτο τέχνασμα του συγγραφέα που τον βοηθάει ιδιαίτερα είναι οι εναλλαγές του αφηγούμενου προσώπου. Στην αρχή ο αφηγητής είναι και ο πρωταγωνιστής της ιστορίας που ανακαλεί στην μνήμη του τη πιο σημαδιακή συνάντηση της ζωής του κατά τη διάρκεια των πρώτων φοιτητικών του χρόνων. Στο δεύτερο κεφάλαιο με ένα ραδιούργο τρόπο και ενώ ο πρωταγωνιστής παραμένει ο ίδιος, η αφήγηση δίνεται σε δεύτερο πρόσωπο σαν κάποιος να προσπαθεί να του θυμίσει τη ακολούθησε μετά από εκείνη την συνάντηση το καλοκαίρι του 1967. Στο τρίτο κεφάλαιο, με ένα ευφυέστατο τέχνασμα συνέχεια της ιστορίας γίνεται σε τρίτο πρόσωπο μέσα από κάποιες σημειώσεις που ο πρωταγωνιστής έχει προλάβει να κρατήσει πριν συμβεί το μοιραίο.

Τα τρία πρώτα αυτά κεφάλαια περιστρέφονται γύρο από τη ζωή του νεαρού φοιτητή που μπλέκεται σε μία ερωτική περιπέτεια και καταλήγει τρομοκρατημένος και απογοητευμένος να θέτει υπό αμφισβήτηση τον ίδιο του τον εαυτό. Καθώς ο πρωταγωνιστής μας είναι  χαμένος και εν αναμονή του ταξιδιού του στο Παρίσι, συγκατοικεί με την αδερφή του με την οποία δημιουργείται μία ολωσδιόλου αμαρτωλή σχέση. Στο τέλος ο πρωταγωνιστής προλαβαίνει να αναφερθεί στα καίρια επεισόδια που διαδραματίστηκαν κατά την σύντομη παραμονή του στην πόλη του φωτός στο λυκαυγές της Άνοιξης του Μάη του ‘68.

Και ενώ φαινομενικά η κεντρική ιστορία έχει περατωθεί, μία δεύτερη που υπέβοσκε ήδη από το πρώτο μέρος εξελίσσεται φέρνοντας και άλλα στοιχεία για την προηγούμενη υπόθεση στο φως. Ένας παλιός συμφοιτητής του προηγούμενη πρωταγωνιστή μας και νυν διάσημος συγγραφέας, αναλαμβάνει για προσωπική του περισσότερο ικανοποίηση να ερευνήσει την ιστορία που ο φίλος του του εμπιστεύτηκε.

Κατά τη διάρκεια αυτής της έρευνας μία τρίτη ιστορία, που μέχρι πριν ήταν στα σπάργανα ξεπετάγεται ξαφνικά. Στο τελευταίο κεφάλαιο του βιβλίου, σαν για να κλείσει ο αφηγηματικός κύκλος , έρχεται ένα ημερολόγιο να μας ξαναγυρίσει στην πρωτοπρόσωπη αφήγηση, να φέρει και άλλα στοιχεία στην επιφάνεια που αντί να βοηθάνε στην διαλεύκανση του προηγηθέντος μυστηρίου, δημιουργούν ένα καινούριο μυστήριο.

Αν σας μπέρδεψα μην ανησυχείτε καθόλου, οφείλεται στην προσωπική μου τάση να περιπλέκω καταστάσεις. Ο Όστερ είναι εδώ για να βάλει τα πράγματα στη θέση τους. Τεχνηέντως μεταλλάσσει σε κάθε ευρύτερο κεφάλαιο το λεξικό του και επίσης αρκετά συχνά (και ίσως παραπάνω απ’ ό, τι χρειάζεται) κάνει αναφορές στο τι έχει συμβεί ώστε να θυμίσει στον αναγνώστη βασικά στοιχεία που έχουν προαναφερθεί. Επιπλέον, παρόλα τα ερωτήματα που δημιουργεί, παρόλα τα διττά μηνύματα που περνάει, προσφέρει κάποιες απαντήσεις στα μυστήρια που δημιουργεί χωρίς όμως ίχνος προσπάθειας να προσανατολίσει και να καθοδηγήσει προς καμία κατεύθυνση την προσωπική άποψη του αναγνώστη.

Το χρονικό πλαίσιο της ιστορίας κυμαίνεται ανάμεσα στο 1967 και το 2007. Ένα ακόμα τέχνασμα του συγγραφέα που του επιτρέπει να αναφερθεί σε ποικίλα πολιτικοκοινωνικά ζητήματα της εποχής και να καλύψει έστω επιφανειακά κάποιες προσωπικές του ερμηνείες για τα όσα διαδραματίστηκαν εκείνα τα χρόνια, έχοντας εξασφαλισμένο το σύγχρονο κοινωνικό υπόβαθρο.

Κάποιος κακεντρεχής θα μπορούσε να σχολιάσει ότι ο συγγραφέας καταπιάνεται με υπερβολικά πολλά προβλήματα, για παράδειγμα ο πρωταγωνιστής χτίζει από την παιδική του ηλικία μία ιδιόμορφη σχέση με την αδερφή του εξαιτίας του πρόωρου χαμού του μικρότερου αδερφού τους. Σε κάποιο άλλο σημείο προς το τέλος του βιβλίου θίγει το ζήτημα των αποτελεσμάτων της αποικιοκρατίας και όλα αυτά συνυφασμένα γύρο από τη μυστηριώδη ζωή ενός καθηγητή πανεπιστημίου. Παρόλο όμως την ποικιλία αυτών των ζητημάτων ο Όστερ καταφέρνει απλά να παραμείνει στην επιφάνεια αυτών των ζητημάτων αποφεύγοντας έτσι να πέσει στην παγίδα των ανώφελων και μακροσκελών αναλύσεων.

Γενικά θα μπορούσε κανείς να πει πως πρόκειται για ένα ευκολοδιάβαστο ανάγνωσμα, με αρκετά αυτοπροσωπογραφικά στοιχεία και  με ροή που μπορεί να καθηλώσει  τον αναγνώστη για ένα ολόκληρο Σαββατοκύριακο. Και αυτό όχι για να ανακαλύψει το δολοφόνο αλλά για να φτάσει επιτέλους στην κάθαρση της αποκατάστασης της αλήθειας, που όμως δεν έρχεται ποτέ.

Ακολουθήστε μας

Μια μέρα με τον Μπετόβεν, του Μηνά Βιντιάδη

Μια μέρα με τον Μπετόβεν, του Μηνά Βιντιάδη

Ο Ορέστης σπουδάζει πιάνο και θέλει όταν μεγαλώσει να παίζει όλα τα έργα του Μπετόβεν τον οποίο θαυμάζει! Την ημέρα των γενεθλίων του εύχεται κάτι που πραγματοποιείται κι έτσι γνωρίζει από κοντά τον αγαπημένο του συνθέτη που αφηγείται τη ζωή του και τις δυσκολίες και...

Γεράκια στο κλουβί, της Κωνσταντίνας Μόσχου

Γεράκια στο κλουβί, της Κωνσταντίνας Μόσχου

Μεσόγειος, 1829. 201 κατάδικοι, απατεώνες, εγκληματίες ποινικού δικαίου και διαβόητοι Έλληνες πειρατές (τα Γεράκια της Μεσογείου) οδηγούνται στο ιστιοφόρο Νόρφοκ που θα τους οδηγήσει στον τόπο της εξορίας, τη μακρινή Νότια Γη ή Terra Australis. Ανάμεσα τους βρίσκεται...

Έξυπνα ηλεκτρονικά VS Έξυπνα βιβλία, της Νικολέτας Καπίλλα

Έξυπνα ηλεκτρονικά VS Έξυπνα βιβλία, της Νικολέτας Καπίλλα

Τα βιβλία είναι παρατημένα κι εγκαταλειμμένα στα ράφια μιας σκονισμένης βιβλιοθήκης και παραπονιούνται έντονα, κάτι που θυμώνει τη σμαρτ τιβί που βρίσκεται μπροστά τους. Μιας και νιώθουν πως όλες οι έξυπνες συσκευές αποβλακώνουν και χειραγωγούν τους ανθρώπους και με...

Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’

Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’

Εκδόσεις Καστανιώτη _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’ «Πως νοσταλγείς ωραία καλοκαίρια που δεν έζησες. Μόνο να ονειρεύεσαι μπορείς αυτά που ίσως έλθουν» Βαγγέλης Χρόνης, ‘Νοσταλγία’   Από τις εκδόσεις Καστανιώτη, κυκλοφορούν, το...

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Η Καρίνα Βέρδη, σε συνεργασία με τον Γιώργο Δάγλα, ετοίμασαν μια συλλογή διηγημάτων με το αγαπημένο θέμα πολλών, τη θάλασσα, συγκεντρώνοντας κείμενα σκληρά και διασκεδαστικά, πρωτότυπα και διαφορετικά, που όλα μυρίζουν αλάτι και ιώδιο. Φίλοι και γνωστοί που συνδέονται...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Η Καρίνα Βέρδη, σε συνεργασία με τον Γιώργο Δάγλα, ετοίμασαν μια συλλογή διηγημάτων με το αγαπημένο θέμα πολλών, τη θάλασσα, συγκεντρώνοντας κείμενα σκληρά και διασκεδαστικά, πρωτότυπα και διαφορετικά, που όλα μυρίζουν αλάτι και ιώδιο. Φίλοι και γνωστοί που συνδέονται...

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Το Φάκελος Καταρίνα αποτελεί τη δωδέκατη -σύμφωνα με την πρωτότυπη χρονολογική σειρά- περιπέτεια του επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, αλλά και την πρώτη ενασχόλησή του με μια από τις αποκαλούμενες «ξεχασμένες υποθέσεις», δηλαδή παλιές ανεξιχνίαστες υποθέσεις που παραμένουν...

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

ΥΠΑΤΙΑ Δημήτρης Βαρβαρήγος 24 γράμματα εκδόσεις - Γράφει ο Απόστολος Τριφύλλης καθηγητής φιλόλογος στο πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου - Στο έργο του με τίτλο «Υπατία» ο Δημήτρης Βαρβαρήγος τέθηκε ενώπιον της πρόκλησης να σκιαγραφήσει μια μεγάλη μορφή των ελληνικών...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου