Βαγγέλης Αλεξόπουλος
Οδός Πανός
ISBN: 978-960-477-250-6

Βασικός στόχος της τέχνης είναι να αποτυπώσει τον ψυχισμό του καλλιτέχνη και ταυτόχρονα να διεγείρει τις αισθήσεις και να μας φέρει αντιμέτωπους με νέα συναισθήματα. Και η ποίηση με το δικό της ανατρεπτικό υλικό των λέξεων καταφέρνει κάθε φορά να ζωγραφίσει ένα πρωτοειδωμένο συναισθηματικό τοπίο. Ταυτόχρονα όμως προκαλεί με την αλήθεια και την εικόνα του κόσμου, όπως τα εισπράττει με το δικό του θυμικό ο ποιητής, και μας καλεί στις στοχαστικές ατραπούς του καλλιτέχνη. Γιατί είναι μία εσωτερική επικοινωνία του δημιουργού με την κοινωνία, τον έρωτα και τον ίδιο τον Άνθρωπο.

Στον σπαρμένο με μαχαίρια δρόμο της ποίησης οδοιπορεί με οδηγό τα συναισθήματα και τις λέξεις και ο Βαγγέλης Αλεξόπουλος με την τελευταία του ποιητική συλλογή, «η πλατεία των ταύρων» (Οδός Πανός, 2017), υιοθετώντας μία δυναμική σουρεαλιστική γραφή που θεμελιώνεται στη λεπτή ποιητική ειρωνεία και τη θολή εικαστική.

Ο υπερρεαλισμός συνδέεται με την κοινωνιοϋπαρξιακή αγωνία του Αλεξόπουλου μέσα από μία ανθρωποκεντρική και οικουμενική μάτια. Η ποιητική του αναδύει ένα δηκτικό σαρκασμό που πονά για τον Άνθρωπο και τις καταστάσεις που τον πνίγουν. Και τούτη η δηκτική διάθεση αποκαλύπτεται ήδη από τους τίτλους των ποιημάτων, που κατέχουν λειτουργικό ρόλο στις συνθέσεις εντείνοντας τον σαρκαστικό πόνο που εκπέμπεται από τη συλλογή.

Η ειρωνεία, όμως, του Αλεξόπουλου είναι βαθιά ριζωμένη στη στιχουργική του. Εκφράζεται με την απρόβλεπτη εξέλιξη (συναντήσεις, υποτροπή, μετά τα μεσάνυχτα, παράξενα φυτά, οι άγγελοι) ή με αντιθέσεις (αναχωρητές, υποτροπή, η σκόνη, άνοιξη του ’16, έξι το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα, οι σταγόνες) ξαφνιάζοντας τον ακροατή/αναγνώστη. Άλλες φόρες ποιητικά σχόλια (η σκόνη, εντάξει λοιπόν, σοφές κουβέντες, πάντα, μυρωδιές) ή ερωτήσεις (το φίδι, ερώτηση Ι) αφήνουν ένα μειδίαμα στα χείλη του κοινού.

Μέσα από το σουρεαλιστικό ά-λογο αντιδρά και εκφράζει την ποιητική του αγανάκτηση για τον παραλογισμό που τον περικλείει. Πρόσωπα του πνεύματος παγκόσμιας ακτινοβολίας (σε αμβλεία γωνία, υποτροπή, πορεία, μετά τα μεσάνυχτα, η έκτη αίσθηση) πλάι σε επικούς/μυθικούς ήρωες (ταυροκαθάψια, άνοιξη του ’16, η σκάλα) και ιστορικά (στο δρόμο για τον Τίβερη) ή θρησκευτικά (ο ποιητής, προδοσίες, οι πικροδάφνες, περίπατος, η σκάλα) στοιχεία -μέσα στην υπερρεαλιστική ειρωνεία του- συμπλέκονται σε ένα μωσαϊκό που συνθλίβει κάθε λογική αντιμετώπιση μιας παράλογης πραγματικότητας. Για τον υπερρεαλιστή, άλλωστε, η μόνη λογική κρύβεται στο συναίσθημα και τις αισθήσεις.

Και μέσα στην χειμαρρώδη συνειρμικότητα του ποιητικού του λόγου διαμορφώνεται ένα εντυπωσιακό θρυμματισμένο καναβάτσο. Ο καμβάς του είναι πλούσιος σε χρώματα (μικροσκοπικές κόκκινες πεταλούδες, το εκκρεμές, τα δώρα του ουρανού, δύο τετράστιχα), ήχους (δόντια κοφτερά, περίπατος, ότι ήταν να γίνει έγινε, τρικυμίας απόσπασμα, οι σταγόνες, μάτια με φωτογραφία) και κίνηση (η έκτη αίσθηση, το φίδι, εντάξει λοιπόν, άνοιξη του ’16, ακαταστασία, νύχτες με πανσέληνο, ουρανός). Και καθώς κανένας όρος δεν τοποθετείται τυχαία στο στίχο του, καμία λέξη δεν επιλέγεται τυχαία, έχει τη σημασία του να υπογραμμίσουμε ότι η αίσθηση της κίνησης και των ήχων συντελείται αυθόρμητα μέσα από το ασυνείδητο νοηματικό φορτίο των λέξεων.

Ο Αλεξόπουλος οικοδομεί πάνω σε μία ριζοσπαστική έκφραση γεμάτη αλληγορίες και σύμβολα. Ο ταύρος αποτελεί ένα τέτοιο ιδιαίτερο σύμβολο στο οποίο συχνά επανέρχεται είτε ως Μινώταυρο (οι άγγελοι, ταυροκαθάψια) είτε μέσα από τους τίτλους των ενοτήτων που προέρχονται από τις ταυρομαχίες, δικαιολογώντας και τον τίτλο της συλλογής.

Ο ταύρος, όμως, και οι ισπανικές ταυρομαχίες αποτυπώνουν το διαρκή αγώνα ανάμεσα στον άνθρωπο και τη φύση του για κυριαρχία και επιβίωση. Είναι ένας άθλος ζωής και θανάτου. Και ο ταύρος μοιάζει με τον μαινόμενο ποιητή μέσα στη γυάλινη αυταπάτη της κοινωνίας, χωρίς να χάνει το πανάρχαιο συμβολικό στοιχείο της γονιμότητας, όπως εκφράζεται στις ερωτικές αλληγορίες της συλλογής. Και ας μην παραβλέπουμε ότι ως κερασφόρος απεικονίζεται και ο διάβολος που τακτικά εμφανίζεται στη συλλογή (αναχωρητές, οι πικροδάφνες, συναντήσεις) ως ένας συμβολισμός της αμαρτίας.

Συχνή όμως είναι και η αναφορά σε λύκους (νύχτες με πανσέληνο, μετά τα μεσάνυχτα, οι πικροδάφνες, ο ποιητής) ή σκύλους (ήχοι) που εκφράζουν την αγριότητα που εισπράττει ο ποιητής. Μα την ίδια στιγμή οι πεταλούδες εκθέτουν μία ιδιαίτερη ευαισθησία (οι άγγελοι, μικροσκοπικές κόκκινες πεταλούδες, τα δώρα του ουρανού) που συνδέεται με την αναζήτηση του επίσης συχνά εμφανιζόμενου στην ποιητική του ουρανού.

Ο υπερρεαλιστικός λόγος τροφοδοτεί με εμπνευσμένες αλληγορίες και την ερωτική στιχουργική του Αλεξόπουλου (μάτια με φωτογραφία, δύο τετράστιχα, ο ουρανός), όπου ξεχωρίζουν οι ερωτικές συνδέσεις με διαφορετικό σεξουαλικό προσανατολισμό (ταυροκαθάψια, περίπατος) ακόμα κι αν εκτίθεται τούτος αλληγορικά (άνοιξη του ’16, το λευκό, οι άγγελοι, έξι το πρωί μέχρι τα μεσάνυχτα) θίγοντας έμμεσα και την απόγνωση του διαφορετικού.

Άλλωστε, η νατουραλιστική διάθεση -που συχνά φανερώνει επιρροές από την ποιητική του Μίλτου Σαχτούρη- εκφράζει με σκληρότητα την απόγνωση και το φόβο που κυριαρχεί στην κοινωνία (αναχωρητές, ουρανός, πορεία, παράξενα φυτά, οι σταγόνες, μυρωδιές) δίχως να απουσιάζουν οι πολιτικές αλληγορίες (τα δώρα του ουρανού, το εκκρεμές, η αληθινή ιστορία σχετικά με το κοριτσάκι με τα σπίρτα) ή η ποιητική αυτοαναφορικότητα (ο ποιητής, ακαταστασία, ότι ήταν να γίνει έγινε, ερώτηση ΙΙ, τρίλιζα ορισμός ΙΙΙ).

Κράτα το