Ποίηση εσωτερική σε “αόριστο διαρκείας”

18.01.2016

Άρτεμις Μιχαηλίδου
Μανδραγόρας
ISBN: 978-960-9476-64-5

Η βάση της ποίησης είναι η γλώσσα· οι λέξεις που αξιοποιούνται και η ανάδυση του συναισθήματος. Συχνά παρατηρούμε ποιητές που χρησιμοποιούν μία γλώσσα επιτηδευμένη και άκρως στοχευμένη καθοδηγώντας στην ουσία το ίδιο το συναίσθημα και τους συνειρμούς του αναγνώστη/ακροατή, ακυρώνοντας στην πραγματικότητα την έννοια του "συνειρμού", του αυθορμητισμού.

Ωστόσο, το συναίσθημα δεν μπορεί να αιχμαλωτίζεται σε μία επιτηδευμένη γραφή· αντίθετα, εισέρχεται βαθύτερα στον αναγνώστη όταν είναι αυθόρμητο, όταν πηγάζει από μία ποίηση φαινομενικά ανεπιτήδευτη. Η φενάκη απλότητα της γραφής είναι εκείνη που πλημμυρίζει το κοινό και έτσι το μήνυμα το αγκαλιάζει χωρίς τούτος ο εναγκαλισμός να το "πνίγει".

Με μία τέτοια τεχνοτροπία σαγηνεύει η Άρτεμις Μιχαηλίδου με την πρώτη της ποιητική συλλογή, «Αόριστος Διαρκείας» (Μανδραγόρας, 2013). Η ποίηση της Μιχαηλίδου διατηρεί ένα χαρακτήρα εκμυστήρευσης με υπαρξιακές αναφορές. Οι αναμνήσεις και τα προσωπικά βιώματα της ποιήτριας λειτουργούν ως πρώτη ύλη που θεμελιώνεται στην πρωτοπρόσωπη διατύπωση (πανσέληνος, ασύνδετο σχήμα, ανταλλαγή, επισκέπτες, will you buy a flower?). Ωστόσο, το κυρίαρχο υποκείμενο είναι τριτοπρόσωπο, υποτασσόμενο στην ποιητική αφήγηση και δίνοντας μία αντικειμενική διάσταση. Βέβαια, δεν εκλείπει εντελώς το β΄ ενικό (χαμόγελο διαφήμισης, nokia 1100).

Η ποίηση της Μιχαηλίδου χωρίς να επιβάλλεται, μα με οδηγό την εύληπτη αφήγηση και το συναίσθημα συνειρμικά καθοδηγεί τους στοχασμούς του αναγνώστη. Μιλά για την αγάπη (περί προτιμήσεων, nokia 1100) και τη μοναξιά (Καλοκαιρινή συμφωνία)· προβληματίζεται για τη ρουτίνα και τη ρεαλιστική αντιμετώπιση της ζωής (παραγγελία στον σκηνοθέτη, In Retrospect).

Ορισμένες δε συνθέσεις διακρίνονται από την αυτοαναφορικότητα με αναφορές στην ποίηση (Επέτειος, Ευγνωμοσύνη, Χαμένοι στη μετάφραση, Διαφωνία, Επισκέπτες) και τη γλώσσα (Πανσέληνος, Αρτιμελής αναπηρία, Επανάληψη, Λέξεις ημίμετρες) ή τις αναμνήσεις της δημιουργού (Ασύνδετο σχήμα, Παραφωνία, Σε φόντο ασπρόμαυρο, επισκέπτες, Νυχτερινό, Will you buy a flower?). Οι αναφορές όμως αυτές είναι άμεσες κι ευκαιριακές· τίθενται σε ένα γενικότερο πλαίσιο εξομολόγησης ή αναμνήσεων.

Σε ολόκληρη τη συλλογή ξεχωρίζει η φυσικότητα της γλώσσας μέσα από την απλότητά της. Η δημιουργός αξιοποιεί την ισχύ των επιθέτων, αλλά τόσο περιορισμένα όσο να αποδομήσουν οποιαδήποτε λιτότητα, χωρίς όμως να αναιρούν την προφορικότητα του ύφους της. Η έκφραση υπηρετεί με συνέπεια τον αφηγηματικό χαρακτήρα της ποιητικής της δίχως να υποβιβάζει το συναίσθημα· αντίθετα, αυτό αναδύεται ισχυρότερο και αγγίζει το θυμικό του αναγνώστη με τρόπο εύληπτο και μία ξεχωριστή "στεγνή" αμεσότητα.

Οι επαναλήψεις και το σημείο τοποθέτησής τους στο στίχο, προσδίδουν μία ξεχωριστή αισθητική προσέγγιση. Άλλωστε, λειτουργούν όχι μόνο ηχητικά ευνοώντας τη μουσικότητα του στίχου, αλλά οπτικά, με το δικό τους αισθητικό αποτέλεσμα (Καλοκαιρινή συμφωνία, Πλαστή βαθμολογία, Ερωτηματικά). Επιπρόσθετα, υποστηρίζουν την κλιμάκωση της συναισθηματικής έντασης της σύνθεσης (Παραγγελία στον σκηνοθέτη, Απόδραση ΤΤ41).

Η δημιουργός πειραματίζεται με το στίχο και τη διατύπωση. Οι κοφτές περίοδοι στα πεζοποιήματα ομοιάζουν με θρυμματισμένους στίχους (Παραφωνία, Πλαστή βαθμολογία, Σε φόντο ασπρόμαυρο, Απόδραση ΤΤ41, Επικίνδυνη πτήση) που ενισχύουν την ένταση της σύνθεσης κι ενδυναμώνουν το αναδυόμενο συναίσθημα. Ταυτόχρονα, οι απότομες περίοδοι βρίσκουν το ταίρι τους στα στιχουργικά θραύσματα με τα οποία πειραματίζεται επίσης (Ενικός αριθμός, Παραγγελία στον σκηνοθέτη, Comme il faut).

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Η εικαστική της πηγάζει συνειρμικά μέσα από την αφήγηση. Δεν προσπαθεί να δημιουργήσει ένα εικαστικό στιχούργημα· αφήνει την εικόνα να αναδυθεί μέσα από την έκθεση βιωμάτων και κοινωνικών παραστάσεων, σαν σε ένα αφαιρετικό σκηνικό γεμάτο ήχους σε ένα αχρονικό συνεχές, σε ένα περιβάλλον όπου ο χρόνος μοιάζει να σταματά· η απουσία συχνά ρημάτων στην περιγραφή την καθιστά αόριστη, θολή και χωρίς χρονική συνέπεια. Το ποιητικό κάδρο μοιάζει να είναι συνεχώς σε κίνηση.

Η ποίηση της Μιχαηλίδου είναι ειλικρινής· αναμνήσεις και βιώματα αναπαρίστανται σε μία προσωπική ποίηση που εκφράζει έναν πηγαίο συναισθηματισμό. Σπάνια η πρώτη εμφάνιση ενός λογοτέχνη στην ποίηση κάνει τόση εντύπωση με τη γλώσσα και τη θεματική που μεταχειρίζεται. Ωστόσο, η ζωντάνια της ποιητικής παρουσίας της Αρτέμιδος Μιχαηλίδου, αφήνει ελπίδες για μία δημιουργική παρουσία στα ελληνικά γράμματα μέσα από την πειραματική διάθεση, τη φυσικότητα της γλώσσας και την πολυεπίπεδη θεματική των συνθέσεων της.

Ακολουθήστε μας

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

Η φλόγα της Ελεγκάντι, της Χριστίνας Ψύλλα

«Είμαι η Ελίζ Γουάιτ. Είμαι το απαγορευμένο, ο μύθος σας, και θα διεκδικήσω τη θέση μου σε αυτόν τον κόσμο». Έτσι συστήνει την ηρωίδα της στο αναγνωστικό κοινό η Χριστίνα Ψύλλα, η οποία, με το συγγραφικό της ντεμπούτο Η φλόγα της Ελεγκάντι, διεκδικεί επάξια μια θέση...

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Πύρινη κόλαση – (Στέλλα Άνταμς #2), της Κικής Τσιλιγγερίδου

Ο Αλέξανδρος Κορρές, δημοσιογράφος και παρουσιαστής στη μεσημεριανή τηλεοπτική ζώνη, βρίσκεται δολοφονημένος, βασανισμένος και φριχτά ακρωτηριασμένος στο διαμέρισμά του στον Λυκαβηττό. Τι θέλει να δείξει ο δολοφόνος με τον τρόπο που τοποθέτησε το θύμα αφού αφαίρεσε τη...

Το Τζόκερ, της Μαργαρίτας Αλευρίδη

Το Τζόκερ, της Μαργαρίτας Αλευρίδη

Η Σοφία Πετρίδη, που η ζωή της είναι τελματωμένη και κατ’ εκείνη αποτυχημένη, παιδί κλασικής μεσοαστικής οικογένειας, βλέπει ένα προφητικό όνειρο που της δείχνει κάποιους αριθμούς. Μήπως είναι τα νούμερα του Τζόκερ; Σπεύδει λοιπόν και καταθέτει το δελτίο της. Θα...

Μυστήριο στην Καραϊβική, της Agatha Christie

Μυστήριο στην Καραϊβική, της Agatha Christie

Η μις Μαρπλ δεν ευχαριστιέται τις διακοπές της στην Καραϊβική κι ας είναι δώρο του ανιψιού της, Ρέιμοντ Γουέστ, ώσπου η φλυαρία του ταγματάρχη Πάλγκρεϊβ για έναν δολοφόνο που εξακολουθεί να μένει ασύλληπτος της κεντρίζει το ενδιαφέρον. Την επόμενη μέρα ο ταγματάρχης...

Στην ωραία Ελένη μας

Στην ωραία Ελένη μας

Στην ωραία Ελένη μας -Στη μνήμη της συμμαθήτριας Ελένης Μ.-    Γλυκούλα και ονειρική,  οι δυο σε ένα θρανίο.  Δεν ήσουν καν ομηρική,  μα άγγιζες το Θείο.    Δεν ήσουνα του Μενελά*, βασίλισσα της Σπάρτης.  χωριατοπούλα, που γελά  και τη γελάει ο Μάρτης....

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Στην ωραία Ελένη μας

Στην ωραία Ελένη μας

Στην ωραία Ελένη μας -Στη μνήμη της συμμαθήτριας Ελένης Μ.-    Γλυκούλα και ονειρική,  οι δυο σε ένα θρανίο.  Δεν ήσουν καν ομηρική,  μα άγγιζες το Θείο.    Δεν ήσουνα του Μενελά*, βασίλισσα της Σπάρτης.  χωριατοπούλα, που γελά  και τη γελάει ο Μάρτης....

Η αρένα

Η αρένα

Είμαστε όλοι σε μια αρένα, όπου τέρατα κάθε λογής ορμάνε. Το κοινό ζητωκραυγάζει με την πρώτη σταγόνα αίματος, με το πρώτο σημάδι ήττας. Κρατώντας ένα μικρό σπαθί τι να καταφέρεις; Εχθροί τέτοιας ρώμης πάντα κερδίζουν. Ποιος ο λόγος να αγωνίζεσαι; Ποιος ο λόγος να...

Κίνητρο Χ, του Stefan Ahnhem

Κίνητρο Χ, του Stefan Ahnhem

Το Κίνητρο Χ είναι το τέταρτο βιβλίο του Stefan Ahnhem με ήρωα τον αστυνομικό Φάμπιαν Ρισκ και τους συναδέλφους του στο αστυνομικό τμήμα του Χέλσινμποργκ. Η αστυνομία έρχεται αντιμέτωπη με ταυτόχρονα, φαινομενικά ασύνδετα μεταξύ τους εγκλήματα, που όμως απαιτούν όλη...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου