Στο θεραπευτήριο της ποίησης

11.09.2015

Χάρης Μιχαλόπουλος
Μανδραγόρας
ISBN: 978-960-592-002-9

Αν η ποίηση είναι καλλιτεχνική ελευθερία, τότε ο ποιητής είναι κάποιος για τον οποίο το απραγματοποίητο συνυπάρχει με το πραγματικό, η παιδικότητα δύναται να ζει μέσα σε ένα ρυτιδιασμένο σώμα, η φαντασία να ανθίζει μέσα σε ένα ερειπωμένο κι απάνθρωπο κοινωνικό περιβάλλον και το όνειρο να είναι πολύχρωμο μέσα στο τσιμεντένιο αστικό τοπίο. Παραφράζοντας δε τον Valery[1] θα λέγαμε ότι αν ο πεζός λόγος είναι η οδός της λογικής, ο ποιητικός είναι η ανταρσία του συναισθήματος στο μονοπάτι της επανάστασης ενάντια στην υποταγή στην καθημερινότητα.

Υπό ένα τέτοιο σκεπτικό όμως η ποίηση οφείλει να είναι ανοιχτή, να μιλά για την ίδια την κοινωνία και τον Άνθρωπο, να εκφράζει καλλιτεχνικά τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις και τα βιώματα μέσα από τη δύναμη της γλώσσας και -ίσως- των εικόνων. Και αυτό ακριβώς τη δύσκολη ατραπό ακολουθεί ο Χάρης Μιχαλόπουλος, με τη νέα ποιητική του συλλογή[2] «δεν έρχονται» (Μανδραγόρας, 2015).

 

Πρόκειται για μία εξωστρεφή ποίηση, πλούσια σε εικόνες κοινωνικών παραστάσεων (γιορτές, στρατιωτική θητεία, αστικό τοπίο). Κοινωνικά στιγμιότυπα ανασυντίθενται -μερικώς ή σε όλο το ποίημα- λειτουργώντας ως αφορμή ώστε να εκφράσει ο δημιουργός τις κοινωνικές και υπαρξιακές του αγωνίες.

Από τη συλλογή συνολικά διαχέεται ένα συναίσθημα ισορροπημένης λύπης με μία λανθάνουσα καυστική διάθεση. Δίχως οξύνσεις ο Μιχαλόπουλος ποιεί πάνω σε μία ελεγχόμενη και ήπια συναισθηματικότητα. Αποφεύγει την ένταση επιμένοντας στην αρμονική σύνδεση της εικόνας με τη γλώσσα υπηρετώντας και τα δύο το συναίσθημα, ώστε εκείνο να τροφοδοτήσει τη λογική. Άλλωστε, σε έναν παράλογο κόσμο, μόνο το συναίσθημα μπορεί να ενδυναμώσει τη λογική.

Με επιρροές από τον υπερρεαλισμό, κυρίως στον εικονοπλαστικό δυναμισμό και τη συνειρμική σύνδεση, ανασυνθέτει το κοινωνικό περιβάλλον και να μιλά για τον έρωτα, την πολιτική, την ποίηση, τη γλώσσα, τα νοσοκομεία κλπ.

Το ποιητικό κανναβάτσο του Μιχαλόπουλου είναι πλούσιο σε εικόνες καθημερινότητας. Άλλοτε πρόκειται για θολές και θραυσματικές παραστάσεις (ουρανοξύστες, δεν έρχονται, …θερινής νυκτός, μεταξοσκώληκες) που εντείνουν το συναίσθημα της απόγνωσης κι άλλες φορές διαυγέστερες και πλούσιες σε ήχο και κίνηση (εξ αδιαιρέτου, θεραπευτήριον "ελπίς", λεωφόρος ηρώων, θητεία, νανούρισμα).

Η εικονοπλαστική δεινότητα του Μιχαλόπουλου αναδεικνύεται από τη λιτή έκφραση. Η αποφθεγματικού τύπου γλώσσα του με την περιορισμένη χρήση επιθέτων, διανθίζεται με γραμματολογικά λογοπαίγνια. Η κεντρικότητα των ρημάτων, σε ένα ύφος απαλλαγμένο από περιττά στοιχεία, προσδίδει το δικό του ρυθμό και κάνει το συναίσθημα της θλίψης να ρέει απρόσκοπτα πλάι σε μια σκιώδη ειρωνεία και έναν βουβό πόνο κι απογοήτευση.

Ακόμα και η ποικιλία των ποιητικών υποκειμένων υπηρετεί το κοινό συναίσθημα. Εξαιρώντας στα ερωτικά ποιήματα, τα δύο πρώτα γραμματικά πρόσωπα, το πρώτο ενικό στις άλλες συνθέσεις διατηρεί μία συλλογική υπόσταση διαμορφώνοντας έτσι ένα φενάκη εξομολογητικό ύφος. Αναλόγως, το β΄ ενικό συνήθως είναι αοριστολογικό, ταυτιζόμενο στην ουσία με το κοινωνικό "εμείς", όπως και φυσικά και το α΄ πληθυντικό. Το γ΄ πρόσωπο -πιο αφηγηματικό- δίνει μία αντικειμενική διάσταση πλάι σε συνθέσεις δίχως ανθρώπινο υποκείμενο.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Η ποίηση του Μιχαλόπουλου παρά τις υπαρξιακές τροφοδοτήσεις της, παραμένει κοινωνική. Ξεπερνά το άτομο και στρέφει το βλέμμα της στον κοινωνικό -τεχνητό ή έμψυχο- περίγυρο. Απέναντι στο ιεραρχικό και κατακτητικό "εγώ" αντιτείνει την ισχύ των αισθήσεων και των συναισθημάτων. Και από το θυμικό τελικά ενισχύεται ο στοχασμός μέσα από ένα νοητικό πλέγμα αλληλεπιδράσεων. Για αυτό τελικά και η ποίηση αποτελεί την αναγκαία "θεραπευτική αγωγή" απέναντι στη στωικότητα της εποχής μας.

_____________________

[1] Paul Valery  «ο πεζός λόγος είναι το περπάτημα της σκέψης, η ποίηση είναι ο χορός».

[2] Ο Χάρης Μιχαλόπουλος έχει εκδώσει προηγουμένως τις συλλογές: «Πιο νύχτα» (Μανδραγόρας, 2007) και «Γεωγραφία δωματίου» (Στοχαστής, 2000).

Ακολουθήστε μας

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Η κουρελού, του Τάκη Γεράρδη

Τριάντα οχτώ  μικρές και μεγάλες ιστορίες, κατά κύριο λόγο αυτοβιογραφικές, μας χαρίζει στο νέο του βιβλίο ο Τάκης Γεράρδης. Διηγήματα τα χαρακτηρίζει εκείνος, ψηφίδες ζωής θα τα αποκαλέσω εγώ, μιας και πρόκειται για αναμνήσεις, βιώματα, ακούσματα από την πολυκύμαντη...

O κόσμος μας

O κόσμος μας

Πόσο μικρή στα αλήθεια, μοιάζει η ζωή; Πόσο ασύστολα, παλεύει με τον χρόνο; σαν συμπυκνώνεται, σε μια μόνο στιγμή σε ένα παιχνίδι, που σε βρίσκει πάντα μόνο.   Πόσο μικρός μοιάζει ο κόσμος μας, αλήθεια;  σε ένα σύμπαν που ατέλειωτο φαντάζει όταν το συναίσθημα,...

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Άνταμ Τολέντο: Καρδιά μου θυμήσου να γυρίσεις σπίτι νωρίς

Μπορείς να με λες Αδάμ ή ό, τι σου αρέσει Λέω στον φίλο μου Ρούμπιν στο όνειρό μου   Ξέρεις τι εννοώ Ρούμπιν Δώσε μου την εντολή σου Δώσε μου τις παραγγελίες σου   Είμαστε και τα δύο παιχνιδιάρικα παιδιά που συμπεριφέρονται σαν ενήλικες που θέλουν να γίνουν διάσημοι...

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ο θάνατος του 007, του Anthony Horowitz

Ακόμα κι αν κάποιος δεν είναι φανατικός αναγνώστης του Ian Fleming και οπαδός του πιο διάσημου μυστικού πράκτορα στον κόσμο, ένα βιβλίο με τίτλο Ο θάνατος του 007 αποκλείεται να μην του τραβήξει το ενδιαφέρον. Ο συγγραφέας Anthony Horowitz αποδέχεται την...

Αμείωτη ταλάντωση

Αμείωτη ταλάντωση

Και σιγανά είπε: «Είμαι λυπημένη Έχω κατάθλιψη Χρειάζομαι βοήθεια  την χρειάζομαι τώρα Γιατί είμαι εδώ πνιγμένη  Σε μία θάλασσα από ατυχή συμβάντα  και λάθος υποθέσεις Τη θεραπεύεις; Αυτή την έλλειψη γνώσεων που κυλά στα δικά μου  τα γονίδια Τη μαγεύεις; Την μάζωξη...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Αμείωτη ταλάντωση

Αμείωτη ταλάντωση

Και σιγανά είπε: «Είμαι λυπημένη Έχω κατάθλιψη Χρειάζομαι βοήθεια  την χρειάζομαι τώρα Γιατί είμαι εδώ πνιγμένη  Σε μία θάλασσα από ατυχή συμβάντα  και λάθος υποθέσεις Τη θεραπεύεις; Αυτή την έλλειψη γνώσεων που κυλά στα δικά μου  τα γονίδια Τη μαγεύεις; Την μάζωξη...

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

Ταξιδεύοντας, της Εύης Ρούτουλα

- γράφει η Βάλια Καραμάνου - Πρόκειται για ένα οδοιπορικό σε οχτώ διαφορετικούς προορισμούς, ο καθένας με τον δικό του ξεχωριστό χαρακτήρα, αλλά όλοι μαζί ταυτόχρονα αποτελούν ένα μεγάλο εξωτικό ταξίδι για τον αναγνώστη. Ουσιαστικά, περιγράφεται με απλή γλώσσα και...

Εν συντομία

Εν συντομία

Σκηνοθετούσε τη ζωή αρνιόταν την ανατομία του χρόνου ερωτοτροπούσε με τα προσωποποιημένα όνειρα βάδιζε πάνω σε θραύσματα νεκρών τρεφόταν με άγριο ρεαλισμό αγαπούσε τις πληγές των εβένινων πλασμάτων μετρούσε τις γραμμές του πεπρωμένου πάντα κατέληγαν σε θηλιές άγγιζε...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου