Στο θεραπευτήριο της ποίησης

11.09.2015

Χάρης Μιχαλόπουλος
Μανδραγόρας
ISBN: 978-960-592-002-9

Αν η ποίηση είναι καλλιτεχνική ελευθερία, τότε ο ποιητής είναι κάποιος για τον οποίο το απραγματοποίητο συνυπάρχει με το πραγματικό, η παιδικότητα δύναται να ζει μέσα σε ένα ρυτιδιασμένο σώμα, η φαντασία να ανθίζει μέσα σε ένα ερειπωμένο κι απάνθρωπο κοινωνικό περιβάλλον και το όνειρο να είναι πολύχρωμο μέσα στο τσιμεντένιο αστικό τοπίο. Παραφράζοντας δε τον Valery[1] θα λέγαμε ότι αν ο πεζός λόγος είναι η οδός της λογικής, ο ποιητικός είναι η ανταρσία του συναισθήματος στο μονοπάτι της επανάστασης ενάντια στην υποταγή στην καθημερινότητα.

Υπό ένα τέτοιο σκεπτικό όμως η ποίηση οφείλει να είναι ανοιχτή, να μιλά για την ίδια την κοινωνία και τον Άνθρωπο, να εκφράζει καλλιτεχνικά τις προσλαμβάνουσες παραστάσεις και τα βιώματα μέσα από τη δύναμη της γλώσσας και -ίσως- των εικόνων. Και αυτό ακριβώς τη δύσκολη ατραπό ακολουθεί ο Χάρης Μιχαλόπουλος, με τη νέα ποιητική του συλλογή[2] «δεν έρχονται» (Μανδραγόρας, 2015).

 

Πρόκειται για μία εξωστρεφή ποίηση, πλούσια σε εικόνες κοινωνικών παραστάσεων (γιορτές, στρατιωτική θητεία, αστικό τοπίο). Κοινωνικά στιγμιότυπα ανασυντίθενται -μερικώς ή σε όλο το ποίημα- λειτουργώντας ως αφορμή ώστε να εκφράσει ο δημιουργός τις κοινωνικές και υπαρξιακές του αγωνίες.

Από τη συλλογή συνολικά διαχέεται ένα συναίσθημα ισορροπημένης λύπης με μία λανθάνουσα καυστική διάθεση. Δίχως οξύνσεις ο Μιχαλόπουλος ποιεί πάνω σε μία ελεγχόμενη και ήπια συναισθηματικότητα. Αποφεύγει την ένταση επιμένοντας στην αρμονική σύνδεση της εικόνας με τη γλώσσα υπηρετώντας και τα δύο το συναίσθημα, ώστε εκείνο να τροφοδοτήσει τη λογική. Άλλωστε, σε έναν παράλογο κόσμο, μόνο το συναίσθημα μπορεί να ενδυναμώσει τη λογική.

Με επιρροές από τον υπερρεαλισμό, κυρίως στον εικονοπλαστικό δυναμισμό και τη συνειρμική σύνδεση, ανασυνθέτει το κοινωνικό περιβάλλον και να μιλά για τον έρωτα, την πολιτική, την ποίηση, τη γλώσσα, τα νοσοκομεία κλπ.

Το ποιητικό κανναβάτσο του Μιχαλόπουλου είναι πλούσιο σε εικόνες καθημερινότητας. Άλλοτε πρόκειται για θολές και θραυσματικές παραστάσεις (ουρανοξύστες, δεν έρχονται, …θερινής νυκτός, μεταξοσκώληκες) που εντείνουν το συναίσθημα της απόγνωσης κι άλλες φορές διαυγέστερες και πλούσιες σε ήχο και κίνηση (εξ αδιαιρέτου, θεραπευτήριον "ελπίς", λεωφόρος ηρώων, θητεία, νανούρισμα).

Η εικονοπλαστική δεινότητα του Μιχαλόπουλου αναδεικνύεται από τη λιτή έκφραση. Η αποφθεγματικού τύπου γλώσσα του με την περιορισμένη χρήση επιθέτων, διανθίζεται με γραμματολογικά λογοπαίγνια. Η κεντρικότητα των ρημάτων, σε ένα ύφος απαλλαγμένο από περιττά στοιχεία, προσδίδει το δικό του ρυθμό και κάνει το συναίσθημα της θλίψης να ρέει απρόσκοπτα πλάι σε μια σκιώδη ειρωνεία και έναν βουβό πόνο κι απογοήτευση.

Ακόμα και η ποικιλία των ποιητικών υποκειμένων υπηρετεί το κοινό συναίσθημα. Εξαιρώντας στα ερωτικά ποιήματα, τα δύο πρώτα γραμματικά πρόσωπα, το πρώτο ενικό στις άλλες συνθέσεις διατηρεί μία συλλογική υπόσταση διαμορφώνοντας έτσι ένα φενάκη εξομολογητικό ύφος. Αναλόγως, το β΄ ενικό συνήθως είναι αοριστολογικό, ταυτιζόμενο στην ουσία με το κοινωνικό "εμείς", όπως και φυσικά και το α΄ πληθυντικό. Το γ΄ πρόσωπο -πιο αφηγηματικό- δίνει μία αντικειμενική διάσταση πλάι σε συνθέσεις δίχως ανθρώπινο υποκείμενο.

Η ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα" στο cosmotebooks ή το myebooks.gr

Η ποίηση του Μιχαλόπουλου παρά τις υπαρξιακές τροφοδοτήσεις της, παραμένει κοινωνική. Ξεπερνά το άτομο και στρέφει το βλέμμα της στον κοινωνικό -τεχνητό ή έμψυχο- περίγυρο. Απέναντι στο ιεραρχικό και κατακτητικό "εγώ" αντιτείνει την ισχύ των αισθήσεων και των συναισθημάτων. Και από το θυμικό τελικά ενισχύεται ο στοχασμός μέσα από ένα νοητικό πλέγμα αλληλεπιδράσεων. Για αυτό τελικά και η ποίηση αποτελεί την αναγκαία "θεραπευτική αγωγή" απέναντι στη στωικότητα της εποχής μας.

_____________________

[1] Paul Valery  «ο πεζός λόγος είναι το περπάτημα της σκέψης, η ποίηση είναι ο χορός».

[2] Ο Χάρης Μιχαλόπουλος έχει εκδώσει προηγουμένως τις συλλογές: «Πιο νύχτα» (Μανδραγόρας, 2007) και «Γεωγραφία δωματίου» (Στοχαστής, 2000).

Ακολουθήστε μας

Σταυρούλα Φραγκουδάκη – “Μια Λέξη Μόνο”

Σταυρούλα Φραγκουδάκη – “Μια Λέξη Μόνο”

  "Μια Λέξη Μόνο" Σταυρούλα Φραγκουδάκη  Ποιητική Συλλογή Εκδόσεις: Μπαρτζουλιάνος Ι. Ηλίας, Αθήνα ISBN: 978-618-5587-00-0 - Βιβλιοκριτική - Κείμενο: Γρηγόρης Σκιαδάς - Η ποιητική συλλογή της Σταυρούλας Φραγκουδάκη “Μια Λέξη Μόνο” περιλαμβάνει 40 ποιήματα τα...

Κάποτε στο Μαρόκο, της Αντιγόνης Γκούρα

Κάποτε στο Μαρόκο, της Αντιγόνης Γκούρα

γράφει η Κατερίνα Σιδέρη - Η Αντιγόνη Γκούρα, ένα μικρό βιογραφικό της οποίας θα βρείτε στο τέλος του άρθρου, μέσα από το πρώτο της βιβλίο «Κάποτε στο Μαρόκο», μας παρασέρνει νοερά και να μας προσθέτει συνταξιδιώτες των πρωταγωνιστών στο υπέροχο, μαγευτικό και...

Ο χρόνος κι ο καιρός

Ο χρόνος κι ο καιρός

Πέρασε τώρα ο καιρός να μην φοβάσαι κι αυτό το μούδιασμα  του πόνου που θυμάσαι μια ζάλη είναι, π’ αντιστέκεται στην σκέψη   Πέρασε τώρα ο καιρός να μην γκρινιάξεις τον εαυτό σου ερειπωμένο να κοιτάξεις αν χρειαστεί, δωσ’ του μια ανάμνηση να παίξει   Γιατί...

Acqua

Acqua

Η θάλασσα σκοπός γι’ αυτούς που δεν φοβούνται Ν’ αγγίξουν τον βυθό κι ας μην ξαναγυρίσουν Στην έρημη ακτή τα πάντα λησμονιούνται  Ο βράχος πάπλωμα σκληρό Η άμμος το σεντόνι  Αέρας που σφυρά στ’ αυτιά Τις σκέψεις σου σαρώνει  Οι γλάροι που πετούν ψηλά Τα κύματα κοιτάνε...

Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο, του Αντώνη Ζαρίντα

Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο, του Αντώνη Ζαρίντα

Η Κοσμόπολη, μια πόλη με πολλούς ανθρώπους και πολλά καλώδια που τους ένωναν όλους κινδυνεύει να βυθιστεί. Οι κάτοικοί της περνούν καθημερινά ατέλειωτες ώρες με τα κινητά τους και την τηλεόραση. Έτσι η Κοσμόπολη θα βουλιάξει από το βάρος των πληροφοριών! Υπάρχει άραγε...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο, του Αντώνη Ζαρίντα

Οι ερωτήσεις που θα αλλάξουν τον κόσμο, του Αντώνη Ζαρίντα

Η Κοσμόπολη, μια πόλη με πολλούς ανθρώπους και πολλά καλώδια που τους ένωναν όλους κινδυνεύει να βυθιστεί. Οι κάτοικοί της περνούν καθημερινά ατέλειωτες ώρες με τα κινητά τους και την τηλεόραση. Έτσι η Κοσμόπολη θα βουλιάξει από το βάρος των πληροφοριών! Υπάρχει άραγε...

Ο κοσμικός ταξιδιώτης

Ο κοσμικός ταξιδιώτης

Στο στέρφο αμπέλι φύσηξε κρύος ο βοριάς, την ώρα του φωτός της τελευταίας αχτίδας. Ματιά υγρή, από ταξίδι, θαρρώ, πως έρχεται μακρύ,  ξανθή˙ στο χρώμα της σταφίδας.   Ο ξένος ψάχνει για μια γη, στάση να κάνει… λίγη θαλπωρή…  Της ιστορίας το κουβάρι του σα...

Monty

Monty

Εγώ που σ' αγαπώ σου υπόσχομαι να τρέξω αν τύχει και προσέξω πως έχεις πληγωθεί Κι η γη κι ο ουρανός δεν θα 'χουν σημασία θα ‘ναι χωρίς αξία μάρτυς μου ο Θεός   Εγώ που σ' αγαπώ αν χρειαστεί θα διώξω του ουρανού το τόξο το φως θα παραβγώ Σε μια σταλαγματιά θα...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου