Select Page

σύγχρονη ποίηση με ρίζες στη μαντινάδα

σύγχρονη ποίηση με ρίζες στη μαντινάδα

Ηλιάννα Λυκούδη
Γαβριηλίδης
ISBN: 978-960-576-501-9

Η σύνδεση της λογοτεχνικής λαϊκής παράδοσης με τη σύγχρονη δημιουργία αν και φαντάζει αυτονόητη, συχνά προσπερνάται αγόγγυστα από τους σύγχρονους δημιουργούς που πειραματίζονται με άλλες φόρμες. Και δεν είναι μόνο η αλλαγή του στιχουργικού περιβάλλοντος, αλλά και συχνά η εγκατάλειψη ποιοτικών στοιχείων της παράδοσης. Σπάνια δημιουργοί, πέραν ορισμένων προσπαθειών ανάδειξης της -τοπικής ή εθνικής- παράδοσης (δημοτικό τραγούδι, κυπριακό, λιανοτράγουδα κλπ) στην τοπική διάλεκτο, προσπαθούν να συνενώσουν τα τόσα διαφορετικά ήδη: τη λαϊκή με τη σύγχρονη ποίηση. Και φυσικά δεν είναι κάτι εύκολο.

Και φυσικά η δημιουργική ενασχόληση με παραδοσιακές φόρμες, πάντα επιφέρει αλλαγές, νεωτερισμούς, ως εξελικτικό στάδιο. Παρά τις διαμαρτυρίες των οπαδών της στασιμότητας των παραδοσιακών ειδών (πόσο ξεχνούν την καινοτομία του Θέσπη), κάθε καλλιτεχνικό είδος, όταν ξεφεύγει από τη λαϊκή/συλλογική δημιουργία, θα έχει στοιχεία νεωτερισμών (από το γλώσσα, το στίχο, την εικαστική, το μήνυμα).

Τέτοιους μικρούς νεωτερισμούς, εισάγει, στην κρητική μαντινάδα και η Ηλιάννα Λυκούδη με την τελευταία της ποιητική συλλογή, «Θυμάμαι» (Γαβριηλίδης, 2016) με συνθέσεις έμμετρες και ομοιοκατάληκτες. Θα λέγαμε ότι πρόκειται για μικρά τραγούδια με ρομαντική διάθεση που ενισχύεται από έναν ιδιαίτερο λυρισμό, φυσιολατρικά χαρακτηριστικά και μία γλώσσα καθημερινή με στίγματα της κρητικής διαλέκτου.

Η Λυκούδη οικοδομεί τις "ωδές" της στα θεμέλια της τοπικής λογοτεχνικής παράδοσης και τις μαντινάδες· μόλο που  αποφεύγει σε πρώτη ανάγνωση να ονομάσει τις συνθέσεις της έτσι, ο υπότιτλος «της Κρήτης τα ποιήματα» κατευθύνει τον αναγνώστη. Ακόμα και οι εισαγωγικές των ενοτήτων συνθέσεις, οι οποίες ξεφεύγουν σε μέγεθος από τη σταθερά του οκτάστιχου, ακολουθούν την ίδια μετρική και μοιάζουν με θρυμματισμένες μαντινάδες. Εξάλλου, τόσο η μουσικότητα του στίχου όσο και ο ρυθμός του έχουν ευθεία ρίζα στην κρητική παράδοση.

Ωστόσο, η δημιουργός αναδημιουργεί την παραδοσιακή φόρμα με τη λιτότητα της εκφραστικής της και τη φρεσκάδα του  λόγου της που διανθίζεται με ένα πηγαίο συναίσθημα, ενώ παρατηρούνται στοιχεία έκπληξης κι ανατροπών. Ένας λανθάνων δυναμισμός πηγάζει μέσα από τη μελωδικότητα του στίχου και το λυρικό της ρυθμικό λόγο που αναδύεται από το χαρτί για να αγκαλιάζει με φθογγικές νότες τον αναγνώστη/ακροατή.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Το φυσικό στοιχείο ενσωματώνεται αβίαστα στο στίχο. Δεν αποτελεί ποιοτικά ένα εξωτερικό εισαγόμενο στοιχείο (παρομοίωση ή μεταφορά), αλλά αναπόσπαστο στιχουργικά βίωμα που συμβάλλει καταλυτικά με τη λιτότητα του τραγουδιού στην εικαστική του. Άλλωστε, το ίδιο φαινόμενο απαντάται και στην ποίηση της περιφέρειας γενικότερα[1].

Βέβαια το βιωματικό δέσιμο του φυσικού με το ποιητικό συμβάλλει τόσο στη διάχυση του συναισθήματος με την αναλογία που δημιουργεί όσο και εικαστικά καθώς το δίστροφο ωδικό κάδρο της γεμίζει με εικόνες γεμάτες κίνηση, φυσική αγριότητα και χρωματισμούς. Η εισαγωγή τούτη του φυσικού πέρα από το ρομαντικό -μεσογειακό- χαρακτήρα που διαποτίζει τη στιχουργική της, συνδέεται άμεσα με το λυρικό στοιχείο στην παραδοσιακή ποίηση.

Η θάλασσα, ο αέρας με τη βροχή και τον ουρανό και τα στοιχεία της χλωρίδας αποτελούν δομικά υλικά τούτου του ενσωματωμένου φυσικού στοιχείου ώστε να "τραγουδήσει" για τον έρωτα και τη μοναξιά. Ακόμα όμως κι αν η θεματική της μένει σταθερά στα δύο τούτα, χωρίς να εισάγει άλλα υπαρξιακά ή κοινωνικά ζητήματα, προσφέρει μία νότα ζωντάνιας και νεωτερισμού στην μαντινάδα.

________________
[1] βλ. Δήμος Χλωπτσιούδης, Προσεγγίζοντας την ποίηση της περιφέρειας, μία προμελέτη, vakxikon, τεύχ. 34 (Ιούνιος 2016).

 

Επιμέλεια κειμένου

Δήμος Χλωπτσιούδης

Ο Δήμος Χλωπτσιούδης είναι φιλόλογος και ποιητής. Γράφει δοκίμια και κριτικές ποίησης παρακολουθώντας τις νέες τάσεις στην Τέχνη. Ασχολείται με επιμέλειες κειμένων και εκδόσεων. Έχει συγγράψει ιστορικές και κοινωνικές μελέτες. Άρθρα (πολιτικά, εκπαιδευτικά, λογοτεχνικά) του δημοσιεύονται στο site tovivlio.net, στο tvxs.gr, στα "Ενθέματα" της Κυριακάτικης Αυγής κ.ά. Έχουν εκδοθεί οι ποιητικές συλλογές: «η οργή της πεταλούδας» (2013), «κατάστιχα» (2014) και «ακατάλληλο» (2016). Έχει συγγράψει τα πολιτικά δοκίμια βιβλία «η δημαγωγία της δημοκρατίας» (2009), «Τοπική Αυτοδιοίκηση, προοπτικές ανάπτυξης των τοπικών κοινωνιών» (δοκιμιακή μελέτη, 2011), και «η μεσαία τάξη στην αγχόνη της κρίσης» (2014). Επίσης, έχει εκδόσει τη συλλογή κοινωνικών δοκιμίων «7 δοκίμια» (2013).

1 σχόλιο

Υποβολή σχολίου

Ακολουθήστε μας!

Follows

Εγγραφείτε στο newsletter

Εκδηλώσεις

Παρουσίαση του βιβλίου «Λίγες και μία νύχτες»

Παρουσίαση του βιβλίου «Λίγες και μία νύχτες»

28.07.2017, 9:00μμ – 28.07.2017, 10:00μμ

Μύλος Ιερισσού

Ο Πολιτιστικός Σύλλογος Ιερισσού «Κλειγένης» και οι Εκδόσεις Πατάκη σας προσκαλούν την Παρασκευή 28 Ιουλίου 2017 στις 21.00 στoν Μύλο Ιερισσού, στην παρουσίαση του νέου βιβλίου του Ισίδωρου Ζουργού «Λίγες και μία νύχτες».

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι:
Λένα Οφλίδη, φιλόλογος
Βαγγελιώ Μπαλτζή, φιλόλογος

Θα ακολουθήσει μουσική βραδιά.

Βρείτε το βιβλίο εδώ: bit.ly/2mVgKg9ΠερισσότεραΛιγότερα

Ο Δημήτρης Τσίοδρας στη Χαλκιδική

Ο Δημήτρης Τσίοδρας στη Χαλκιδική

28.07.2017, 9:00μμ – 28.07.2017, 9:00μμ

Άφυτος Χαλκιδικής Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας, η Κοινότητα Αφύτου και το βιβλιοπωλείο Οιωνός σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Ευρωπατριωτισμός ή Εθνοκεντρισμοί του συγγραφέα Δημήτρη Τσιόδρα. Σας περιμένουμε την Παρασκευή 28 Ιουλίου, στις 21:00, στην οικία του Κλεάνθη Βαλαρούτσου στην Άφυτο Χαλκιδικής.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Μαρία Σπυράκη και ο Κώστας Χρυσόγονος, ευρωβουλευτές, και ο συγγραφέας.
Την εκδήλωση θα συντονίσει η Μαρία Καραθανάση, δικηγόρος.
ΠερισσότεραΛιγότερα

4 ενδιαφέρθηκαν  ·  1 θα πάνε
Έρη Ρίτσου | Ο νεκρός δολοφονήθηκε (Σάμος)

Έρη Ρίτσου | Ο νεκρός δολοφονήθηκε (Σάμος)

2.08.2017, 8:00μμ – 2.08.2017, 9:00μμ

Βιβλιοθήκη Πανεπιστημίου Αιγαίου

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και το βιβλιοπωλείο ΚΑΡΑΣΤΑΘΗ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου της Έρης Ρίτσου

Ο ΝΕΚΡΟΣ ΔΟΛΟΦΟΝΗΘΗΚΕ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8633

στον αύλειο χώρο της Βιβλιοθήκης Πανεπιστημίου Αιγαίου, Χατζηγιάννειο Κτίριο, Βλιάμου 21, Νέο Καρλόβασι, Σάμος.

Για το βιβλίο θα μιλήσουν οι συγγραφείς Έλσα Χίου και Έλενα Χουσνή.

Η Έρη Ρίτσου θα διαβάσει αποσπάσματα απ’ το βιβλίο.ΠερισσότεραΛιγότερα

6 ενδιαφέρθηκαν
Η Άννα Γαλανού στο Ληξούρι

Η Άννα Γαλανού στο Ληξούρι

2.08.2017, 9:00μμ – 2.08.2017, 10:00μμ

Lixouri, Kaluga Oblast, Russie
Paliki,   Χάρτης

Οι εκδόσεις Διόπτρα και το Βιβλιοπωλείο Happy House σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Άννας Γαλανού
στον προαύλιο χώρο του βιβλιοπωλείου.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η δημοσιογράφος Ελευθερία Κουλουριώτη, η εκπαιδευτικός Καλλιόπη Κρητικού και η συγγραφέας.
Ανάγνωση κειμένων και συντονισμός της εκδήλωσης από τη συγγραφέα Μαίρη Μοσχοπούλου.
Happy House
26710 92411
ΠερισσότεραΛιγότερα

2 ενδιαφέρθηκαν  ·  2 θα πάνε
Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης (Λευκωσία)

Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης (Λευκωσία)

3.08.2017, 12:30μμ – 3.08.2017, 1:00μμ

University of Nicosia
46 Makedonitissas Ave., CY-2417
Nicosia,  Nicosia, Cyprus Χάρτης

Το Πανεπιστήμιο Λευκωσίας και οι Εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση και συζήτηση

Ιωάννης Ιωαννίδης: Ο Επιστήμονας και Λογοτέχνης
www.kedros.gr/main.php?manufacturers_id=2023

Αμφιθέατρο UNESCO, Κτίριο Europa

12:30-12:35 Καλωσόρισμα
Αντώνης Πολεμίτης, Ανώτατος Εκτελεστικός Διευθυντής, Πανεπιστήμιο Λευκωσίας

12:35-12:45 «Ιωάννης Ιωαννίδης: ο Επιστήμονας»
Σπύρος Μακριδάκης, Διευθυντής Institute For the Future (IFF)
Πανεπιστήμιο Λευκωσίας, Ομότιμος Καθηγητής, INSEAD

12:45-12:55 «Ιωάννης Ιωαννίδης: ο Λογοτέχνης»
Στεφανία Παπαθεοδώρου, Λέκτορας Τεχνολογικού Πανεπιστημίου Κύπρου

12:55-13:25 Τοποθέτηση Συγγραφέα
Ιωάννης Π.Α. Ιωαννίδης, Τακτικός Καθηγητής Ιατρικής Stanford University

Ο συγγραφέας θα διαβάσει αποσπάσματα από το τελευταίο του βιβλίο,

Tractatus για την έκτη φήμη (www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8561), συζητώντας θέματα στο μεταίχμιο τέχνης και επιστήμης.

13:25-13:45 Ανοιχτή συζήτηση με το κοινό.

13:45 – 14:00 ΔεξίωσηΠερισσότεραΛιγότερα

2 ενδιαφέρθηκαν
Η Άννα Γαλανού στο Αργοστόλι!

Η Άννα Γαλανού στο Αργοστόλι!

3.08.2017, 8:00μμ – 3.08.2017, 9:00μμ

Βιβλιοπωλείο Σταματελάτου
ΛΙΘΟΣΤΡΩΤΟ 1
Argostóli,  28100 Χάρτης

Οι εκδόσεις Διόπτρα και τo βιβλιοπωλείο Σταματελάτου σας προσκαλούν στην παρουσίαση του νέου βιβλίου της Άννας Γαλανού στον χώρο του βιβλιοπωλείου.
Για το βιβλίο θα μιλήσουν η φιλόλογος Μυρσίνη Γιαννακοπούλου και η συγγραφέας. Αποσπάσματα θα διαβάσει ο Πρόεδρος του Συνδέσμου Φιλολόγων Κεφαλλονιάς – Ιθάκης Δημήτρης Ζαβιτσιάνος.
Την εκδήλωση συντονίζει η συγγραφέας Μαίρη Μοσχοπούλου.
Χαιρετισμό θα απευθύνει ο Αντιδήμαρχος Ευάγγελος Κεκάτος.

Βιβλιοπωλείο Σταματελάτος
Λιθόστρωτο 1, Αργοστόλι
2671022918ΠερισσότεραΛιγότερα

2 ενδιαφέρθηκαν  ·  3 θα πάνε
Τάκης Γεράρδης | Το καμίνι (Νεάπολη Λακωνίας)

Τάκης Γεράρδης | Το καμίνι (Νεάπολη Λακωνίας)

9.08.2017, 8:30μμ – 9.08.2017, 9:30μμ

Limira Mare Hotel
Akti Vion 186
Neápolis,  23053 Χάρτης

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ και ο Σύνδεσμος Αγιονικολαϊτών «Ο κάβο Μαλλιάς» σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Τάκη Γεράρδη

ΤΟ ΚΑΜΙΝΙ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8628

Για το βιβλίο θα μιλήσουν η Μάρω Χαραμή, φιλόλογος και η Σοφία Δουμάνη, δικηγόρος.

Θα ακολουθήσει συζήτηση με τον συγγραφέα και στο τέλος της εκδήλωσης θα υπογράψει αντίτυπα για τους αναγνώστες.ΠερισσότεραΛιγότερα

5 ενδιαφέρθηκαν
Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Νάξος)

Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Νάξος)

18.08.2017, 8:30μμ – 18.08.2017, 9:30μμ

Θεατρικό Μουσείο Ιάκωβος Καμπανέλλης

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Ντελή

Ο ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8528

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Νίκος Λεβογιάννης, φιλόλογος, πρώην Βουλευτής.

Αποσπάσματα θα διαβάσει η Κατερίνα Σιδερή, Μέλος του ΝΟΠΠΑΠΠΠΑ.

Ο συγγραφέας θα αναφερθεί με διαφάνειες στην προϊστορική Νάξο και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό.

Τον συντονισμό της παρουσίασης θα κάνει ο δημοσιογράφος Νικόδημος Λιανός.ΠερισσότεραΛιγότερα

1 θα πάνε
Στην Φθιώτιδα η Δήμητρα Μουλαρά

Στην Φθιώτιδα η Δήμητρα Μουλαρά

19.08.2017, 7:00μμ – 19.08.2017, 7:00μμ

Δρυμαια Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας και ο Σύλλογος Απανταχού Δρυμαιωτών σάς προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Το τσαντάκι της Αλφαβήτας της Δήμητρας Μουλαρά.
Σας περιμένουμε το Σάββατο 19 Αυγούστου, στις 19:00, στον χώρο του Δημοτικού Σχολείου στη Δρυμαία Φθιώτιδας.
ΠερισσότεραΛιγότερα

10 ενδιαφέρθηκαν  ·  5 θα πάνε
Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Οικομουσείο Κoρώνου - Νάξος)

Βαγγέλης Ντελής | Ο καλλιτέχνης (Οικομουσείο Κoρώνου – Νάξος)

20.08.2017, 7:30μμ – 20.08.2017, 8:30μμ

Οικομουσείο Κoρώνου

Οι εκδόσεις ΚΕΔΡΟΣ σας προσκαλούν στην παρουσίαση του μυθιστορήματος του Βαγγέλη Ντελή

O ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ
www.kedros.gr/product_info.php?products_id=8528

Για το βιβλίο θα μιλήσει ο Νίκος Λεβογιάννης, φιλόλογος, πρώην Βουλευτής.

Αποσπάσματα θα διαβάσει η Κατερίνα Σιδερή, μέλος του ΝΟΠΠΑΠΠΠΑ.

Ο συγγραφέας θα αναφερθεί με διαφάνειες στην προϊστορική Νάξο και τον Κυκλαδικό Πολιτισμό.

Τον συντονισμό της παρουσίασης θα κάνει ο δημοσιογράφος Νικόδημος Λιανός.ΠερισσότεραΛιγότερα

Στην Ξάνθη η Δήμητρα Μουλαρά

Στην Ξάνθη η Δήμητρα Μουλαρά

8.09.2017, 7:00μμ – 8.09.2017, 7:00μμ

Palia Poli
Charsitzoglou
Xánthi,   Χάρτης

Οι εκδόσεις Μίνωας και το εκπαιδευτικό κέντρο Μεταγνώση, στο πλαίσιο του εορτασμού της Παλιάς Πόλης της Ξάνθης, σας προσκαλούν στην παρουσίαση του βιβλίου Το τσαντάκι της Αλφαβήτας της Δήμητρας Μουλαρά.
Σας περιμένουμε την Παρασκευή 8 Σεπτεμβρίου, στις 19:00, στο Θεατράκι της Κεντρικής Πλατείας Ξάνθης.
ΠερισσότεραΛιγότερα

1 ενδιαφέρθηκαν
Η Έλενα Ακρίτα στη Θεσσαλονίκη

Η Έλενα Ακρίτα στη Θεσσαλονίκη

26.09.2017, 7:30μμ – 26.09.2017, 8:30μμ

Public
Tsimiski 24
Thessaloníki,  54624 Χάρτης

Ένας φόνος μεταξύ φίλων.
Η Έλενα Ακρίτα και o Άρης Δημοκίδης παρουσιάζουν το νέο της αστυνομικό μυθιστόρημα Το Mυστικό της Mπλε Πολυκατοικίας. Το τέλειο αυτό έγκλημα θα διαπραχθεί Πέμπτη 15 Ιουνίου 2017, στις 19:30 στα Public Τσιμισκή.

Public
Τσιμισκή 24
2310 227288ΠερισσότεραΛιγότερα

237 ενδιαφέρθηκαν  ·  101 θα πάνε

Φόρτωση περισσότερων

Διαγωνισμοί σε εξέλιξη

Υποβολή συμμετοχής!

Αρχείο

Είσοδος

Pin It on Pinterest

Αν σας άρεσε...

κοινοποιήστε το στους φίλους σας!