Τα πλατινένια μυθιστορηματικά διηγήματα της Πιπλικάτση

26.11.2014

Η κοινωνία είναι οι ατομικές ιστορίες με τα δικά τους αποσπασματικά επεισόδια. Ιστορίες που συχνά αποφεύγουμε να δούμε στρέφοντας επιδεικτικά αλλού το βλέμμα μας, περιστατικά τα οποία αγνοούμε -εκούσια ή ακούσια. Αυτά τρέφουν την εξέλιξη, αυτά ορίζουν την εικόνα της. Αυτά όμως εμπλουτίζουν και τη λογοτεχνία. Σε τούτα στράφηκε και η Αλεξάνδρα Πιπλικάτση με την πρώτη της εμφάνιση στα ελληνικά γράμματα με τη συλλογή διηγημάτων «χειροπέδη από πλατίνα ( Γαβριηλίδης, 2014).

Αλεξάνδρα Πιπλικάτση
εκδόσεις "Γαβριηλίδης"

Το βιβλίο είναι ένα πλατινένιο κόσμημα, από τα λίγα, στο θησαυρό της σύγχρονης λογοτεχνικής παραγωγής. Η συλλογή της Αλεξάνδρας Πιπλικάτση αναζητά τις κρυμμένες ψηφίδες στο κοινωνικό μωσαϊκό. Διακρίνεται από έναν ριζοσπαστισμό στην αποτύπωση των ατομικών ιστοριών που αγγίζουν τη σύγχρονη αστική ηθογραφία που δίνει έμφαση στα συναισθήματα, το όνειρα και τις φαντασιώσεις των κατοίκων των πόλεων όπως αυτά διαμορφώθηκαν υλιστικά από τις κοινωνικές συνθήκες.

Η συλλογή απαρτίζεται από 4 ενότητες με 39 ανεξάρτητα επεισόδια-διηγήματα. Μικρές ιστορίες, στιγμιότυπα -σχεδόν κινηματογραφικά- μιας κοινωνίας που αναζητεί την ταυτότητά της... Το προσφυγικό δράμα συμπλέκεται με το νεοπλουτισμό, ιστορίες θυμάτων του ρατσισμού συνδέονται με τη φτώχεια των ντόπιων και τα μικρά τους δράματα... Ο υπόκοσμος δένεται με την "καλή κοινωνία", ο μετανάστης με τα προγονικά πάθη… Η σύγχρονη οικονομική κρίση διάχυτη σε όλο το βιβλίο αφήνει το αέρινο αποτύπωμά της πλάι σε περιστατικά βγαλμένα από "ασπρόμαυρες" ιστορίες της επαρχίας του ΄60.

Ιστορίες σύντομες, αποσπασματικά ορώμενες, δεμένες, θαρρείς, με μια πλατινένια χειροπέδη... Η συγγραφέας δεν αναπλάθει την κοινωνία ούτε προτείνει μία διαφορετική οδό... Φωτογραφίζει πτυχές της που συχνά αποφεύγουμε να δούμε, δεν τολμάμε να εξετάσουμε... Μια κοινωνία  η οποία τελικά καταλήγει να γίνεται μία ιδιότυπη φυλακή που ενώνει τους ανθρώπους με πλατινένιες χειροπέδες... Άνθρωποι που υποτάσσονται εκούσια στους κανόνες της, του προϊσταμένου, του συμβίου τους, άνθρωποι που υποτάσσουν ακόμα και τα όνειρά τους στις εντολές των άλλων.

 Χαρακτηριστικό των διηγημάτων της Πιπλικάτση είναι ο μικροπερίοδος λόγος. Χωρίς να επιμένει η συγγραφέας σε λεπτομέρειες, προχωρά με συνειρμική προοπτική μεταχειριζόμενη με στρατηγική όλες τις αφηγηματικές τεχνικές. Η αφήγησή της ζωντανεύει το παρελθόν της επαρχιακής ζωής και το κάνει να φαντάζει τόσο επίκαιρο. Οι σύγχρονες οικονομικές παθογένειες δείχνουν μέσα από το μυθοπλαστικό πρίσμα πόσο κοντά μας είναι τελικά το παρελθόν.

Κοινωνικά στιγμιότυπα από τον υπόκοσμο ή από τα βάσανα των μεταναστών και τα πογκρόμ που τους απειλούν καθημερινά, διοχετεύονται τόσο γρήγορα όσος ο πόνος που μεταφέρει με τη γραφή της η συγγραφέας. Άλλωστε, τα επώδυνα θέματα δεν έχουν ανάγκη από επώδυνο συγγραφικό ύφος ούτε από βερμπαλισμό.

Το αφηγηματικό υποκείμενο αλλάζει από διήγημα σε διήγημα. Έτσι, αναδεικνύεται και η ευχέρεια της Πιπλικάτση να μεταβαίνει από τον πρωτοπρόσωπο –πρωταγωνιστή- αφηγητή στον παντογνώστη, και ταυτόχρονα να μεταφέρει τον αναγνώστη από μηδενική εστίαση σε εξωτερική ή εσωτερική.

Σχεδόν όλες οι ιστορίες ξεκινούν in media res (απευθείας στην καρδιά της πλοκής). Χωρίς εισαγωγή, αμέσως εντάσσουν τον αναγνώστη στο επίκεντρο του μύθου. Οι αναγκαίες λεπτομέρειες (προϊστορία, δορυφόροι ήρωες κλπ) εμφανίζονται αργότερα με αναδρομές. Έτσι επιτυγχάνεται μια ολοζώντανη αφήγηση, αλλά και διατηρείται το ενδιαφέρον του αναγνώστη μέσα από τον πλούτο των αφηγηματικών μεθόδων. Άλλοτε αξιοποιούνται οι εγκιβωτισμοί, άλλες φορές η αναδρομική αφήγηση ή η αυτοαναφορικότητα, άλλοτε ο προϊδεασμός με τη μορφή της ροής συνείδησης.

Χαρακτηριστικό της γραφής της Πιπλικάτση είναι η κινηματογραφική αποτύπωση της πλοκής. Ο μικροπερίοδος λόγος κάνει την αφήγηση ρέουσα, όπως μια κινηματογραφική σκηνή... Η γλωσσική λιτότητα και η απλότητα των εκφραστικών μέσων καθιστούν τα διηγήματα εύληπτα και προσιτά στον αναγνώστη χωρίς να υστερούν στην εξαγωγή συναισθήματος. Οι σύντομες περίοδοι όχι μόνο επιταχύνουν την ανάγνωση και την εξέλιξη μύθου, αλλά δημιουργούν μια γραφή που διευκολύνει την πρόσληψη των εκφραζόμενων νοημάτων και ενισχύουν την οικειότητα που δημιουργεί εν γένει το συγγραφικό ύφος.

Παρά το πολύ μικρό μέγεθος των διηγημάτων, η πλοκή είναι παρούσα. Οι υπαινιγμοί, οι προϊδεασμοί και το ξαφνικό συντελούν στη δημιουργία ενός συντομότατου μυθιστορήματος, με παρελθόντα περιστατικά και δορυφορικές σκηνές. Άλλοτε η πλοκή προσομοιάζει με θεατρικά μονόπρακτα. Ολιγοπρόσωπα (μονολογικά ή διαλογικά) με σταθερό σκηνικό, θυμίζουν πράξεις σπονδυλωτού θεατρικού. Η θεατρικότητα των διαλόγων ζωντανεύουν τις ιστορίες μέσα από το βιβλίο.

Είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον ότι μεσούσης της κρίσης εμφανίζονται ολοένα και περισσότεροι συγγραφείς που αφήνουν με έντονα χρώματα το αποτύπωμά τους στα ελληνικά γράμματα. Η λογοτεχνική παραγωγή σήμερα μοιάζει (και λόγω της οικονομικής αδυναμίας) να έχει εγκαταλείψει τις τυχάρπαστες εκδόσεις και να στρέφεται σε εκείνους που πραγματικά αγαπούν το βιβλίο και παλεύουν με τις λέξεις και το μύθο.

συγγραφέας: Αλεξάνδρα Πιπιλικάτση | εκδόσεις: Γαβριηλίδης | είδος: συλλογή διηγημάτων
σελίδες: 240 | ISBN: 978-960-576-160-8 | τιμή:  13,85 €

κατεβάστε τη νέα ποιητική συλλογή του Δήμου Χλωπτσιούδη "κατάστιχα"

Ακολουθήστε μας

Γεράκια στο κλουβί, της Κωνσταντίνας Μόσχου

Γεράκια στο κλουβί, της Κωνσταντίνας Μόσχου

Μεσόγειος, 1829. 201 κατάδικοι, απατεώνες, εγκληματίες ποινικού δικαίου και διαβόητοι Έλληνες πειρατές (τα Γεράκια της Μεσογείου) οδηγούνται στο ιστιοφόρο Νόρφοκ που θα τους οδηγήσει στον τόπο της εξορίας, τη μακρινή Νότια Γη ή Terra Australis. Ανάμεσα τους βρίσκεται...

Έξυπνα ηλεκτρονικά VS Έξυπνα βιβλία, της Νικολέτας Καπίλλα

Έξυπνα ηλεκτρονικά VS Έξυπνα βιβλία, της Νικολέτας Καπίλλα

Τα βιβλία είναι παρατημένα κι εγκαταλειμμένα στα ράφια μιας σκονισμένης βιβλιοθήκης και παραπονιούνται έντονα, κάτι που θυμώνει τη σμαρτ τιβί που βρίσκεται μπροστά τους. Μιας και νιώθουν πως όλες οι έξυπνες συσκευές αποβλακώνουν και χειραγωγούν τους ανθρώπους και με...

Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’

Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’

Εκδόσεις Καστανιώτη _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Βαγγέλης Χρόνης: ‘Ποίηση 1999-2020’ «Πως νοσταλγείς ωραία καλοκαίρια που δεν έζησες. Μόνο να ονειρεύεσαι μπορείς αυτά που ίσως έλθουν» Βαγγέλης Χρόνης, ‘Νοσταλγία’   Από τις εκδόσεις Καστανιώτη, κυκλοφορούν, το...

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Ιστορίες της θάλασσας, της Καρίνας Βέρδη (επιμ.)

Η Καρίνα Βέρδη, σε συνεργασία με τον Γιώργο Δάγλα, ετοίμασαν μια συλλογή διηγημάτων με το αγαπημένο θέμα πολλών, τη θάλασσα, συγκεντρώνοντας κείμενα σκληρά και διασκεδαστικά, πρωτότυπα και διαφορετικά, που όλα μυρίζουν αλάτι και ιώδιο. Φίλοι και γνωστοί που συνδέονται...

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Το Φάκελος Καταρίνα αποτελεί τη δωδέκατη -σύμφωνα με την πρωτότυπη χρονολογική σειρά- περιπέτεια του επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, αλλά και την πρώτη ενασχόλησή του με μια από τις αποκαλούμενες «ξεχασμένες υποθέσεις», δηλαδή παλιές ανεξιχνίαστες υποθέσεις που παραμένουν...

Ακολουθήστε μας στο Google News

Ακολουθήστε μας στο Google News

Διαβάστε κι αυτά

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Φάκελος Καταρίνα, του Jorn Lier Horst

Το Φάκελος Καταρίνα αποτελεί τη δωδέκατη -σύμφωνα με την πρωτότυπη χρονολογική σειρά- περιπέτεια του επιθεωρητή Βίλιαμ Βίστιν, αλλά και την πρώτη ενασχόλησή του με μια από τις αποκαλούμενες «ξεχασμένες υποθέσεις», δηλαδή παλιές ανεξιχνίαστες υποθέσεις που παραμένουν...

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

Υπατία, του Δημήτρη Βαρβαρήγου

ΥΠΑΤΙΑ Δημήτρης Βαρβαρήγος 24 γράμματα εκδόσεις - Γράφει ο Απόστολος Τριφύλλης καθηγητής φιλόλογος στο πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου - Στο έργο του με τίτλο «Υπατία» ο Δημήτρης Βαρβαρήγος τέθηκε ενώπιον της πρόκλησης να σκιαγραφήσει μια μεγάλη μορφή των ελληνικών...

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

Με 6 κλικ, της Γιώτας Φώτου

- γράφει η Χρυσάνθη Τσιαμπαλή -   Το νεανικό μυθιστόρημα της Γιώτας Φώτου, Με 6 κλικ, εκδόσεις Ψυχογιός, κυκλοφόρησε το 2016 και η ιστορία έχει τις ρίζες της στην οικονομική κρίση που βίωσαν έντονα οι Έλληνες την περίοδο εκείνη - είχε ήδη ξεκινήσει λίγα χρόνια...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου