Το μέλλον μέσα από την εσωτερική εστίαση ενός δολοφόνου

24.05.2016

Παναγιώτης Ράμμης
κουκούτσι
ISBN: 978-618-5202-00-2

Μόλο που ο φουτουρισμός εμφανίζεται στις αρχές του Κ΄ αιώνα ως μία πρωτοπορία, ακόμα και σήμερα ασκεί ιδιαίτερη επίδραση στη σύγχρονη λογοτεχνία ως φανταστικό ή επιστημονική φαντασία. Μολονότι πλέον έχει πολλές και διαφορετικών τάσεων εκφάνσεις, αποτελεί μία συχνή επιλογή δημιουργών προκειμένου να μιλήσουν για το σήμερα.

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι πλέον το φανταστικό δεν δίνει τόση έμφαση στην τεχνολογική ανάπτυξη όσο άλλοτε, αλλά η δράση τοποθετείται σε μία πιο ρεαλιστική κοινωνία, όχι μακριά τεχνολογικά από τη σύγχρονη του δημιουργού, καθιστώντας έτσι πιο εύληπτη την αλληγορία που επιδιώκει. Σε αυτό ακριβώς το κλίμα θα εντάξουμε και την τελευταία νουβέλα του Παναγιώτη Ράμμη «η εκδίκηση και η λήθη» (κουκούτσι, 2015).

Η γραφή του Ράμμη -κινούμενη μεταξύ ποιητικής και αστυνομικής αφήγησης- δημιουργεί ένα πολυδιάστατο εκφραστικό δάπεδο. Οι λεπτομερείς περιγραφές δεν κουράζουν, αφού ισορροπούν με την αφηγηματική ταχύτητα και την πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση προσφέρει μία θεατρικότητα, που τείνει περισσότερο σε μονόλογο εκμυστήρευσης ή απομνημονευμάτων. Η ζωντάνια της δεν περιορίζεται ούτε όταν συμπλέκουν δύο πρωτοπρόσωποι αφηγητές.

Μάλιστα με την εσωτερική εστίαση (οπτική μόνο σε όσα γνωρίζουν ο ήρωας) ο συγγραφέας εντείνει την αγωνία του αναγνώστη για το ζωντανό χαρακτήρα. Η εσωτερική εστίαση διαμορφώνει και την αφηγηματική εξέλιξη του μύθου, που δεν ακολουθεί κάποια γραμμική πορεία, αλλά κινείται χρονικά μέσα από αναδρομές και εγκιβωτισμούς.

Σε μία μελλοντική απολύτως κομφορμιστική κοινωνία υποταγμένων εκουσίως ανθρώπων, το α΄ ενικό των δύο παράλληλων αφηγήσεων προκαλεί μία ιδιαίτερη αντίθεση. Ταυτόχρονα, επιτρέπει στον κεντρικό ήρωα να σχολιάζει και να κρίνει ως κεντρικός ήρωας τους "φιλήσυχους" πολίτες και την εφιαλτική αβουλία και υποτέλειά τους.

Ο αφηγηματικός χρόνος τρέχει με κινηματογραφική ταχύτητα. Εμβόλιμα "πλάνα" κοινωνικής αναφοράς και χώρων γεμάτων ανθρώπους εμπλουτίζουν κισλοφκικά την εξέλιξη του μύθου· τα ίδια τα πολιτικά πρωτοπρόσωπα σχόλια συνδέουν την μυθιστορηματική κοινωνία με το παρόν του αναγνώστη. Ωστόσο, η μεταπήδηση γίνεται με φυσικό τρόπο και σχεδόν συνειρμικά, ανεπαίσθητα, για τον αναγνώστη χωρίς να εμποδίζουν την εξέλιξη του μύθου. Αντίθετα, συμβάλλουν όχι μόνο στην προβολή του κοινωνικού περιβάλλοντος, αλλά και στην ενίσχυση της αγωνίας για την εξέλιξη της πλοκής.

Η νουβέλα όμως του Ράμμη διαφέρει ριζικά από το «1984» του Όργουελ όσο και από το «Fahrenheit 451» του Ρέι Μπράντμπερι ή το κόμικ των Άλαν Μουρ και Ντέιβιντ Λόιντ «V for Vendetta». Ο Ράμμης μένει επικεντρωμένος -με σχόλια ή αφήγηση- στον κοινωνικό και πολιτικό τομέα. Η κοινωνία διατηρεί τις ανισότητές της και τις ανταγωνιστικές αντιθέσεις, χωρίς κάποια αυταρχική αρχή, αλλά μέσα από μία ψευδεπίγραφη δημοκρατία· μία δημοκρατία επαγγελματιών πολιτικών, που γεννιούνται γι’ αυτό κληρονομικώ δικαίω, κι επιχειρηματιών. Με το πρόσχημα των τραγικών συνεπειών την υπερθέρμανσης του πλανήτη και χωρίς την επιβολή κάποιας εμφανούς δικτατορίας, οι πολίτες πείσθηκαν να υποταχθούν. Και τούτη η εξέλιξη, δεν απασχολεί το συγγραφέα· την προσπερνά πολύ γρήγορα χωρίς να επανέλθει, αφού θέλει να μείνει επικεντρωμένος στον κοινωνικό και πολιτικό τομέα.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Επιχειρηματίες, μαφιόζοι και πολιτικοί συμπλέουν για την ενίσχυση της εξουσίας και των κερδών τους. Στην πραγματικότητα η «εκδίκηση και η λήθη» αναφέρεται σε μία εφιαλτική κοινωνία, που μέσα από τη μικροαστική νοοτροπία του φόβου για αλλαγή υποτάχθηκε εκουσίως. Μάλιστα η "πολιτισμένη" κοινωνία, που λίγο διαφέρει από τη δική μας τεχνολογικά, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το φυσιολατρικό πρωτογονισμό της τελευταίας σκηνής.

Ο συγγραφέας αξιοποιεί τη φουτουριστική κοινωνία ως ένα σύμβολο (όπως και σε ανάλογα έργα έγινε πολλές φορές στο παρελθόν). Το δικό «δόγμα του σοκ» για την μυθιστορηματική κοινωνία ήταν η υπερθέρμανση. Έτσι, αναδύεται μία -εύληπτη-αλληγορία προς το σύγχρονο κοινωνικό και πολιτικό βίο της διαπλοκής των δομών της εξουσίας και τις εσωτερικές τους συγκρούσεις ή το εμπόριο όπλων και το οργανωμένο έγκλημα. Είναι μία κραυγή αγωνίας του συγγραφέα για τους σύγχρονούς του "νοικοκυραίους" που δέχονται με βαρναλικό αυτοοικτιρμό  όσα συμβαίνουν σε βάρος τους, αδυνατώντας να προβάλλουν οποιαδήποτε οργανωμένη αντίσταση.

Ημερολόγιο 2021 – Πρόσκληση

Ακολουθήστε μας!

Οι προσφορές των εφημερίδων

Κερδίστε το!

Κέρδισέ το!

Οδηγός ιστοσελίδας

Αρχείο

Διαβάστε κι αυτά

“Ανθρωπίνα”, της Αφροδίτης Κατσαδούρη

“Ανθρωπίνα”, της Αφροδίτης Κατσαδούρη

- γράφει η Σοφία Πολίτου - Βερβέρη - Διαβάζοντας την πρώτη ποιητική συλλογή της Αφροδίτη Κατσαδούρη με τον τίτλο «Ανθρωπίνα», εκδόσεις Αμείλιχος, άκουσα μια κραυγή κι έναν λυγμό πάνω από τις άσχημες ταράτσες της πόλης, αναζήτησα να κατανοήσω μια φωνή πάθους την οποία...

Με τα μάτια των Αρχαίων Ελλήνων, του Mauro Bonazzi

Με τα μάτια των Αρχαίων Ελλήνων, του Mauro Bonazzi

- γράφει η Λεύκη Σαραντινού - Τι θα κερδίσουμε άραγε αν αρχίσουμε να βλέπουμε τον κόσμο με τα μάτια των αρχαίων Ελλήνων; Ο Mauro Bonazzi, καθηγητής της ιστορίας της φιλοσοφίας στο πανεπιστήμιο του Μιλάνου έχει την απάντηση στο νέο του βιβλίο "Με τα μάτια των Αρχαίων...

Κατακόκκινο κεράσι

Κατακόκκινο κεράσι

Σηκώθηκα απρόθυμα το πρωί… τέντωσα τα χέρια μου, χασμουρήθηκα και σύρθηκα ως τo μπάνιο. Άλλη μια καινούργια μέρα ξεκινάει, σκέφτηκα. Ε και;…. καινούργια μέρα! Λες και πρόκειται να συμβεί κάτι καινούργιο αυτή τη μέρα. Όλα είναι προδιαγεγραμμένα. Θα σηκωθώ, θα πάω για...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου