Το μέλλον μέσα από την εσωτερική εστίαση ενός δολοφόνου

24.05.2016

Παναγιώτης Ράμμης
κουκούτσι
ISBN: 978-618-5202-00-2

Μόλο που ο φουτουρισμός εμφανίζεται στις αρχές του Κ΄ αιώνα ως μία πρωτοπορία, ακόμα και σήμερα ασκεί ιδιαίτερη επίδραση στη σύγχρονη λογοτεχνία ως φανταστικό ή επιστημονική φαντασία. Μολονότι πλέον έχει πολλές και διαφορετικών τάσεων εκφάνσεις, αποτελεί μία συχνή επιλογή δημιουργών προκειμένου να μιλήσουν για το σήμερα.

Το πιο ενδιαφέρον όμως είναι ότι πλέον το φανταστικό δεν δίνει τόση έμφαση στην τεχνολογική ανάπτυξη όσο άλλοτε, αλλά η δράση τοποθετείται σε μία πιο ρεαλιστική κοινωνία, όχι μακριά τεχνολογικά από τη σύγχρονη του δημιουργού, καθιστώντας έτσι πιο εύληπτη την αλληγορία που επιδιώκει. Σε αυτό ακριβώς το κλίμα θα εντάξουμε και την τελευταία νουβέλα του Παναγιώτη Ράμμη «η εκδίκηση και η λήθη» (κουκούτσι, 2015).

Η γραφή του Ράμμη -κινούμενη μεταξύ ποιητικής και αστυνομικής αφήγησης- δημιουργεί ένα πολυδιάστατο εκφραστικό δάπεδο. Οι λεπτομερείς περιγραφές δεν κουράζουν, αφού ισορροπούν με την αφηγηματική ταχύτητα και την πρωτοπρόσωπη αφήγηση. Η πρωτοπρόσωπη αφήγηση προσφέρει μία θεατρικότητα, που τείνει περισσότερο σε μονόλογο εκμυστήρευσης ή απομνημονευμάτων. Η ζωντάνια της δεν περιορίζεται ούτε όταν συμπλέκουν δύο πρωτοπρόσωποι αφηγητές.

Μάλιστα με την εσωτερική εστίαση (οπτική μόνο σε όσα γνωρίζουν ο ήρωας) ο συγγραφέας εντείνει την αγωνία του αναγνώστη για το ζωντανό χαρακτήρα. Η εσωτερική εστίαση διαμορφώνει και την αφηγηματική εξέλιξη του μύθου, που δεν ακολουθεί κάποια γραμμική πορεία, αλλά κινείται χρονικά μέσα από αναδρομές και εγκιβωτισμούς.

Σε μία μελλοντική απολύτως κομφορμιστική κοινωνία υποταγμένων εκουσίως ανθρώπων, το α΄ ενικό των δύο παράλληλων αφηγήσεων προκαλεί μία ιδιαίτερη αντίθεση. Ταυτόχρονα, επιτρέπει στον κεντρικό ήρωα να σχολιάζει και να κρίνει ως κεντρικός ήρωας τους "φιλήσυχους" πολίτες και την εφιαλτική αβουλία και υποτέλειά τους.

Ο αφηγηματικός χρόνος τρέχει με κινηματογραφική ταχύτητα. Εμβόλιμα "πλάνα" κοινωνικής αναφοράς και χώρων γεμάτων ανθρώπους εμπλουτίζουν κισλοφκικά την εξέλιξη του μύθου· τα ίδια τα πολιτικά πρωτοπρόσωπα σχόλια συνδέουν την μυθιστορηματική κοινωνία με το παρόν του αναγνώστη. Ωστόσο, η μεταπήδηση γίνεται με φυσικό τρόπο και σχεδόν συνειρμικά, ανεπαίσθητα, για τον αναγνώστη χωρίς να εμποδίζουν την εξέλιξη του μύθου. Αντίθετα, συμβάλλουν όχι μόνο στην προβολή του κοινωνικού περιβάλλοντος, αλλά και στην ενίσχυση της αγωνίας για την εξέλιξη της πλοκής.

Η νουβέλα όμως του Ράμμη διαφέρει ριζικά από το «1984» του Όργουελ όσο και από το «Fahrenheit 451» του Ρέι Μπράντμπερι ή το κόμικ των Άλαν Μουρ και Ντέιβιντ Λόιντ «V for Vendetta». Ο Ράμμης μένει επικεντρωμένος -με σχόλια ή αφήγηση- στον κοινωνικό και πολιτικό τομέα. Η κοινωνία διατηρεί τις ανισότητές της και τις ανταγωνιστικές αντιθέσεις, χωρίς κάποια αυταρχική αρχή, αλλά μέσα από μία ψευδεπίγραφη δημοκρατία· μία δημοκρατία επαγγελματιών πολιτικών, που γεννιούνται γι’ αυτό κληρονομικώ δικαίω, κι επιχειρηματιών. Με το πρόσχημα των τραγικών συνεπειών την υπερθέρμανσης του πλανήτη και χωρίς την επιβολή κάποιας εμφανούς δικτατορίας, οι πολίτες πείσθηκαν να υποταχθούν. Και τούτη η εξέλιξη, δεν απασχολεί το συγγραφέα· την προσπερνά πολύ γρήγορα χωρίς να επανέλθει, αφού θέλει να μείνει επικεντρωμένος στον κοινωνικό και πολιτικό τομέα.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Επιχειρηματίες, μαφιόζοι και πολιτικοί συμπλέουν για την ενίσχυση της εξουσίας και των κερδών τους. Στην πραγματικότητα η «εκδίκηση και η λήθη» αναφέρεται σε μία εφιαλτική κοινωνία, που μέσα από τη μικροαστική νοοτροπία του φόβου για αλλαγή υποτάχθηκε εκουσίως. Μάλιστα η "πολιτισμένη" κοινωνία, που λίγο διαφέρει από τη δική μας τεχνολογικά, έρχεται σε πλήρη αντίθεση με το φυσιολατρικό πρωτογονισμό της τελευταίας σκηνής.

Ο συγγραφέας αξιοποιεί τη φουτουριστική κοινωνία ως ένα σύμβολο (όπως και σε ανάλογα έργα έγινε πολλές φορές στο παρελθόν). Το δικό «δόγμα του σοκ» για την μυθιστορηματική κοινωνία ήταν η υπερθέρμανση. Έτσι, αναδύεται μία -εύληπτη-αλληγορία προς το σύγχρονο κοινωνικό και πολιτικό βίο της διαπλοκής των δομών της εξουσίας και τις εσωτερικές τους συγκρούσεις ή το εμπόριο όπλων και το οργανωμένο έγκλημα. Είναι μία κραυγή αγωνίας του συγγραφέα για τους σύγχρονούς του "νοικοκυραίους" που δέχονται με βαρναλικό αυτοοικτιρμό  όσα συμβαίνουν σε βάρος τους, αδυνατώντας να προβάλλουν οποιαδήποτε οργανωμένη αντίσταση.

Ακολουθήστε μας

Το ποτάμι, του Αιμίλιου Σολωμού

Το ποτάμι, του Αιμίλιου Σολωμού

Ο Χάρης ζει δίπλα στο ποτάμι και ξεχνιέται ψαρεύοντας πέστροφες όσο περιμένει την επιστροφή του πατέρα του από τον πόλεμο. Μια μέρα αρχίζουν να κατεβαίνουν διάφορα παιχνίδια μέσα σε ξύλινα κιβώτια. Ποιος τα έχασε; Τι κρύβεται λίγα μόλις μέτρα πιο πάνω και πώς θα...

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Οι οικογενειακοί μας δράκοι, της Χρυσάνθης Τσιαμπαλή

Η Πινακοθήκη της πόλης διοργανώνει διαγωνισμό ζωγραφικής για παιδιά δημοτικού σχολείου με θέμα τους δράκους. Ο Γιάννης διαπιστώνει πως δύο συμμαθητές του τα καταφέρνουν καλύτερα από κείνον, γιατί, μεταξύ άλλων, δέχτηκαν βοήθεια από γονείς κι αδέλφια. Έτσι, ο Γιάννης...

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τα χέρια της θεάς, του Διονύση Λεϊμονή

Τι συνέβη την ημέρα της αρπαγής της Αφροδίτης από τη Μήλο; Πού χάθηκαν τα χέρια της; Πώς ρίζωσε το άγαλμα στο Μουσείο του Λούβρου; Πώς θα καταφέρουν κάποια παιδιά να αγκαλιάσουν την ιστορία της και να δουλέψουν πάνω σε αυτήν, χρησιμοποιώντας όλα τα εκφραστικά μέσα των...

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ο Ιωάννης και τα γεώμηλα της Αίγινας (Μικρές Ιστορίες για Μεγάλα Γεγονότα #4), της Μαρίας Ανδρικοπούλου

Ποιος ήταν ο Ιωάννης Καποδίστριας που κυβέρνησε το ελληνικό κράτος στα πρώτα του βήματα μετά την Επανάσταση του 1821; Ποια ήταν η σχέση του με την Ελβετία πριν έρθει στην Ελλάδα και γιατί μνημονεύεται ακόμη σε αυτήν τη χώρα; Πώς αντιμετώπισε και πώς οργάνωσε το χάος...

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ Σταύρος Σταμπόγλης _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Η ποιητική συλλογή του Σταύρου Σταμπόγλη, που φέρει τον τίτλο 'Ατελές Κολλάζ,' κυκλοφόρησε το 2020, από τις εκδόσεις Κουκκίδα.[1] Αρχικά, δύναται να επισημάνουμε πως, όπως και ο τίτλος της συλλογής, δηλοί,...

Διαβάστε κι αυτά

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ, του Σταύρου Σταμπόγλη

Ατελές κολλάζ Σταύρος Σταμπόγλης _ γράφει ο Σίμος Ανδρονίδης - Η ποιητική συλλογή του Σταύρου Σταμπόγλη, που φέρει τον τίτλο 'Ατελές Κολλάζ,' κυκλοφόρησε το 2020, από τις εκδόσεις Κουκκίδα.[1] Αρχικά, δύναται να επισημάνουμε πως, όπως και ο τίτλος της συλλογής, δηλοί,...

Στο πάρκο με τις νεραντζιές, της Ιωάννας Αργυρού

Στο πάρκο με τις νεραντζιές, της Ιωάννας Αργυρού

Η Λίζα και ο Έκτορας είναι παιδιά χωρισμένων γονιών και βλέπουν τη ζωή τους ν’ ανατρέπεται όταν οι άνθρωποι που αγαπούν προχωράνε στη ζωή τους με νέους συντρόφους. Πώς θα αντιδράσουν; Πώς θα καταφέρουν να στηριχτούν στα δικά τους πόδια και ν’ ακολουθήσουν τα όνειρά...

Ο αγαπημένος μαθηματικός τύπος του καθηγητή, της Ogawa Yoko

Ο αγαπημένος μαθηματικός τύπος του καθηγητή, της Ogawa Yoko

  - γράφει η Μαρία Καζαντζή -   Δύο άνθρωποι από τελείως διαφορετικό υπόβαθρο και περιβάλλον αναπτύσσουν μεταξύ τους μια μοναδική φιλία, με συνδετικό τους κρίκο τα μαθηματικά. Ο ένας παράγοντας της εξίσωσης είναι ο εξηντάχρονος καθηγητής μαθηματικών, ο...

0 σχόλια

0 Σχόλια

Υποβολή σχολίου