Select Page

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [25]

Φιλοσοφικές παρεμβάσεις, του Ανδρέα Αντωνίου [25]

 

 

Κεφάλαιο 25

 

Ο πρώτος που θεματοποίησε την κριτική στην αλήθεια και που έθεσε το ερώτημα «Γιατί η αλήθεια;» είναι ο Νίτσε. Παρόλα αυτά η κριτική που έθεσε στην αλήθεια και κυρίως στην ηθική (που παρουσιαζόταν ως αλήθεια) ήρθε πολύ αργότερα στο έργο του. Αν κοιτάξει κανείς το έργο του Νίτσε στην ολότητά του, θα διαπιστώσει ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον γεγονός.

Ο Νίτσε ξεκίνησε με ένα αισθητικό κείμενο, την «Γέννηση της Τραγωδίας», το οποίο προκάλεσε μεγάλες αντιδράσεις, κυρίως από τους κλασσικούς φιλολόγους, που το ερμήνευσαν ως μελέτη του κλασσικού κόσμου και όχι ως ένα αμιγές φιλοσοφικό κείμενο. Όπως ξεκίνησε η σκέψη του Νίτσε, έτσι και έκλεισε. Οι τελευταίες σκέψεις της «Θέλησης για Δύναμη», που εκδόθηκε μετά θάνατον, είναι κι αυτές αφιερωμένες στην τέχνη. Στο ενδιάμεσο, ο Νίτσε ασχολήθηκε με την «καταστροφή» όλων των δυτικών αξιών. Ο Νίτσε «φιλοσόφησε με το σφυρί» και γκρέμμισε την ηθική στην «Γενεαλογία της Ηθικής» και στο «Πέρα από το Καλό και το Κακό», την Μεταφυσική στο «Ανθρώπινο, πολύ Ανθρώπινο», την επιστήμη στην «Χαρούμενη Επιστήμη». Τα έβαλε με τον χριστιανισμό, με την γερμανική κοινωνία και με πάρα πολλούς εχθρούς και φίλους, όπως ο Βάγκνερ και ο Σοπενχάουερ. Κι όλα αυτά χωρίς να παραλείπουμε το μεγάλο «χιτ» του Νίτσε, το «Τάδε Έφη Ζαρατούστρα», που επηρέασε όσο λίγα κείμενα την ευρωπαϊκή σκέψη.

Μπορεί κάποιος να δει το έργο του Νίτσε σαν μία ενιαία σκέψη, πίσω από την πολλαπλότητα του και τις φαινομενικές αντιφάσεις του; Πιστεύω πως ναι.

Ο Νίτσε ξεκίνησε και τέλειωσε την φιλοσοφία του με την «Γέννηση της Τραγωδίας». Σε αυτό το βιβλίο έδωσε την βασική κατεύθυνση της φιλοσοφίας του. Αφενός λοιπόν, υπάρχει το διονυσιακό στοιχείο στον κόσμο, το οποίο συνδέεται με την σοφία και την αλήθεια και την «βαθύτερη ενότητα του κόσμου». Αφετέρου υπάρχει το απολλώνιο στοιχείο, στο στοιχείο της φαινομενικότητας, του ψεύδους, το οποίο σχετίζεται με την επική ποίηση. Επί της ουσίας ο Νίτσε έκανε μια ουσιώδη κριτική της αλήθειας. Δίπλα στην διονυσιακή σοφία, η οποία δεν ειναι άλλη από την βεβαιότητα του θανάτου, υπάρχει ως αντίρροπη δύναμη η το ψεύδος. Ο θάνατος είναι βέβαιος, είναι η αλήθεια, αλλά υπάρχει το απολλώνιο στοιχείο που μας βοηθάει να αντιμετωπίσουμε αυτή την αλήθεια – μόνο που είναι ένα ψεύδος. Αυτό το ψεύδος είναι που μας βοηθάει να επιβιώσουμε και για αυτό είναι καλύτερο αξιολογικά από την αλήθεια.

Ο Νίτσε ήταν από τους πρώτους που κατάφεραν αυτό που πρέπει να πετύχουμε κι εμείς, να πάει πέρα από την αλήθεια, σε ένα ψεύδος.

Όταν ο Νίτσε διατύπωσε αυτή την πρόταση, βρέθηκε μπροστά σε ένα απογοητευτικό θέαμα: Δεν τον είχε καταλάβει κανείς.

Μην ξεχνάτε πως το σχόλιό σας είναι πολύτιμο!

Επιμέλεια κειμένου

Υποβολή σχολίου

Ακολουθήστε μας!

Follows

Ημερολόγιο 2018

Κερδίστε το!

Εγγραφείτε στο newsletter

Εκδηλώσεις

Φόρτωση περισσότερων

Διαγωνισμοί σε εξέλιξη

Υποβολή συμμετοχής!

Αρχείο

Είσοδος

Pin It on Pinterest

Αν σας άρεσε...

κοινοποιήστε το στους φίλους σας!