Μετάφραση: Μυρτώ Καλοφωλιά

Το ιδιαίτερο στοιχείο σε αυτό το καλογραμμένο ψυχολογικό θρίλερ είναι οι χαρακτήρες του. Σαφώς και ως μυθιστόρημα έχει μια ενδιαφέρουσα πλοκή, που ξετυλίγεται σε χρόνους παροντικούς και παρελθοντικούς μέσα από την παρακολούθηση γεγονότων σε τριτοπρόσωπη αφήγηση, τα οποία σχετίζονται άμεσα με τους ήρωες. Το μεγάλο πλεονέκτημα του έργου, όμως, είναι οι ίδιοι οι ήρωες. Από μια άποψη, ίσως λίγο επιφανειακή, θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ο χαρακτηρισμός του αρχαίου σχολιαστή για τους πρωταγωνιστές του Ορέστη του Ευριπίδη «ἅπαντες φαῡλοι είσιν». Μια προσεκτικότερη ανάγνωση, εντούτοις, δείχνει ότι μια τέτοια αντιμετώπιση είναι κάπως επιφανειακή.

Όσο ξετυλίγεται η πραγματικά ενδιαφέρουσα πλοκή του μυθιστορήματος, βλέπουμε τα κίνητρα και τις σκέψεις χαρακτήρων πολυδιάστατων, τα κίνητρα κάποιων από τους οποίους φανερώνονται σταδιακά. Είναι γεγονός ότι σε πολλά στοιχεία τους είναι  αντι-ήρωες. Παρά ταύτα, ο Karjel σαφώς και πέτυχε τον σκοπό του, κάνοντάς τους ενδιαφέροντες, και όχι μόνο επειδή κινούνται τα πλαίσια φλεγόντων ζητημάτων (τσουνάμι 2004, διεθνής τρομοκρατία, σχέση Χριστιανών – Μουσουλμάνων).

Ο τίτλος (Ο Σουηδός) μας προδιαθέτει για έναν πρωταγωνιστή, που κατάγεται από τη συγκεκριμένη χώρα. Το ζήτημα είναι ότι είναι δύο οι πρωταγωνιστές με αυτήν την καταγωγή. Σε ποιον από τους δυο αναφέρεται ο τίτλος; Προφανώς και στους δύο. Πρόκειται για εσκεμμένη επιλογή του συγγραφέα, ο οποίος σε κάποιο σημείο του βιβλίου έχει επιλέξει τη συνάντηση και αλληλεπίδραση των δύο σουηδικής καταγωγής ηρώων. Αν και δεν είναι εύκολο να ονομαστεί ο ένας το alter ego του άλλου, εντούτοις είναι δεμένοι με αφηγηματικά στημονικά νήματα και όχι μόνον. Ο ένας είναι ο ένστολος, που καλείται από το FBI να γνωμοδοτήσει εάν ένας κρατούμενος για τρομοκρατική επίθεση είναι όντως συμπατριώτης του. Καθώς η αφήγηση προχωράει με τις αναδρομές που προαναφέρθηκαν, παρακολουθούμε επίσης την αλληλεπίδρασή του με την πράκτορα του FBI Σόνα, μια ενδιαφέρουσα αινιγματική φυσιογνωμία.

Αλλά και οι υπόλοιποι ήρωες (ένας Πολωνός και ένας Πακιστανός, μέλη της τρομοκρατικής οργάνωσης) συμβάλλουν στην δέσιν και την λύσιν της υποθέσεως από σελίδα σε σελίδα του μυθιστορήματος.  Περαιτέρω, η απαραίτητη στο είδος ανατροπή των τελευταίων σελίδων προσθέτει την τελευταία πινελιά στον ψυχογραφικό καμβά του συγγραφέα, ο οποίος πετυχαίνει να δώσει ένα καλό θρίλερ με πολιτικές και ενίοτε υπαρξιακές προεκτάσεις. Η προσεγμένη μετάφραση του έργου από την Μυρτώ Καλοφωλιά συντελεί κι αυτή στο να μην χαθεί ο στόχος του Karjel Εν κατακλείδι, ο Σουηδός είναι σε θέση να ικανοποιήσει και ίσως να προβληματίσει σε πολλά τον αναγνώστη, δίνοντάς του την ευκαιρία να επεξεργαστεί την πολλαπλότητα της οπτικής και το αναπόδραστο ή μη κάποιων επιλογών σε θέματα όχι καθημερινά, αλλά οπωσδήποτε καίρια για τη σημερινή εποχή.

_

γράφει η Αριάδνη Πορφυρίου