Κώστας Μπαγινέτας
ISBN:978-960-93-7440-8

Ο αγροτικός τομέας στη χώρα μας από χρόνια έχει ατονίσει, αν όχι εγκαταλειφθεί ανά περιόδους. Η αποαγροτοποίηση της ελληνικής υπαίθρου και η μικρή αστυφιλία αποτελούν κύρια γνωρίσματα παράλληλα με τη σταδιακά εγκατάλειψη των αγροτικών δραστηριοτήτων από νέους ανθρώπους.

Σήμερα, βέβαια, η ύπαιθρος έχει αλλάξει μορφή, έχει αλλάξει λειτουργία. Συνεπώς πρέπει να αλλάξει και ο τρόπος που σκεφτόμαστε για αυτήν και την ανάπτυξή της, πρέπει να αλλάξει η πολιτική για την αντιμετώπιση των προβλημάτων που προκύπτουν στις σχέσεις μεταξύ των δραστηριοτήτων που αναπτύσσονται στην ύπαιθρο και των προβλημάτων που δημιουργούνται στις σχέσεις μεταξύ υπαίθρου και πόλης, πρέπει να αφεθεί μεγαλύτερο περιθώριο για αναπτυξιακές πρωτοβουλίες στους ίδιους τους κατοίκους της υπαίθρου.

Σε μία εποχή τέτοιας ύφεσης και κοινωνικής αναστάτωσης ο πρωτογενής τομέας φαντάζει ως μία από τις λίγες ρεαλιστικές διεξόδους για τον πληθυσμό και την εθνική οικονομία. Δεν είναι ότι απλά θα αυξηθούν τα έσοδα -ατομικά ή δημόσια- αλλά και θα δοθεί μία ανάσα σε έναν χειμαζόμενο τομέα.

Το βιβλίο του Κώστα Μπαγινέτα («Πρόγραμμα Αγροτικής Ανάπτυξης 2014-2020. πρόταση Αγροτικής Ανάπτυξης για το Δήμο Λαμιέων», 2015) αποτελεί ένα πολύ χρήσιμο εργαλείο ίσως όχι τόσο για τον ίδιο τον αγρότη, λόγω της περιληπτικής απόδοσης των σημείων που αναφέρονται στο ΕΣΠΑ, όσο για τις αυτοδιοικητικές δομές (δήμοι, περιφέρειες) και τους επιστήμονες της αγροτικής οικονομίας (γεωπόνοι, κτηνίατροι, οικονομολόγοι/λογιστές κλπ).

Μάλιστα, παρά την αμιγώς τοπική πρόταση του τίτλου, το πρώτο μέρος αποτελεί ένα αξιόπιστο σύμβολο για αξιοποίηση του ΕΣΠΑ για όλη τη χώρα, καθώς είναι ένα εργαλείο προσανατολισμένο αποκλειστικά στον αγροτικό τομέα, χωρίς γεωγραφικούς περιορισμούς, οριοθετώντας τις πολλές δυνατότητες που έχει για ανάπτυξη η ελληνική αγροτιά. Δίνει τις αναγκαίες πληροφορίες ώστε να μπορέσει να κατευθυνθεί σε συγκεκριμένες δράσεις του ΕΣΠΑ ο κάθε ενδιαφερόμενος χωρίς να χάνεται σε πολλές λεπτομέρειες και τελικά να αποθαρρύνεται.

Γιατί τελικά το σοβαρότερο πρόβλημα που αντιμετωπίζουμε με την αδυναμία απορρόφησης του ΕΣΠΑ είναι η αδυναμία των ενδιαφερομένων να πληροφορηθούν τα κατάλληλα για αυτούς υποπρογράμματα και δράσεις και να τα αξιοποιήσουν. Στην πράξη το ΕΣΠΑ κατέληγε πάντα στα χέρια των μεγάλων επιχειρήσεων κι όχι στους επαγγελματίες αγρότες που παρέμεναν με μικρή ή μη ανταγωνιστικές καλλιέργειες.

Επιπλέον, η Τοπική Αυτοδιοίκηση ακόμα και σήμερα παραμένει έρμαιο της Κεντρικής Διοίκησης αδυνατώντας να αντιτάξει τη δική της πρόταση προσαρμοσμένη στις τοπικές ανάγκες και ακόμα -έστω κι οραματικά- να αναζητήσει αυτόνομα προγράμματα για την περιοχή ευθύνης της. Έτσι ο ρόλος της αποδεικνύεται (τη πράξει, γιατί “χορτάσαμε” από ρητορικά σχήματα και ανέξοδα προεκλογικά προγράμματα) πολύ σημαντικός τόσο για την ενημέρωση των επαγγελματιών αγροτών όσο και για μία σχεδιασμένη πολιτική αγροτικής ανάπτυξης που να υποκαθιστά την παλιά λογική του κεντρικού σχεδιασμού.

Μία ανάπτυξη που δε λάμβανε υπόψη της την αειφορική οικονομία που παραδοσιακά κυριαρχούσε στην ελληνική ύπαιθρο και εξασφάλιζε παρούσες και μελλοντικές γενιές. Και στόχος της σύγχρονης αειφορικής ανάπτυξης δεν είναι παρά η σωστή διαχείριση των φυσικών πόρων μιας περιοχής. Συνδέεται άμεσα με το περιβάλλον, την κάλυψη των μελλοντικών γενεών, τη διασφάλιση της ποιότητας ζωής μέσα από μία σφαιρική εξέταση των δράσεων και ενεργειών που επηρεάζουν το περιβάλλον. Η ίδια, άλλωστε, η αειφορική συνείδηση σχετίζεται με κάθε οικονομική δραστηριότητα (κατασπατάληση υδάτινων πόρων, άρδευση, υπερβόσκηση, με τις χωματερές και τη μονοκαλλιέργεια ακόμα).

Το βιβλίο, λοιπόν, με την επιστημονική επάρκεια του συγγραφέα και το οικονομικό και πολιτικό ενδιαφέρον του γίνεται ένα αποτελεσματικό βοήθημα στην αναζήτηση λύσεων από τα οικονομικά αδιέξοδα της υπαίθρου. Δίνει την ευκαιρία -μακριά από κομφορμιστική λογική- να ικανοποιήσει τις ανάγκες του κάθε επαγγελματία δίνοντας έτσι όραμα και στοχοθεσία για μία ουσιαστική ανάπτυξη στον πρωτογενή τομέα.