Τζούλι Τσένε
Βακχικόν
ISBN: 978-618-5286-16-3

Η πρώτη συλλογή αφηγημάτων της Τζούλη Τσενέ, «Μετείκασμα» (βακχικόν, 2017) διακρίνεται από μία πυκνότητα γραφής με έναν ιδιότυπο λυρισμό. Συνάμα όμως φλερτάρουν με το παράλογο  αναζητώντας τη μεταμόρφωση. Αυτό όμως που ξεχωρίζει στην έκφραση είναι η σταθερή χρήση του μυθοπλαστικού πρωτοενικού υποκειμένου. Η συγγραφέας πειραματίζεται με την πεζή φόρμα, μέσα από αφηγήματα που έχουν τη μορφή σκηνικών διαλόγων, επιστολών ή σύντομων μονολόγων με την κυριαρχία της αυτοαναφορικής έκφρασης.

Η πρώτη, ωστόσο, ενότητα της συλλογής διακρίνεται από τη ζωντάνια των διαλόγων που δίνουν μία δραματική διάσταση σαν να πρόκειται για θεατρικούς διαλόγους με λίγες σκηνοθετικές και σκηνογραφικές προτάσεις. Πρόκειται για σύντομες ιστορίες με μορφή παραμυθιών για ενήλικες ή παραβολών που κινούνται μεταξύ φανταστικού και προσωποποιημένων αφηρημένων εννοιών. Στην ενότητα ξεχωρίζει η στόχευση της συγγραφέως να αναλύσει θέματα, όπως ο έρωτας, ο θρίαμβος, η συντροφικότητα κ.ά.τ.  Η απουσία πλοκής στα αφηγήματα καλύπτεται από τους διαλόγους που με παραστατικότητα εκθέτουν τις αγωνίες της δημιουργού.

Άλλωστε και στα υπόλοιπα αφηγήματα (επιστολές ή μονολόγους) ο μύθος είναι απών και η εξέλιξη στηρίζεται στην πρωτοπρόσωπη εξομολόγηση, με όλη τη σκηνική ζωντάνια του μονολόγου και της επιστολογραφίας. Η απώλεια και η διάψευση αποτελούν κεντρικό κορμό στην προβληματική της συγγραφέως μαζί με την αναζήτηση για το καινούριο.

Ας υπογραμμίσουμε ότι πρόθεση της συγγραφέως είναι να αναδείξει ένα αισιόδοξο μήνυμα μέσα από το -μυθοπλαστικό- εγωκεντρικό πλέγμα των αφηγημάτων της, ένα μήνυμα προς την ανάγκη της ατομικής μεταμόρφωσης. Αν και ιδεαλιστικής έμπνευσης, η Τσενέ αναζητά τη μεταμόρφωση της κοινωνίας μέσα από την ατομική αλλαγή, χωρίς βία, χωρίς ανατροπές, όπως η πεταλούδα. Η συγγραφέας ονειρεύεται πως οι εσωτερικευμένες αναζητήσεις των υποκειμένων και οι προσωπικές κρίσεις θα τα βγάλουν δυνατότερα από την γενικότερη κρίση και θα αλλάξουν την κοινότητα.

Δήμος Χλωπτσιούδης
Μανδραγόρας, 2016
ISBN: 978-960-592-032-6

Αξίζει όμως στον αντίποδα να σημειώσουμε ότι το έργο με την πρωτοενική έκφρασή του (συχνά και το β’  ενικό προς έναν βουβό υποκριτή) εκφράζει ακριβώς τη σύγχρονη τάση εξωτερίκευσης των προσωπικών αγωνιών με επίκεντρο το εγώ. Το έργο αποτελεί ένα ακόμη αποτύπωμα του μετανεωτερικού εγωισμού όπου το εμείς εξοστρακίστηκε από την ανάγκη του εγώ να εκθέσει τις προσωπικές του αγωνίες. Και τούτο -όσο κι αν δεν αναφέρεται σε τούτο το έργο- γίνεται φανερό στη λογοτεχνία τόσο με την εργαλειακή της χρήση ως ανάγκη ψυχικής εκτόνωσης (κι όχι ως τέχνης για να ψυχ-αγωγήσει) όσο και από την αυτοπροβολή όσων θέλουν να αποκαλούνται λογοτέχνες, προσπερνώντας τελικά το συλλογικό και στεκόμενοι μόνο στο ατομικό.

Θα μπορούσαμε να αντιληφθούμε τη συλλογή και ως έναν καθρέφτη της κοινωνίας που προσπερνά το συλλογικό, τις κοινωνικές παραστάσεις και τις κοινωνικές προβολές της κρίσης για να στρέψει το άτομο στον εαυτό του, αναζητώντας τους άλλους μόνο για “να ακούσουν τον πόνο του”. Έναν καθρέφτη που δεν αγανακτά, δεν επαναστατεί, αλλά κρύβει μία βαρναλική μοιρολατρία μέσα από την εξωτερίκευση των αγωνιών του υποκειμένου και μία κρυφή ελπίδα ότι όλα θα αλλάξουν αν αλλάξει το υποκείμενο –που τελικά μοιραία δεν αλλάζει.</p