Φωτεινή Βασιλοπούλου
Εκδόσεις των Φίλων
ISBN: 978-960-289-171-1

Η ειρωνεία αποτελεί μία βασική εκφραστική διέξοδος προκειμένου ο ποιητής να έκθεση ατομικές και συλλογικές αγωνίες. Ο πιο γνωστός εισηγητής της στην ελληνική ποίηση ήταν ο Κώστας Καρυωτάκης με το βαθύ σαρκαστικό του και μελαγχολικό πνεύμα. Το δρόμο αυτό επέλεξε στη νέα της ποιητική συλλογή, «πρωσικό μπλε» (οι εκδόσεις των φίλων, 2016), και η Φωτεινή Βασιλοπούλου, αποκαλύπτοντας αγωνίες για τη θνητή φύση του ανθρώπου και τη μοναξιά.

Στη συλλογή ο τρόμος του θανάτου είναι διαρκώς παρών. Μόλο που το ποιητικό εγώ μοιάζει να έχει συμφιλιωθεί με την ιδέα του θνητού, η κεντρική ιδέα της συλλογής ακροβατεί πάνω στη θνητότητα (horror vacui) και την ιδέα του θανάτου. Και η ειρωνεία αποτελεί το μεγάλο όπλο της ποιήτριας απέναντι στο φόβο του αναπόφευκτου.

Τούτη άλλοτε εκφράζεται μέσα από το απρόβλεπτο (πομφολυγώδης επιδερμόλυση) και άλλες φορές με το ξάφνιασμα του αναγνώστη/ακροατή με το απροσδόκητο σχόλιο της ποιήτριας (οδηγίες έντιμου βίου, εντός σου, διάσυρτος λημνίσκος, απορία) μέσα στη συνειρμική κίνηση του στίχου (εκπνοή χρόνου, ματαίωση). Ενίοτε εκτίθεται με μία σατιρική διάθεση με αλληγορικές κοινωνικές προεκτάσεις (πλάνης, θα μείνω εδώ) ή με ερωτήσεις (η γέννηση του ποιητή, μπλε κοβαλτίου).

Μα η ειρωνεία εκφράζει την εγγενή αγωνία μα και την ευαισθησία της δημιουργού τόσο απέναντι στη θνητή φύση και το τέλος όσο κι απέναντι και στις ασθένειες που πολιορκούν τον άνθρωπο (πομφολυγώδης επιδερμόλυση, διάσυρτος λημνίσκος, απορία, στον ορθοπεδικό). Είναι η δική της άμυνα απέναντι στη μελαγχολία της θνητότητας. Μα και όταν έρθει το τέλος, αυτό θα γίνει με τους όρους της (τρικυμία).

Αξίζει να σημειώσουμε ότι ξεχωριστό ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός ότι μερικές φορές το ποιητικό εγώ ταυτίζεται με έναν άνδρα (ματαίωση, η γέννηση του ποιητή) και όχι με το βιολογικό φύλο της ποιήτριας. Στο εκφραστικό πνεύμα, κανένας προσδιορισμός πρωτοενικού υποκειμένου δεν είναι σε γένος θηλυκό, καταφέρνοντας έτσι η δημιουργός να αποφύγει την έμφυλη διάσταση στην ποιητική της και να θέσει μία πανανθρώπινη προσέγγιση.

Και τούτο εντάσσεται σε μία λογική να αγγίξει το συλλογικό μέσα από το ατομικό (θα μείνω εδώ, πλάνης, οδηγίες εντίμου βίου). Το άτομο λειτουργεί ως μέλος της κοινότητας αν και αυτό έλκει περισσότερο την προσοχή του δημιουργού. Η διαπίστωση αυτή ενισχύεται τόσο από τη χρήση του α’ πληθυντικού (η λάσπη, η γέννηση του ποιητή) όσο και με την αξιοποίηση του αοριστολογικού β’ ενικού προσώπου (εντός σου).

Βέβαια, η ποικιλία των γραμματικών προσώπων προσδίδει και μία θεατρικότητα με τις ψευδοδιαλογικές τεχνικές (εκπνοή χρόνου, στον ορθοπεδικό, βροχή) και τον μονολογικό χαρακτήρα (απορία), ενώ η φυσικότητα της γλώσσας της και η εκφραστική απλότητα που διακρίνει την ποιητική της υποστηρίζουν τούτη τη σκηνική αντιμετώπιση της στιχουργικής.

Κράτα το